Emma Rotman 29 december 2020, 11:10

Naar deze podcasts luisterden jullie het liefst in 2020

Het coronavirus heeft de wereld op zijn kop gezet maar biedt ook kansen voor duurzame verandering. In maart lanceerden wij een nieuwe podcastserie, waarin Paul van Liempt die kansen bespreekt met verschillende gasten. Daarnaast liep ook onze Green Leaders podcast over duurzaam leiderschap door. Luister nu naar de zeven populairste afleveringen van 2020 en begin het nieuwe jaar met een dosis positieve energie.

201104 dbl 6 jan rotmans by celine

Jan Rotmans over de coronacrisis: “We hebben dit soort crises nodig”

Het coronavirus zorgt voor veel leed, maar de huidige crisis biedt ook kansen voor verandering. Als er iemand is die daar een visie op heeft, dan is het Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. “Als we willen voorkomen dat we elke vijf jaar in zo’n crisis komen, dan moeten we nu doorpakken.”

 

Een paar maanden later was Jan Rotmans opnieuw te gast bij Change Inc., deze keer in de Changemaker van de week podcast. Daarin vertelt hij over duurzaam leiderschap, de verkiezingen in Amerika en waarom hij het belangrijk vindt om af en toe flink door te zakken.

 

Herman Wijffels: “We naderen een nieuw tijdperk waar we nog geen naam voor hebben”

Herman Wijffels had net een nieuw boek uitgebracht toen het coronavirus de economie stillegde. In de Crisiscast vertelt hij hoe de coronacrisis de toekomst van ecologie, economie en politiek beïnvloedt. Zo vindt hij het logisch dat de overheid ondernemers steunt die omzet mislopen door de maatregelen, maar stelt hij daar wel kritische vragen over. “We moeten ons afvragen welke activiteiten we willen meenemen naar de economie van de 21e eeuw.”

 

Kees Koolen: “Hoe de wereld er over 20 jaar uitziet weet je eigenlijk al. Het moet alleen nog even gebeuren”

Kees Koolen, onder andere bekend als oud-CEO van Booking.com, hangt als adviseur voor ondernemers nachtenlang aan de telefoon. Veel ondernemers hebben slapeloze nachten en psychische klachten door de coronacrisis, merkt hij. “Ondernemers ondernemen niet alleen voor het geld. Ze ondernemen omdat ze ergens een kans zien en die willen benutten. Dat valt nu weg. Mijn advies is: zorg dat je dit overleeft.” In de Crisiscast vertelt hij over de kansen die hij ziet voor de energietransitie, waar hij bijna al zijn tijd in stopt.

 

Green Leader Ad van Wijk over zijn jeugd, falen en de noodzaak van een waterstoftransitie

Ook waterstofprofessor Ad van Wijk schoof meerdere keren aan bij Change Inc. In de Changemaker van de Week Podcast vertelt hij over de miljoenen die op Prinsjesdag naar waterstof gaan. En hij legt nog eens haarfijn uit waarom de transitie naar waterstof zo hard nodig is.

 

Peter Bakker: “We gaan ergere schokken krijgen dan Covid-19”

De coronacrisis heeft laten zien dat het huidige systeem niet houdbaar is. Peter Bakker, CEO van de World Business Council for Sustainable Development, stelt dat bedrijven het voortouw moeten nemen in de transitie naar een nieuw systeem. Bedrijven zijn namelijk minder bezig met herverkiezingen, waardoor ze op een langere termijn kunnen denken. Bovendien opereren grote bedrijven over landsgrenzen heen, waardoor hele internationale ketens aangepakt kunnen worden. “Wie individueel stappen wil maken op het gebied van duurzaamheid, behaalt slechts beperkte resultaten.”

 

Green Leader Robin Berg zet elektrische deelauto’s in als ‘virtual power plant’

Robin Berg was de laatste Green Leader die bij Paul van Liempt aanschoof voor de studio eind maart dicht ging in verband met corona. Zijn bedrijf We Drive Solar had het even moeilijk toen het coronavirus losbarstte, maar herstelde zich snel weer. Berg gebruikt elektrische auto’s als tijdelijke energieopslag, waardoor energie uit zon en wind niet verloren gaat. Hij startte in zijn eigen wijk in Utrecht. “Utrecht wordt de eerste bi-directionele stad ter wereld. Oftewel de eerste stad die met 10.000 deelauto’s de volledige energievoorziening duurzaam kan doen.”

Interviews: Paul van Liempt | Beeld: Céline Wagenmakers, KWR

“Klimaatdoelen sneller behaald met de hulp van gasbedrijven op de Noordzee”

Een olie- en gasproducent met een duurzame missie. Neptune Energy levert 10 procent van het Nederlandse aardgasverbruik: 8,5 miljoen kubieke meter per dag. “Het is onze missie om energie te leveren aan de Nederlandse samenleving met een zo klein mogelijke CO2-footprint. We hebben de ambitie om een duurzame toekomst te bouwen”, zegt Lex de Groot, algemeen directeur Neptune Energie Nederland. Veranderende oliesector De oliesector is aan het veranderen, betoogt De Groot. “Van een gesloten houding zie je een draai naar een open houding. De afgelopen maanden en jaren hebben we gepraat met veel stakeholders, juist ook buiten de eigen sector. Hoe kunnen we het CO2-vraagstuk samen oplossen? Ik ben ervan overtuigd dat onze kennis en ervaring aansluiten bij de oplossingen, die nodig zijn.”  Aardgas is de minst vervuilende fossiele brandstof, maar daar stoelt de missie van Neptune Energy niet op. “Wij winnen aardgas op de Noordzee, in Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen. Wij zien veel ruimte voor systeemintegratie op de Noordzee. Het is mijn visie dat we windparken op zee sneller, schoner en goedkoper kunnen bouwen door gebruik te maken van de infrastructuur, die al aanwezig is op de Noordzee”, aldus De Groot.  Gasinfrastructuur gebruiken voor waterstof  Hoe kan een gasproducent helpen om windparken goedkoper te maken? “Wij hebben ondergrondse gasreservoirs, we hebben platformen en we hebben pijpleidingen. Wij halen moleculen uit de grond en die transporteren we naar het vaste land. We kunnen onze gasinfrastructuur ook gebruiken om waterstof aan land te brengen of CO2 offshore te transporteren.” Waterstof en CO2, daar draait het om in de duurzame strategie van Neptune Energy. “Onder de naam PosHYdon doen we een proef. Op één van onze platforms bouwen we een elektrolyser, die waterstof kan maken van windenergie en gedemineraliseerd zeewater. De waterstof transporteren we vervolgens naar het vaste land waar het zo het netwerk van Gasunie in kan. Je kunt waterstof bijmengen bij de bestaande gasproductie. Voor thuisgebruik kun je vrijwel moeiteloos 10 procent waterstof bijmengen. Dat scheelt al veel CO2-uitstoot. Deze proef is er dus om te testen hoe het in de praktijk op zee werkt en wat voor veranderingen in bijvoorbeeld wet- en regelgeving nodig zijn.”  Nexstep Samen met andere gasbedrijven op de Noordzee (vertegenwoordigd door Nogepa), en met EBN (dat namens de staat participeert in alle gaswinningslocaties), heeft Neptune Energy een samenwerkingsverband opgezet: Nexstep. “We zijn ons als sector bewust van onze plicht om niet gebruikte faciliteiten op te ruimen. Het gaat miljarden kosten om al die installaties en boorputten op te ruimen. We hebben ons de vraag gesteld: welke onderdelen kunnen zinvol hergebruikt worden?” Het Nexstep-samenwerking loopt parallel, zo vertelt De Groot, aan het North Sea Energy Programma van TNO, dat heeft becijfert dat de integratie van nieuwe offshore windparken met bestaande installaties van de olie- en gasindustrie miljarden kan besparen (lees er hier meer over). “Met TNO hebben we gezegd: Laten we eens proberen een elektrolyser op zee neer te zetten, dan ondervinden we wat daarbij komt kijken. Het levert tal van operationele uitdagingen op. We moeten het zeewater bijvoorbeeld eerst demineraliseren. En hoe zorgen we dat de elektrolyser veilig blijft werken? Wat is het effect van de fluctuaties van windenergie op de installatie? Allemaal zaken, die we proefondervindelijk gaan onderzoeken. Dit eerste proefproject van waterstof op zee is belangrijk om lessen uit te trekken. Daarna kunnen we opschalen.”  Waterstof op zee  Volgens De Groot is het produceren van waterstof op zee goedkoper dan op land. “Als je waterstof op land wilt maken, dan moet je een hele dikke stroomkabel aanleggen om de windstroom aan land te brengen. Dan kun je de waterstof beter meteen op zee produceren. Voor het transport van de waterstof kun je dat via de bestaande gaspijpleidingen doen. We zoeken de samenwerking met de beheerders van de windmolenparken om dit op te zetten.”  Als windenergie op zee niet in de vorm van elektriciteit, maar in de vorm van waterstof aan land komt, dan heeft dat als voordeel dat vraag en aanbod veel beter op elkaar afgestemd kunnen worden. Waterstof is namelijk makkelijker grootschalig op te slaan dan elektriciteit. Het is de bedoeling dat de proefopstelling, die dertien kilometer uit de kust bij Scheveningen komt te staan, in 2022 waterstof gaat produceren. De elektrolyser krijgt een vermogen van 1 megawatt, goed voor 4.800 kubieke meter waterstof per dag. “Deze methode gaat waarschijnlijk pas na 2030 echt grootschalig waterstof opleveren, maar dan moeten we wel nu beginnen met ontwikkelen.”  Klimaatdoelen: CO2 opslag noodzakelijk  Naast waterstof speelt de opslag van CO2 (CCS: carbon capture and storage) een belangrijke rol in de strategie van Neptune Energy. “Als we de klimaatdoelen van Parijs willen halen, dan hebben we CCS nodig. Het is de snelste manier om CO2 in de atmosfeer af te bouwen”, aldus De Groot. “We kunnen CO2 uit de industrie per pijpleiding offshore transporteren en in lege gasvelden pompen, die we vervolgens afsluiten.” Een poging tien jaar geleden om in de buurt van Barendrecht CO2 in een leeg gasveld op te slaan, sneuvelde na weerstand van de lokale bevolking. “Offshore kan het op een veilige en snelle manier.”  Is er geen risico dat de CO2 weglekt? “Daar is veel onderzoek naar gedaan”, reageert De Groot. “Diep liggende velden zijn het meest geschikt. Daar ligt een dikke zoutlaag overheen, die het reservoir goed afsluit. Het enige lek dat zou kunnen ontstaan is bij de boorput, maar die kunnen we goed afsluiten en bovendien blijven monitoren.”  Voor Neptune Energy is het belangrijk om in een complexe evenwichtsoefening zijn gasproductie af te bouwen, en zijn duurzame rol op te bouwen. “Het gas dat we nog produceren, veroorzaakt de minste vervuiling en CO2-uitstoot. De duurzame energieproductie is nog niet groot genoeg om te kunnen stoppen met aardgas. Bovendien hebben de industrie en de meeste woningen nog aardgas nodig. Als we dat gas uit Rusland zouden moeten halen, zou dat veel minder duurzaam zijn, want het transport over duizenden kilometers kost heel veel energie.” De Groot vervolgt: “Berekeningen laten zien dat geïmporteerd gas tot wel 30 procent meer CO2-uitstoot met zich meebrengt dan Nederlands gas. Als we met waterstof en CCS een efficiënte transitie willen hebben, dan moeten de installaties wel blijven bestaan. Het is een complexe puzzel om de economische levensduur van de gasinfrastructuur af te stemmen op de ontwikkeling van waterstof en CCS.”