Teun Schröder
23 september 2020, 16:21

Minister Wiebes ziet kernenergie als aantrekkelijke aanwinst op energiemix

Minister Wiebes ziet kernenergie als een serieuze optie in de energiemix van Nederland. Dat heeft hij vandaag aan de Tweede Kamer laten weten. Wiebes baseert zich op onderzoeksresultaten van adviesbureau ENCO. Zij concluderen dat kernenergie niet duurder is dan energie uit zon en wind.

Adobestock kernenergie koeltorens

In opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat deed ENCO, gespecialiseerd in nucleaire energie, onderzoek naar de mogelijkheden voor kernenergie in Nederland voor 2040. Hieruit kwam naar voren dat de bouw van kerncentrales relatief minder prijzig is, dan voorheen werd gedacht. Dit komt volgens de onderzoekers vooral doordat de kostprijs van zonne- en windparken te gunstig werden begroot.

Lees ook: Kernenergie: Een risico of kansrijke energiebron?

Niet duurder dan zon- of windenergie

Met name de aansluitingskosten van windmolenparken en zonneweides op het elektriciteitsnet zijn hoger dan eerder is vastgesteld. Als die kosten, “die onevenredig toenemen bij een hoger percentage zon en wind", wel worden meegenomen is kernenergie ongeveer even duur, schrijft Wiebes aan de Tweede Kamer. De minister gaat nog een stap verder en zegt dat de studie het idee bevestigt dat kernenergie na 2030 een van de meest kosteneffectieve opties is voor CO2-vrij regelbaar vermogen.

Meerderheid

Er is al sinds eind 2018 een meerderheid voor kernenergie in de Tweede Kamer van VVD, CDA, PVV en Forum voor Democratie. De SGP en de SP hebben zich hier niet volmondig bij aangesloten, maar staan wel open voor voorstellen. Nog vorige week werd er een motie aangenomen waarin het kabinet wordt gevraagd om te onderzoeken hoe het bedrijfsleven gestimuleerd kan worden om in kernenergie te investeren.

De linkse oppositiepartijen zijn tegen kernenergie. Zij zeggen dat er nog te veel risico’s aan deze vorm van energiewinning zitten, met het overblijven van kernafval als één van de voornaamste zorgen.

Lees ook: Engeland wil nieuwe kerncentrale gebruiken voor waterstof

In 2025 aan de slag

De VVD kan daarentegen niet wachten. VVD-kamerlid Mark Harbers verklaarde vandaag in het AD dat hij het liefst rond 2025 de eerste schop de grond in ziet gaan. In totaal moeten er volgens de regeringspartij drie tot tien nieuwe kerncentrales gebouwd worden.

Harbers in het AD: “Ik wil ook geen rommellandschap, volgeplempt met windmolens en zonneweides. En ik wil niet afhankelijk worden van gas uit Rusland. Je moet nu al stappen zetten om na 2030 een kerncentrale te kunnen openen. Kernenergie is gewoon keihard nodig.’’

Bron: AD/NOS | Beeld: Adobe Stock

E-fuels: een cruciaal onderdeel in de verduurzaming van de transportsector

E-fuels worden gemaakt van elektriciteit, water (H2), koolstofdioxide (CO2) en stikstof (N2). Met deze moleculen zijn partijen in staat om brandstoffen te maken die nagenoeg dezelfde eigenschappen hebben als hun fossiele voorganger. E-fuels gebruiken geen biomassa (zoals bij biobrandsoffen), waardoor ze niet concurreren met andere markten. In feite zijn e-fuels technisch niet anders dan conventionele brandstoffen, waardoor ze direct in vervoersmiddelen gebruikt kunnen worden. Voor duurzame productie van deze brandstoffen is het noodzakelijk dat de elektriciteit wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen en met elektrolysers tot bruikbare waterstofmoleculen gemaakt wordt. Idealiter wordt de bouwsteen CO2 uit de lucht gevangen, zodat een nagenoeg volledige klimaat-neutrale waardeketen ontstaat. De onderzoekers keken naar de mogelijkheden van vijf typen e-fuels: e-methanol, e-diesel, e-ammoniak, e-LNG en e-kerosine. Ook namen ze groene waterstof als brandstof mee in hun vergelijking.Waterstof minder geschikt voor vrachttransport Voor vrachtwagentransport voor lange afstanden achten de onderzoekers met name e-methanol, e-diesel en e-LNG geschikt. Waterstof is alleen een oplossing voor vrachtvervoer met relatief korte afstanden. Ook kost het ombouwen en produceren van trucks met een waterstofbrandstofcel relatief veel geld, terwijl met de eerder genoemde e-fuels in grote lijnen dezelfde verbrandingsmotor gebruikt kan worden. E-ammoniak is vooralsnog onveilig doordat het een vluchtige stof is.Meer mogelijk in scheepvaartVoor de scheepvaart liggen de kosten en baten van de verschillende brandstoffen dicht bij elkaar, waardoor alle vijf brandstoffen (kerosine niet meegenomen) in theorie toepasbaar zijn. Doordat schepen beter uitgerust zijn om met gasvormige brandstof om te gaan kan waterstof interessant zijn voor korte afstanden, zoals veerboten, terwijl e-ammoniak geschikter is voor oceaantransport.Voorlopig lijkt e-kerosine de enige geschikte brandstof voor de luchtvaart. Alhoewel de onderzoekers erkennen dat er radicale vliegtuigconcepten worden ontwikkeld (bijvoorbeeld met waterstofaandrijving), ligt dit nog ver in de toekomst. Traditionele vliegtuigontwerpen moeten te ingrijpend aangepast worden om ze geschikt te maken voor andere brandstoffen, wat ten koste gaat van passagiers- en laadvermogen.Lees ook: Airbus presenteert conceptmodellen van uitstootvrije waterstofvliegtuigenTechnologie is er, nu de businesscaseDe onderzoekers benadrukken dat er een drastische verandering in de brandstofproductie noodzakelijk is, waarbij overheden en industriepartners intensief moeten samenwerken. De komende 10 tot 30 jaar moeten stappen gezet worden op het gebied van R&D, productie en voertuigaanpassingen van en voor e-fuels. De infrastructuur voor tanken en distributie moet worden opgezet en wettelijke kaders zijn noodzakelijk om ontwikkelingen te reguleren.“De technologie is in principe ver genoeg om e-fuels te ontwikkelen”, vertelt Richard Smokers van TNO in een digitale kennissessie. “In het buitenland lopen al pilots en de eerste demofabrieken zijn opgezet. Maar er kan pas op echt op grote schaal geproduceerd worden als de businesscase er is. Voor commercialisatie praten we echt over een periode tot 2050.”Uitstoot van transportsectorDe transportsector is verantwoordelijk voor 23 procent van de wereldwijde CO2 uitstoot. Bijna driekwart hiervan komt van het wegtransport en ongeveer 10 procent van de lucht- en zeevaart. “Deze uitstoot moet voor 2050 met 95 procent omlaag om de klimaatdoelen te halen”, zegt Smokers. “E-fuels bieden mogelijk een oplossing, mits de gehele keten de benodigde stappen zet en de productie en investeringen in de bijbehorende infrastructuur verhoogt.”Bron: TNO | Beeld: Adobe Stock