Tekst: Thijs Cuijpers
Om de agrifoodketen verder te verduurzamen is het digitaal delen van data noodzakelijk. Willen we minder uitstoot, meer biodiversiteit en meer gesloten kringlopen? Dan moeten we meten en weten in de keten: over wie, wat, waar en hoeveel praten we? Met eenduidige informatiestandaarden worden data inzichtelijk en kunnen efficiënte technologieën in agrifood worden toegepast. Zonder uitwisselbare informatie is de innovatieve boer of tuinder nergens. De stichting Fresh Upstream werkt aan één uniforme, digitale ketentaal in de internationale versketen.
Administratielast
Boeren en tuinders ontvangen dagelijks allerlei bedrijven op hun erf: leveranciers, afnemers, bedrijfsbegeleiders en controleurs. Een behoorlijke administratielast, want die hebben allemaal gegevens 
nodig. Het aanleveren en afnemen van die datastromen is vaak onnodig complex. Leveranciers zijn traceerbaar en elke boer beschikt over een registratienummer van bijvoorbeeld slachterij, gezondheidsdienst of zuivelcoöperatie, maar veel verder dan dat gaat het niet.
Er zijn nog te veel verschillende systemen die met elkaar praten. De boer en tuinder heeft er baat bij als hij alle informatie eenduidig kan registeren en de uitwisseling soepel verloopt. Idealiter scan je de code van een gewasbeschermingsmiddel, log je in op je spuitapparatuur en wordt het middel direct gekoppeld aan je bedrijf en perceel. De boer en tuinder wil bovendien eigenaar blijven van zijn data en zelf beslissen welke partijen hierover mogen beschikken.
Verduurzaming meetbaar maken
Ook met het oog op maatschappelijke vraagstukken kunnen we niet zonder data. Denk aan het stikstofadvies ‘Niet alles kan’, de kringloopvisie van minister Schouten of de Europese ‘Farm to Fork strategy’. Overal ontstaat een beeld dat inspanningen voor verduurzaming meetbaar moeten zijn. Daarnaast neemt de roep om traceerbaarheid toe: waar komt die maiskorrel uit het krachtvoer precies vandaan? Dus moeten je afspraken maken over hoe je bepaalde zaken meet, noteert en uitwisselt.
De Coronacrisis voegt er nog een relevante dimensie aan toe. Je ziet nu een politieke discussie ontstaan over de afhankelijkheid van wereldhandel. In hoeverre willen we dat China producent voor Europa is? Laat maar eens zien waar het veevoer of de diergeneesmiddelen vandaan komen! Dankzij eenduidige informatie en transparantie hierover kunnen Nederlandse producenten een voorsprong boeken.
Digitalisering in land- en tuinbouw
Automatisering, robotisering: het gaat met vallen en opstaan. Bepaalde innovaties in de land- en tuinbouw zijn hard gegaan. Denk aan het toedienen van mest, het gebruik van bodemkaarten, melkcomputers, voercomputers, klimaatcomputers, drones in de akkerbouw, sensoren in de veehouderij… Dat gaat er nu heel anders aan toe dan vijf jaar geleden. Digitalisering van meststromen is momenteel een hot topic. Daarbij heb je informatiestandaarden gekoppeld aan mestsilo’s nodig, want voor je het weet, bouwt iemand een nieuw systeem. Fresh Upstream wil voorkomen dat we keer op keer het wiel opnieuw uitvinden. Iedereen in de keten heeft er baat bij als we dezelfde taal te spreken.
Datastromen
Met één druk op de knop van elk plakje ham zien wat de CO2-footprint is en welk voer het varken heeft gegeten? Het ideale toekomstbeeld is dat datastromen dit mogelijk maken. Fresh Upstream organiseert gesprekken om iedereen in de versketen van het belang te doordringen dat informatiestandaardisatie nodig is. Standaardisatie rondom gewasbeschermingsmiddelen, dierbehandelingsmiddelen en mest heeft prioriteit: drie maatschappelijk en politiek relevante onderwerpen. Als we in Europa het gebruik van bepaalde middelen willen verlagen, moeten we eerst weten over welke hoeveelheden we praten. Dat kan alleen als de standaard helder is.
De stichting Fresh Upstream is een samenwerkingsplatform van FNLI, GroentenFruit Huis, Frug I Com, Nevedi (diervoeders), LTO Nederland, het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) en GS1 Nederland.
Het Betoog
DuurzaamBedrijfsleven waardeert de betrokkenheid van lezers en toekomstmakers zeer. Ook een opinieartikel aanleveren voor de rubriek ‘Het betoog’? Stuur de bijdrage naar hoofdredacteur Roy op het Veld: roy@duurzaambedrijfsleven.nl. Het artikel moet een wezenlijke bijdrage leveren aan het debat en iets toevoegen aan wat al eerder op DuurzaamBedrijfsleven verschenen is. De redactie beslist over plaatsing.
Beeld: DuurzamBedrijfsleven, LTO Nederland
