Marc Seijlhouwer 06 mei 2020, 15:56

Kunstmatig blad zet zonlicht en water om in waterstof

Amerikaanse onderzoekers bouwden een van de simpelste ‘kunstmatige bladeren’ ooit. Door een apparaatje in water te leggen en in de zon te zetten produceert het waterstof; verder is er niets nodig. Hoewel de efficiency van het ding nog te wensen overlaat, toont het wel een toekomst van op de natuur geïnspireerde duurzame energie.

Blad chemie

Bomen en planten absorberen CO2 en produceren zuurstof en energie. Dat doen ze met een vanzelfsprekendheid waar menselijke technologie nog niet bij kan. Toch proberen onderzoekers al jaren om een effectief 'kunstmatig blad' te maken, dat zonlicht gebruikt om een duurzame brandstof te produceren.

Onderzoekers van de Rice University bouwden een apparaatje dat zonlicht gebruikt om water om te zetten in waterstof. Het is in feite een zonnecel en elektrolyzer (de machine die water met behulp van elektriciteit omzet in waterstof) in één, die bovendien op zichzelf kan opereren. Opschaling van deze technologie kan een doorbraak betekenen voor de transitie naar betaalbare, duurzame energie (SDG 7).

Lees ook: Kunstmatig blad zet CO2 om in brandstof

Perovskiet

Het handzame apparaatje bevat perovskiet, een kristal dat zonlicht opvangt en omzet in elektriciteit. Perovskeit werkt in theorie beter dan silicium, maar is kwetsbaar, en vereist dure andere materialen om goed te werken. De onderzoekers wisten beiden problemen te verhelpen. In plaats van platinum gebruikte Rice University koolstof en andere, veelvoorkomende elementen om het perovskiet te laten werken. Daarnaast voorzagen ze het hele apparaat van een beschermend polymeerlaagje, waardoor het lange tijd in water kan liggen zonder beschadigingen.

7 procent rendement

In de beste omstandigheden werd bijna 7 procent van de zonne-energie omgezet in waterstof. Als je losse zonnepanelen gebruikt om elektriciteit op te wekken, en die elektriciteit vervolgens gebruikt om waterstof te maken, is de efficiency hoger. Maar dit apparaat kan lang lange tijd doorwerken door het buiten in de zon in een bak water te leggen, en kan zo lange tijd eenvoudig waterstof maken. Omdat alles in één module zit, kan je het eventueel zelfs gebruiken als draagbare waterstoffabriek – hoewel er wel veel zonlicht nodig is om een bruikbare hoeveelheid brandstof te maken.

De onderzoekers hopen dat de cel grootschalig geproduceerd kan worden. Omdat er geen platinum nodig is, liggen de kosten in ieder geval lager dan bij andere kunstmatige bladeren. Ook de efficiency is iets hoger. Of het genoeg is voor een doorbraak moet nog blijken.

Lees ook: Winstgevende waterstof door verkoop bijproducten

Bron: Rice University | Beeld: Jia Lang

De weg uit de crisis: Peter Bakker over de transitie naar een nieuw systeem

“Ik denk dat ik nog nooit zo lang achter elkaar in hetzelfde bed geslapen heb”, vertelt Peter Bakker aan presentator Paul van Liempt. Waar Bakker normaal gesproken ongeveer 80 procent van zijn tijd besteedt aan reizen, is nu ook hij gebonden aan zijn kantoor in huis. In Zwitserland welteverstaan. In het begin was dit uiteraard even wennen. Maar, zegt Bakker: “Door de huidige technologie gaat het verbinden met mensen veel beter dan ik van te voren had ingeschat."Bedrijven moeten het voortouw nemen (08:00)"Waarom moeten de echt grote veranderingen komen vanuit het bedrijfsleven, meer nog dan van overheden?”, vraagt Van Liempt. Volgens Bakker komt dat door de unieke positie van bedrijven. “In de eerste plaats zijn bedrijven minder bezig met herverkiezingen. Ze zijn niet bezig met een cyclus van vier jaar, maar kunnen op een langere termijn denken. Een tweede punt is dat grote bedrijven een globale positie hebben. Ze kunnen over landsgrenzen heen, waardoor de hele internationale keten aangepakt kan worden.”Voor Bakker is dit laatste punt essentieel. Wie individueel stappen probeert te maken op het gebied van duurzaamheid, behaalt volgens hem slechts beperkte resultaten.Kwetsbaarheden en verbinding (21:30)Voor Bakker is de belangrijkste vraag op dit moment: wat leert de huidige crisis ons over de weerbaarheid van ons systeem? “We waren niet voorbereid op een schok zoals we deze nu ervaren. Om deze reden hebben we voor de toekomst het Covid-19 respons programma opgezet.”Dit programma brengt een drietal onderdelen in kaart. In de eerste plaats wordt gekeken naar de vitale ketens in onze samenleving en in het bijzonder de veerkracht van het voedselsysteem. Een tweede project is het verkennen van de paden die de maatschappij terug moeten brengen naar het nieuwe normaal.  En ten derde, voor Bakker misschien wel de belangrijkste kwestie: waar in ons systeem zitten de kwetsbaarheden en hoe zorgen we dat we toekomstige schokken kunnen opvangen?“Er zullen grotere klappen komen dan Covid”, verwacht Bakker. Daarom vindt hij het nu belangrijk om de kwetsbaarheden te identificeren en de zwakke onderdelen aan te pakken. Dat, en de menselijke verbinding in stand houden. “Deze verbinding is veel hechter geworden dan voor de crisis.”Bekijk de video voor het hele gesprek. Of luister als podcastInterview: Paul van Liempt