Marc Seijlhouwer 04 februari 2020, 15:10

Getijdenenergie in Schotland was vorig jaar groot succes

Het grootste systeem van getijdenturbines, die energie opwekken uit de beweging van zeewater, heeft vorig jaar stroom geproduceerd voor 4.000 huishoudens. Het is een mijlpaal in de experimentele duurzame energie, die betrouwbaarder is dan zon en wind.

Getijdencentrale turbine

De vier grote turbines voor de noordkust van Schotland horen bij het Meygen-project dat sinds 2018 loopt. Het project heeft nu een vermogen van 6 megawatt, maar de volgende acht turbines zijn al in aanbouw. Uiteindelijk moeten er maar liefst 250 turbines komen te liggen die elektriciteit kunnen leveren aan 175.000 huishoudens.

Betrouwbare duurzame elektriciteit

Getijdenenergie is een lang gekoesterde bron van elektriciteit. Het idee is simpel: het getijde is constant en stopt nooit. De beweging van het water die ontstaat door het getij kan gebruikt worden om een turbine aan te drijven. Omdat precies bekend is wanneer het eb en vloed wordt, is de stroomlevering voorspelbaar.

Lees ook: Nederlands testcentrum voor getijdenenergie

Daarmee heeft getijdestroom een streepje voor op zon- en windenergie. Het kan onverwacht windstil zijn en ook de zon kan soms dagen achtereen verdwijnen. Getijdenstroom zou daarom een goede aanvulling zijn op de duurzame stroommix: op zeldzame momenten dat zon en wind het af laten weten, werkt het getij zoals gewoonlijk.

Snellere stroming is nodig

De opbrengst van Meygen ligt tot nu toe relatief hoog en bereikte in 2019 een record. Dat komt mede door de gunstige locatie: de turbines liggen in een versmalling van de zee tussen het eilandje Stroma en het vasteland. Daar stroomt de zee sneller dan gewoonlijk en is de opbrengst van een getijdencentrale dus hoger. Op dit soort plekken kan de techniek rendabel zijn; de gewone getijdeneffecten voor de kust zijn vaak niet groot genoeg om stroom op te wekken.

Lees ook: Draait heel Wales straks op getijdenstroom?

Getijdenstroom in Nederland

In Nederland loopt ook een aantal getijdenprojecten, maar deze zijn vooral experimenteel. Zeeland heeft de ambitie om in 2025 100.000 Zeeuwen van getijden-elektriciteit te voorzien. Volgens een schatting van de EU uit 2016 zou 10 procent van de energiebehoefte in de Europese Unie van getijdenstroom kunnen komen.

Bron: Simec Atlantic Energy/The European Sting

Binnen vier uur met de trein in Londen: aan boord van de Eurostar

De rechtstreekse verbinding moet de trein een serieus alternatief maken voor het vliegtuig. Een treinreis naar Londen zorgt voor 80 procent minder CO2-uitstoot dan een vliegreis. Door de overstap in Brussel met paspoortcontroles liep de reistijd voorheen echter behoorlijk op, waardoor menig reiziger toch voor het vliegtuig koos.Duurzame trein heeft de toekomstCEO Roger van Boxtel van NS was vanochtend aanwezig bij het vertrek van de eerste rechtstreekse trein. “Brexit of niet, Londen komt vanaf 30 april toch dichterbij. Het succes van de bestemmingen Brussel en Parijs bewijst dat de trein de toekomst heeft. Vandaag komt Londen erbij op die lijst van bestemmingen. De duurzame trein brengt Europeanen bij elkaar.”'Brexit of niet, Londen komt toch dichterbij'Volgens Mike Cooper, directeur van Eurostar, is de route tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk een van de drukste routes van Europa voor zowel zakelijke reizigers als toeristen. “Onze treinen zijn erg populair gebleken, met meer dan een half miljoen reizigers sinds de lancering. Onze rechtstreekse treinverbinding betekent een belangrijke vooruitgang voor de hogesnelheidstrein en biedt reizigers een comfortabel en milieuvriendelijk alternatief voor de luchtvaartmaatschappijen.”Hoewel treinverkeer een klein deel van alle vakanties behelst, groeit het aantal vakantiegangers dat de trein pakt wel hard. Afgelopen jaar zelfs met 27 procent.Lees ook: Hoe gaat de Nederlander het liefst op vakantie?ConcurrerendKomende maand start NS met de verkoop van treintickets. Die beginnen bij € 40 voor een enkele reis. “Dat zijn absoluut tarieven waarmee we kunnen concurreren ten opzichte van de luchtvaart. Maar de luchtvaart kan wel stunten met prijzen die in onze ogen niet realistisch zijn en zeker niet het duurzame denken stimuleren. Dus dat kan nog verbeterd worden”, zegt Heike Luiten, directeur NS International.NS gaat daarom het gesprek aan in Den Haag en Brussel, bijvoorbeeld over de belasting van treintickets die meegaat in de reguliere btw-verhogingen. “Duitsland heeft daar een hele stoere stap in gezet door de btw op treintickets met 12 procent te verlagen. Dat is een voorbeeld waar wij zeker achter staan”, zegt Luiten.Lees ook: Stimuleer treinreizen door het beeld van de reiziger positiever te makenZakelijk verkeerLuiten verwacht dat de trein voor zakelijke reizigers een aantrekkelijke optie wordt. “Om te vliegen moet je eerst naar Schiphol en op tijd inchecken. Met de trein stap je zo op in het centrum van Amsterdam of Rotterdam en je stapt in hartje Londen uit. Dat scheelt enorm veel tijd.”NS begint met twee reizen naar Londen per dag, maar wil de frequentie snel uitbouwen naar drie en op termijn vijf reizen per dag. Ook dat is een manier om zakelijke reizigers enthousiast te maken voor de trein, denkt Luiten. Wel verwacht zij dat reizigers moeten wennen aan de verschillen tussen de internationale trein en de binnenlandse treinen in Nederland. “Je boekt een trein en een stoel, dus het is niet zo dat je gemakkelijk de eerstvolgende trein kunt pakken. In die zin moet je de internationale trein eerder vergelijken met het vliegtuig.”Lees ook: De eerste treinen op waterstof rijden rond in DuitslandGroene stroom in EuropaIn Nederland rijden alle treinen op Hollandse windstroom. Hoe zit dat in het buitenland? “In Duitsland rijden alle lange afstandstreinen ook op groene stroom. In België en Frankrijk is het nog een mengeling van groene en grijze stroom. Binnen Europa lopen wij op dit vlak dus voorop.”'In Europa loopt NS voorop met treinen op windstroom'Eurostar heeft de CO2-uitstoot voor deze reis helemaal door laten rekenen. Met een treinreis naar Londen stoot een reiziger zo’n 80 procent minder CO2 uit ten opzichte van een vliegreis. Bovendien plant Eurostar een boom voor elke trein die vertrekt. Luiten: “Je merkt dat alle spoorvervoerders zoeken naar manieren om nog duurzamer treinen te rijden.”Meer weten over hoe NS van de trein een serieus alternatief wil maken voor Europese vluchten? Binnenkort is Roger van Boxtel te gast in de Green Leaders podcast van DuurzaamBedrijfsleven. Mis het niet en volg ons op Spotify!Bron: NS | Beeld: Emma Rotman