Marc Seijlhouwer 25 januari 2021, 16:30

Waterstof in Nederland: gasnet ombouwen en meer prijsvoordelen

Groene waterstof moet veel meer gestimuleerd worden om het in de toekomst een belangrijke bron van energie te laten zijn. Dat adviseert de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) in een nieuw rapport over waterstof in Nederland. Alleen met grote investeringen vanuit de overheid kan groene waterstof concurreren met fossiele brandstoffen.

Adobestock waterstof fabriek duitsland

De RLI ziet dat groene waterstof, gemaakt in waterstoffabrieken die draaien op groene stroom, niet vanzelf een plek vinden in het Nederlandse systeem. Daarvoor zijn investeringen van de overheid nodig, want bedrijven zullen niet vanzelf overstappen. Daarvoor is groene waterstof simpelweg te duur, zeker in vergelijking met de alternatieven.

Lees ook: In 2030 kan waterstof concurreren met aardgas

Waterstof kan zowel als grondstof (voor producten als kunstmest) en als brandstof worden ingezet. De eerste toepassing is de meest hoogwaardige, waardoor die de meeste kans maakt om echt te gebeuren. Toepassingen zoals verwarming van huizen of brandstof voor (vracht)wagens zijn verder weg, en komen alleen binnen bereik als er een heleboel waterstofproductie is.

Gasnet is te groot

Het RLI heeft meerdere aanbevelingen voor de regering. Allereerst kan Nederland een waterstof-infrastructuur opzetten, met pijpleidingen en opslagplekken. Het gasnet is veel te groot voor de almaar kleiner wordende hoeveelheid gas die we gebruiken. Door de pijpen om te bouwen kan er waterstof doorheen en is Nederland klaar voor de toekomst.

Om vervolgens te zorgen dat groene waterstof een kans maakt, is er stimulering nodig. Het RLI denkt dat een CO2-heffing hiervoor een goed instrument is, maar wel op Europees niveau. Als alleen Nederland een (hoge) heffing invoert, zal er industrie en daarmee CO2-uitstoot weglekken naar het buitenland.

Blauwe waterstof

Met subsidies voor de productie van groene waterstof, en door ook ruimte te bieden aan andere, minder duurzame manieren om waterstof te maken (in het bijzonder blauwe waterstof, gemaakt met aardgas maar waarbij de vrijgekomen CO2 opgeslagen wordt) moet de waterstofmarkt groeien. De overheid moet daarbij zorgen dat veiligheid en draagvlak belangrijk blijven, want alleen dan kan een transitie naar een waterstofeconomie succesvol worden.

De adviezen van de RLI sluiten aan op eerdere rapporten, en op de plannen die andere EU-landen al aankondigden. Nederland heeft ook grote ambities op het gebied van waterstof, maar houdt – in tegenstelling tot Europa en onze buurlanden – de hand vooralsnog op de knip. Het RLI-advies laat zien dat er geen Nederlandse waterstofeconomie kan bestaan zonder overheidsgeld, en dat de regering dus snel moet gaan investeren.

Lees ook: Kunnen we waterstof winnen uit zeewater?

Bron: RLI | Beeld: Adobe Stock

Kantelpunt bereikt: Europa gebruikt voor het eerst meer groene dan fossiele stroom

Dit is het vijfde jaar op een rij dat de onderzoeksbureaus de snelheid van de energietransitie in Europa analyseren. Het gebruik van duurzame energiebronnen nam toe, van 34,6 procent in 2019 naar 38 procent in 2020. Het gebruik van fossiele energie daalde tot 37 procent in 2020. De onderzoeksbureaus noemen deze trend een belangrijke mijlpaal in de Europese energietransitie.Lees meer: Samenwerkingsprogramma vanuit de overheid van start om de energietransitie te versnellenOok op landelijk niveau zijn mijlpalen bereikt: in Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk is meer groene energie verbruikt dan fossiele. In Nederland is dit kantelpunt nog niet bereikt, maar hier was wel de grootste toename in zonne- en windenergie. Toch staat Nederland nog laag op de lijst als het gaat om de verduurzaming van haar energiebronnen. Denemarken haalt nu het grootste aandeel energie uit wind en de zon, zo’n 61 procent. Tsjechië en Slowakije lopen ver achter met nog geen 5 procent zonne- en windenergie.Te langzaamIn het onderzoek staat dat de overgang van fossiele naar groene energie nog veel te langzaam gaat om in 2030 minder broeikasgassen uit te stoten en om in 2050 volledig klimaatneutraal te zijn. Als de vraag naar energie het afgelopen jaar niet zo sterk was teruggelopen – als gevolg van de coronapandemie – zou de trend richting duurzame energiebronnen nog sterker zijn geweest.Lees meer: Buitenlandse investeerders in zonne-energie helpen de energietransitie te versnellen Bron: Ember