Het onderzoek van PhD-student Jo-Anne Verschoor aan de Universiteit Leiden naar plasticafbrekers trok de aandacht van levensmiddelenfabrikant Unilever. Haar masterscriptie, die leidde tot Verschoor’s PhD-positie, won de Unilever Research Prize. Verschoor verkende wat voor bacteriën er zijn die plastic kunnen afbreken, en hoe ze dat doen.
Maar het is niet makkelijk om plastic af te breken. “Je kan een bacterie niet zomaar een stuk plastic geven”, vertelt Verschoor aan de telefoon. “Dat is alsof je aan mij vraagt om het Empire State Building op te eten.” Dus onderzocht Verschoor eerst een nieuwe manier om plastic aan de micro-organismen te geven: als piepkleine deeltjes in een medium waar de bacteriën groeien. “Door de plasticbolletjes heel klein te maken, hopen we dat bacteriën er sneller aan gaan ‘knagen’, en dat je als onderzoeker dus snel kan zien of een bacterie het plastic afbreekt.”
Lees ook: Plastic opruimen gaat zes keer sneller door combinatie van enzymen
Bacterie die PET afbreekt
Er wordt de laatste jaren steeds meer onderzoek gedaan naar plastic-afbrekende bacteriën. Een paar jaar geleden ontdekten Japanse onderzoekers een bacterie die PET afbreekt. Een sensatie waar de hele onderzoekswereld op reageerde. “Maar ik vraag me af of er niet nog andere soorten plastic verteerd kunnen worden door bacteriën, of schimmels. Met het systeem met kleine plasticbolletjes moeten we daar als onderzoekers sneller achter kunnen komen”, zegt Verschoor.
Waar dat uiteindelijk toe leidt, kan Verschoor nu nog niet zeggen; ze is net begonnen met haar promotieonderzoek. “Bij mijn masterscriptie kwamen wel veelbelovende resultaten naar voren, maar er is nog veel onderzoek nodig voor we zeker weten dat we goedwerkende bacteriën hebben gevonden. En daarna kunnen we ook nog kijken of de bacteriën en de enzymen waarmee het plastic wordt afgebroken nog beter kunnen worden, bijvoorbeeld via genetische manipulatie.”
Plasticsoep
Plastic-afbrekende bacteriën trekken de aandacht vanwege een groeiend plasticprobleem. De zeeën en afvalbergen liggen vol met plastic, en er is geen goede manier om het op te ruimen. Bij verbranding komt te veel CO2 vrij, en in de zee zorgt het voor afbraak van het leven daar. Maar bacteriën breken, hopelijk, het niet-herbruikbare plastic af tot de oorspronkelijke moleculen. En die kan je daarna mogelijk weer hergebruiken. Daarom hoopt Verschoor – en met haar veel wetenschappers over de hele wereld – dat de natuurlijke wereld van bacteriën en schimmels kan helpen om plastic beter recyclebaar te maken, en de afvalberg kleiner.
Lees ook: Nieuw soort plastic is onbeperkt recyclebaar
Bron: Universiteit Leiden | Beeld: Adobe Stock
