Marc Seijlhouwer 06 augustus 2020, 16:08

Datacenters moeten milieuvriendelijker worden van techbedrijven. Kan dat zomaar?

File-sharing-dienst Dropbox kwam deze week met duurzaamheidsambities voor 2030: binnen tien jaar moet het bedrijf klimaatneutraal zijn. Het is niet het enige bedrijf in de techsector dat snel helemaal groen wil worden. Maar hoe combineer je die ambities met de gigantische groei van de sector?

Datacenter met vrouw

Dropbox wil in 2030 alle stroom die nodig is voor het bedrijf duurzaam opwekken. Dat betekent dat ook de energie die datacenters vragen helemaal uit hernieuwbare bronnen moet komen. Ook moet de bedrijfsvoering klimaatneutraal worden. Dat betekent waarschijnlijk dat er bomen gepland worden ter compensatie van zakelijke vliegreizen of dagelijkse autoritten, voor zover die nog niet groen zijn.

Meer techbedrijven kwamen de afgelopen weken met groene ambities. Microsoft wil koolstofnegatief zijn én geen afval meer produceren in 2030. Apple wil dat al haar producten tegen die tijd klimaatneutraal zijn. Wetransfer heeft soortgelijke ambities. Kortom: ook de techsector is doordrongen van het feit dat de uitstoot omlaag moet. En in tegenstelling tot andere industrieën denken de techies dat het binnen tien jaar te doen is.

Techsector heeft het makkelijk

Nu is het voor de handelaars in digitale waar makkelijker om de uitstoot te verminderen dan voor andere bedrijven. De grootste energieverbruikers voor softwarebedrijven zijn de datacenters die zorgen dat alle informatie goed uitgewisseld kan worden. Zijn die duurzaam, dan is het grootste deel van de energiehuishouding al vergroend. Dat is een contrast met een bedrijf als Tata Steel, waar extreme hitte nodig is om staal te maken. Die warmte is (voorlopig) alleen op te wekken met fossiele brandstoffen.

Lees ook: Met de restwarmte van datacenters kunnen we 225.000 huizen verwarmen

Hoewel de techsector het makkelijker heeft, is het toch de vraag of de ambities realistisch en verantwoord zijn. De afgelopen dagen barstte de discussie los over de datacenters. Deze gebruiken ontzagwekkende hoeveelheden stroom: 1 procent van alle elektriciteit op aarde gaat naar deze datacenters, en dat zal alleen maar meer worden. Zo verbruikt de digitale munt bitcoin evenveel stroom als heel Zwitserland. Een dergelijke energievraag kan je niet meteen allemaal uit groene stroom halen en compenseren door bomen te planten heeft ook beperkingen.

20 procent van de datacenters is straks duurzaam

Datacentra zijn nodig om aan de groeiende vraag naar digitale diensten te voldoen. Hoe meer mensen in de cloud werken, hoe meer opslag- en verwerkingsruimte er nodig is. Maar de centra werken wel heel efficiënt: tussen 2010 en 2018 groeide de vraag naar dataopslag met een factor 25, terwijl het stroomverbruik slechts 5 procent steeg.

Bovendien worden veel in het Westen gebouwde datacenters meteen vergezeld door een zon- of windpark, dat genoeg stroom opwekt voor het datacentrum. Zo is in Nederland 86 procent van de nieuwe datacenters ‘groen’. Wereldwijd is dit lager, hoewel een precies percentage niet bekend is. Een groep datacenter-exploitanten voorspelde onlangs dat in 2025 slechts 20 procent van de datacenters op groene stroom zal draaien. Bovendien zijn de grootste efficiencyslagen volgens sommige experts inmiddels wel gemaakt. Het is dus helemaal niet vanzelfsprekend dat een datacentrum op groene stroom draait.

Vraag stuurt het aanbod

Aan de andere kant: juist omdat klanten als Apple en Microsoft hun groene ambities uitspreken, komt er ook een grotere markt voor duurzame datacenters. Het is te hopen dat de uitbaters van deze centra hier massaal naar luisteren, zodat de techsector straks niet een van de grootste vervuilers op aarde is.

Luister ook onze podcast met de directeur van datacenter BIT

Beeld: Adobe Stock

Houtkeurmerk FSC onder vuur omdat het te weinig doet tegen illegale kap

Het gaat om twee aantoonbare problemen met het keurmerk. De eerste kwam eind juni aan het licht en gaat over Oekraïens hout voor IKEA-meubelen. Dit hout kreeg het keurmerk terwijl het om illegale houtkap ging, zo onthulde onderzoeksorganisatie Earthsight. Het tweede schandaal werd vorige maand onthult en gaat over Indonesië: daar zou illegale houtkap plaatsvinden bij verschillende bedrijven. FSC vertraagde het onderzoek naar deze illegale kap meerdere keren, waardoor het leek of zij de bedrijven beschermden en de illegale houtkap door de vingers zagen.Integriteit op het spelDe integriteit van de FSC staat inmiddels op het spel, denkt website Eco-business in een analyse van de schandalen. Omdat FSC niet snel genoeg of niet ingreep bij vermoedens dat de keurmerkregels overtreden werden staat de geloofwaardigheid in het geding. Er is meer transparantie nodig, en het moet absoluut zeker zijn dat er geen belangenverstengeling is bij de keurmeesters van het FSC.Lees ook: Nederland kiest steeds vaker voor duurzaam houtDat laatste scheen namelijk een belangrijke rol te spelen in Oekraïne. Klokkenluiders vertelden Earthsight dat de controleurs een (te) goede band hadden met de leiders van houtkapbedrijven en dat het makkelijk was om ze voor de gek te houden. Naar aanleiding van Earthsights onthullingen erkende de FSC dat Oekraïne een lastig land is voor handhaving. Van belangenverstrengeling kan volgens de organisatie geen sprake zijn, ondanks het feit dat de FSC betaald wordt door bedrijven die het keurmerk willen ontvangen.Indonesisch houtIn Indonesië zou het FSC een onderzoek instellen, maar dit wordt al meerdere keren uitgesteld. Ondertussen helpt het keurmerk het Indonesische bedrijf Asia Pacific Resources International Limited, dat naar verluid illegaal hout afnam. In 2013 verloor APRIL zijn FSC-keurmerk na klachten over zulk illegaal hout.“Hoe kan APRIL nu voorgetrokken worden bij een hercertificering”, vraagt Grant Rosoman, bosexpert bij Greenpeace, zich af in een interview met Eco-business. Aan de ene kant heeft FSC dus geen tijd of geld voor onderzoek naar illegale activiteiten, maar helpt het wel om een bedrijf dat eerder betrokken was bij illegale kap opnieuw een keurmerk te geven.FSC heeft een tijdlijn rond APRIL op haar site staan en zegt dat alle partijen, inclusief Greenpeace, betrokken worden bij de mogelijke hercertificering van het bedrijf.Eco-business interviewde ook de directeur van het FSC, Kim Carstensen. Hij belooft beterschap. Als grote bedrijven beschuldigd worden, kan het lastig zijn om een onafhankelijke controleur te vinden, erkent hij. Daarom zal FSC proberen meer onafhankelijke onderzoekers aan te trekken en de structuur van de organisatie te veranderen, zodat er eerder wat met klachten over illegale kap wordt gedaan.UPDATE: In een reactie laat FSC Nederland weten dat de misstanden in het buitenland niets betekenen voor het Nederlandse FSC-keurmerk. Volgens een woordvoerder voldoen Nederlandse FSC-bedrijven aan alle eisen van het keurmerk.Lees ook: Stedelijk bos slaat evenveel CO2 op als regenwoudBron: eco-business.com, earthsight | Beeld: Adobe Stock