Marc Seijlhouwer 21 december 2020, 15:50

Batterijen zonder kobalt zorgen voor goedkopere elektrische auto's

Een nieuwe ontdekking van het Amerikaanse Oak Ridge National Laboratory opent de deuren naar kobalt-vrije lithium-ionbatterijen. Omdat kobalt een van de stoffen is waar veel sociaal en milieuleed bij komt kijken, kan dit het begin zijn van groenere batterijen. Een combinatie van ijzer, aluminium en nikkel vervangt het kobalt.

Batterij auto elektrisch adobe stock

De ontdekking is nog pril en niet op grote schaal toepasbaar. Maar het lijkt wel een mogelijke oplossing voor het kobalt-probleem dat wetenschappers en duurzame batterijbouwers al tijden plaagt: hoe zorg je voor minder vervuilende materialen. Kobalt moet gewonnen worden in vervuilende mijnen die vaak in conflictgebieden liggen en waar de mijnwerkers niet goed behandeld worden. Dat dat kobalt uiteindelijk in onze telefoons en elektrische auto’s belandt, is voor velen een doorn in het oog.

Nikkel, aluminium en ijzer

Amerikaanse onderzoekers denken een goede oplossing te hebben: vervang het kobalt in de kathode van de batterij door een combinatie van nikkel, ijzer en aluminium (ze noemen de combinatie NFA). De combinatie gedraagt zich in het onderzoek bijna hetzelfde als kobalt en kan daarom een goed alternatief zijn. NFA heeft bovendien niet de nadelen van andere kobalt-alternatieven, zoals snelle degradatie en imperfecties, die de werking van de batterij beïnvloeden.

Lees ook: Deze Franse batterij laadt sneller op en heeft meer energie

De onderzoekers moesten hard werken om te ontdekken dat NFA hetzelfde werkt als kobalt, met allerlei high-tech apparaten. Zo zagen ze hoe de metaalcombinatie op het niveau van moleculen hetzelfde doet als kobalt. Die ontdekking leidde de onderzoekers tot het vermoeden dat ze een goed alternatief op het spoor zijn. Om het zeker te weten, moet er nog wel veel gebeuren. Er is grootschalig onderzoek nodig naar batterijen met de NFA-kathode.

Goedkopere auto's

Als die positief zijn, kan dat veel betekenen voor de batterij-industrie. Het zorgt ervoor dat het vervuilende kobalt overbodig wordt, maar het maakt batterijen ook goedkoper – nikkel, ijzer en aluminium zijn veelvoorkomende metalen, terwijl kobalt zeldzaam is. Daarom maakt dit de toekomst van batterijen niet alleen duurzamer, maar ook betaalbaarder. En dat zorgt er uiteindelijk weer voor dat latops, smartphones en auto’s minder kosten.

Lees ook: De scale-up iwell levert een ander soort batterij voor thuis

Bron: Oak Ridge National Laboratory | Beeld: Adobe Stock

Milieuvriendelijk kerst vieren: wat is de duurzaamste kerstboom?

In het begin van dit kerstseizoen verwachtte de Vereniging Nederlandse Kerstbomenkwekers (VNK) drie miljoen verkochte kerstbomen. Dat is ruim tien procent meer dan in 2019. De reden: we gaan niet op skivakantie door corona en we kiezen milieubewuster. Een echte kerstboom is milieuvriendelijker dan een nepboom, zo denkt men. Maar is een echte kerstboom wel zo milieuvriendelijk? En wat kun je er het beste mee doen na de kerst?Een kunstboom of toch een echte kerstboom?Het vergelijken van een kunstboom en een echte is ingewikkeld. Voor een echte kerstboom moet je namelijk elk jaar heen en weer rijden naar de kerstboomboer, maar een neppert is moeilijker te recyclen.Milieu Centraal waagde een poging tot vergelijking. De klimaatimpact van een echte kerstboom die één jaar meegaat is gelijk aan 25 kilometer autorijden. Een echte kerstboom dichtbij huis halen, is het best voor het milieu. Daarnaast nemen de naaldbomen als ze in het bos staan CO2 op, maar helaas is de verbranding van een naaldboom erg vervuilend. Het één streept het ander dus weg.Plastic kunstbomen zijn in de productie en afvalverwerking nóg een stuk vervuilender. Met een kunstboom geldt natuurlijk: hoe langer je ermee doet, hoe duurzamer het wordt. Heb je hem tien jaar? Dan ben je duurzamer dan wanneer je elk jaar een echte boom in huis neemt.Wat doe je na kerst met de boom?Nu de naaldbomen al versierd in de huiskamers staan, is het belangrijk om deze na de feestdagen duurzaam weg te doen. Verbrand je boom niet, maar breng hem naar een milieustraat of inzamelpunt van de gemeente. Daar worden de bomen versnipperd en gebruikt als compost of bodembedekker.De meest duurzame manier is natuurlijk je boom hergebruiken. Kies dus voor een boom met kluit, plaats hem na de kerst in de tuin en haal hem volgend jaar weer van stal. Er zijn ook initiatieven als BeterBoompje en de Lowlander Winter IPA die hergebruik in de hand werken.Bier en boomhuurIn de grote steden in Nederland waren dit jaar de kerstbomen te huur. Hoe? De boom wordt uit het bos gehaald en komt vervolgens een aantal weken in een huiskamer te staan. Na de kerst plaatst de biologische kwekerij Randijk, initiatiefnemer achter BeterBoompje, de boom terug in de grond. Een kerstboom kan zo meerdere jaren meegaan.Huurders kunnen ook de kluitloze kerstbomen van BeterBoompje inleveren. Voor iedere kluitloze boom plant de kweker twee nieuwe boompjes. Na drie jaar zijn deze te gebruiken als huur-kerstboom. De kluitloze bomen kunnen niet meer terug de grond in, maar worden toch opnieuw ingezet als ingrediënt voor een biertje. De naalden worden met de hand geplukt en verwerkt tot een speciale winterse IPA van het botanische biermerk Lowlander.Kerstballen van dennennaaldenNaast een verantwoordelijke kerstboom kan de versiering ook duurzaam. Het Centre of Expertise Biobased Economy (CoEBBE) bedacht een biobased kerstbal. Die, net zoals het biertje van Lowlander, gemaakt is van naalden van oude kerstbomen.Studenten van de minor Biobased Technology and Business Development houden zich bezig met de marketing en weten zeker dat, als je ieder jaar nieuwe versiering wil, je het best voor een gerecyclede optie als deze kunt gaan. Dit jaar worden de ballen alleen nog aan studenten en docenten van de Avans Hogeschool verkocht. Volgend jaar gebeurt het op grotere schaal. In die ballen kunnen naalden zitten van de boom die vorig jaar in je huiskamer stond, volgens de minorstudenten van het Avans. Bron: Milieu Centraal, BeterBoompje, Lowlander, CoEBBE, Avans