Teun Schröder
05 mei 2020, 13:28

De weg uit de crisis: Peter Bakker over de transitie naar een nieuw systeem

De coronamaatregelen worden versoepeld. Nederland gaat per maand verder open om de economie draaiende te houden. Maar wat de crisis heeft laten zien is dat het huidige systeem niet houdbaar is. Peter Bakker, CEO World Business Council for Sustainable Development, spreekt in onze podcast over de transitie naar een nieuw systeem.

Peter bakker wbcsd

“Ik denk dat ik nog nooit zo lang achter elkaar in hetzelfde bed geslapen heb”, vertelt Peter Bakker aan presentator Paul van Liempt. Waar Bakker normaal gesproken ongeveer 80 procent van zijn tijd besteedt aan reizen, is nu ook hij gebonden aan zijn kantoor in huis. In Zwitserland welteverstaan. In het begin was dit uiteraard even wennen. Maar, zegt Bakker: “Door de huidige technologie gaat het verbinden met mensen veel beter dan ik van te voren had ingeschat."

Bedrijven moeten het voortouw nemen (08:00)

"Waarom moeten de echt grote veranderingen komen vanuit het bedrijfsleven, meer nog dan van overheden?”, vraagt Van Liempt. Volgens Bakker komt dat door de unieke positie van bedrijven. “In de eerste plaats zijn bedrijven minder bezig met herverkiezingen. Ze zijn niet bezig met een cyclus van vier jaar, maar kunnen op een langere termijn denken. Een tweede punt is dat grote bedrijven een globale positie hebben. Ze kunnen over landsgrenzen heen, waardoor de hele internationale keten aangepakt kan worden.”

Voor Bakker is dit laatste punt essentieel. Wie individueel stappen probeert te maken op het gebied van duurzaamheid, behaalt volgens hem slechts beperkte resultaten.

Kwetsbaarheden en verbinding (21:30)

Voor Bakker is de belangrijkste vraag op dit moment: wat leert de huidige crisis ons over de weerbaarheid van ons systeem? “We waren niet voorbereid op een schok zoals we deze nu ervaren. Om deze reden hebben we voor de toekomst het Covid-19 respons programma opgezet.”

Dit programma brengt een drietal onderdelen in kaart. In de eerste plaats wordt gekeken naar de vitale ketens in onze samenleving en in het bijzonder de veerkracht van het voedselsysteem. Een tweede project is het verkennen van de paden die de maatschappij terug moeten brengen naar het nieuwe normaal.  En ten derde, voor Bakker misschien wel de belangrijkste kwestie: waar in ons systeem zitten de kwetsbaarheden en hoe zorgen we dat we toekomstige schokken kunnen opvangen?

“Er zullen grotere klappen komen dan Covid”, verwacht Bakker. Daarom vindt hij het nu belangrijk om de kwetsbaarheden te identificeren en de zwakke onderdelen aan te pakken. Dat, en de menselijke verbinding in stand houden. “Deze verbinding is veel hechter geworden dan voor de crisis.”

Bekijk de video voor het hele gesprek. Of luister als podcast

Interview: Paul van Liempt

Crisis of geen crisis; volgens Ed Nijpels is het klimaatbeleid onomkeerbaar

Op de achtergrond is een enorme boekenkast te zien, maar Ed Nijpels heeft momenteel absoluut geen tijd om te lezen. “Mijn lezingen gaan niet door, maar verder heb ik geen rust gekregen. Het enige wat ik heb gekregen is een stijve rug, omdat ik van ’s ochtends tot ’s avonds in deze houten stoel zit”, vertelt hij aan presentator Paul van Liempt.Golf aan groene maatregelen (1:56)De golf aan duurzame maatregelen van vorige week laat zien dat de Nederlandse overheid ook gewoon doorgaat met de uitvoering van ‘zijn’ Klimaatakkoord. Het kabinet stuurde een consultatie over een CO2-heffing de deur uit, introduceerde statiegeld op plastic flesjes en deed een dappere poging om aan de slag te gaan met het stikstofprobleem.“Ik geef toe dat ik, toen de coronacrisis begon, even bang ben geweest of het allemaal goed zou gaan met het klimaatbeleid. Maar ik kreeg zoveel positieve signalen uit het kabinet, dat ik die vrees snel kwijt was”, zegt Nijpels. “Het kabinet heeft laten zien dat de rest van het beleid moet doorgaan, ondanks de coronacrisis.”Banenmachine (4:57)Nijpels ziet de naderende recessie niet als een obstakel voor de doelen in het Klimaatakkoord. “Het Klimaatakkoord is een soort banenmachine. Door maatregelen uit het akkoord naar voren te halen, geef je een extra impuls aan de werkgelegenheid, de economische groei én de verduurzaming van Nederland.”Voor iedere fossiele baan die verdwijnt, krijgen we volgens Nijpels zes á zeven niet-fossiele banen terug. Dat betekent niet dat mensen die eerst in een fossiele sector werkten direct inzetbaar zijn in die nieuwe banen. “Omscholing is ontzettend belangrijk, ook los van het Klimaatakkoord. 60 procent van de kinderen die nu op de basisschool zitten, komt namelijk terecht in een beroep dat nog niet bestaat.” Steun aan KLM (10:52)De steun aan KLM was vorige week uitgebreid in het nieuws. Zouden we niet juist versneld afscheid moeten nemen van niet-duurzame bedrijven, wil Paul van Liempt weten? Nijpels vindt dat te ongenuanceerd. Het feit dat de overheid duurzaamheidseisen aan die steun verbindt en werk heeft gemaakt van de CO2-consultatie, laat volgens hem zien dat bedrijven aan de slag moeten. “De btw-vrijstelling op kerosine is niet meer van deze tijd. Als een bedrijf als KLM bijdraagt aan CO2-uitstoot, dan wordt het daar straks voor belast. Maar het doel daarvan moet wel zijn dat de luchtvaart verduurzaamt, niet dat een bedrijf omvalt.”Inzetten op innovatie (13:50)Naast het redden van gevestigde bedrijven moet het kabinet ook flink investeren in innovatie. Zo was Nijpels ontzettend onder de indruk van de waterstofdrone van studenten van de TU Delft, evenals de zonneauto van het Nederlandse Lightyear. “Dit soort projecten moeten we royaal ondersteunen. Nederland kan echt een economische voorsprong behalen met het Klimaatakkoord. Maar dan moeten we wel vol inzetten op innovatie. En accepteren dat niet altijd alles lukt.”Bekijk de video voor het hele gesprek. Of luister als podcast:DuurzaamBedrijfsleven Podcasts · Crisis of geen crisis; volgens Ed Nijpels is het klimaatbeleid onomkeerbaarInterview: Paul van Liempt | Beeld: SER