Marc Seijlhouwer 20 december 2019, 13:11

Zweeds onderzoek: voetafdruk autobatterij minder groot dan gedacht

Een nieuwe studie laat zien dat het maken van accupakketten voor elektrische auto’s veel minder CO2 kost dan aanvankelijk werd gedacht. Elke kilowattuur veroorzaakt 61 tot 109 kilo CO2-uitstoot.

Adobestock 169708232

Het nieuwe rapport van het onafhankelijke Zweedse onderzoeksinstituut IVL is een update van de laatste cijfers, die uit 2017 stammen. In dat rapport becijferden de Zweedse onderzoekers dat een kilowattuur aan autobatterij 150 tot 200 kilogram CO2 veroorzaakt. Maar de productiemethoden zijn beter geworden, waardoor fabrieken een batterij efficiënter – en dus met minder energie – kunnen maken. Ook is er steeds minder kobalt nodig in de batterijen, een element dat moeilijk te winnen is en dus veel energie vraagt.

Batterij beter door groenere energie

Belangrijker is echter de verandering in de energiemix: Het overgrote deel van de batterijfabrieken gebruikt duurzamere brandstoffen dan voorheen werd aangenomen. In het vorige rapport werd het aandeel kolenelektriciteit overschat. Nu kolen minder populair worden omdat gas goedkoper én milieuvriendelijker is, moet de voetafdruk van een accu worden bijgesteld.

Lees ook: Zijn er genoeg schaarse metalen voor elektrische auto's?

De ondergrens van de nieuwe CO2-uitstoot, 61 kilogram, geldt als een fabriek naast gas ook duurzame niet-fossiele elektriciteit gebruikt. "Op dit moment is er nog geen fabriek die 100 procent op duurzame stroom draait, maar in de toekomst zal zo'n fabriek er wel komen", meldt het rapport. De uitstoot van een batterij zal dus nog verder dalen de komende jaren.

Break-even na 40.000 kilometer

Met de nieuwe cijfers blijken elektrische auto's sneller duurzaam te zijn dan benzineauto's. Als we uitgaan van een accupakket van 64 kilowattuur (een forse batterij), veroorzaakt de productie van de batterij 4000 tot 7000 kilo CO2. Een moderne benzineauto stoot 107 gram CO2 per gereden kilometer uit.

Lees ook: Autobatterij opladen in 35 seconden

In het gunstigste geval is de elektrische auto na 40.000 kilometer schoner dan de benzine-auto. Met de oude cijfers kwam dat break-even moment veel later. Let wel: hierbij gaan we ervan uit dat de gebruiker 100 procent groene stroom laadt. Dat is op dit moment nog niet het geval.

Het rapport is niet alleen bedoeld voor elektrische auto's die vanaf dit jaar worden verkocht. Ook elektrische auto's die de afgelopen jaren zijn gebouwd hebben waarschijnlijk een milieu-impact van 60 tot 100 kg per kilowattuur batterij. Hoewel het vorige rapport in 2017 uitkwam, gebruikte het soms gegevens uit 2012. Die waren vermoedelijk al verouderd toen het rapport verscheen.

Onzekere toekomst

De Zweedse onderzoekers halen in het rapport wetenschappelijke onderzoeken van de afgelopen jaren aan. Die combineren ze met gegevens van fabrikanten, cijfers over de milieu-impact van materialen en nog meer bronnen. Het rapport kijkt naar de huidige situatie: welke batterijen zijn er nu te koop en hoe worden ze gemaakt? Het moet dus blijken hoe lang deze nieuwe cijfers relevant blijven.

Lees ook: Vier miljoen elektrische auto's in 2025

Bron: IVL | Beeld: Adobe Stock

Aluminium maken met waterkracht in China

De fabriek komt in de Yunnan-provincie aan de zuidelijke grens met Myanmar en Vietnam. Daar is een hoop waterkracht beschikbaar dankzij de Mekong-rivier, waar China sinds de jaren '90 dammen met hydrocentrales bouwt. Die schone energie trok het aluminiumbedrijf China Hongqiao aan. Nu wordt de aluminium nog in de Shandong-provincie gemaakt, waar de fabrieken op kolenenergie lopen.Lees ook: Innovatief proces verduurzaamt aluminiumproductieDe eerste fase, de bouw van een fabriek die een miljoen ton aluminium per jaar produceert, moet eind 2020 klaar zijn. Daarna wil Hongqiao de fabriek uitbouwen zodat hij twee miljoen ton kan maken, ruim 30 procent van de totale productie van het bedrijf. De verhuizing kost zo'n $ 6 mln.Overstap naar duurzaamHet is niet de eerste keer dat een aluminiumproducent de groene energie van Yunnan gebruikt. Er staat al voor 2,5 miljoen ton aan aluminiumfabrieken in de provincie, die goeddeels op waterenergie draaien. Dit project is echter bijzonder, omdat het niet om extra capaciteit gaat voor Hongqiao. Het bedrijf schakelt de fabrieken die op kool draaien op korte termijn uit. Het is dus echt een overgang van niet-duurzame productie naar een duurzamere energiebron.CO2-afdruk van aluminiumBij het maken van aluminium komt een hoop CO2 vrij: 0,8 procent van alle broeikasgassen ter wereld komt uit de aluminiumproductie en dat aandeel neemt waarschijnlijk toe. De vraag naar aluminium groeit namelijk, onder andere door de auto-industrie.In tegenstelling tot staal wordt aluminium niet gemaakt door erts te verhitten. In plaats daarvan wordt er stroom overheen gezet waarmee het aluminium vrijkomt uit de erts. Omdat er elektriciteit nodig is en geen hitte, laat het proces zich wel makkelijker vergroenen dan staalproductie, omdat je duurzame elektriciteit kan gebruiken.Lees ook: Nespresso-cupjes van duurzaam metaalMaar elektriciteit is niet de enige bron van CO2 bij aluminium. De smeltmethode vraagt om anoden (de minkant van een batterij) van koolstof. Bij het smeltproces, dat met elektriciteit gebeurt, gaat de anode stuk en verandert het koolstof in CO2. Die CO2 zal ook als je groene energie gebruikt nog een aanzienlijk deel van de vervuiling van aluminium opleveren, hoewel er ook hiervoor nieuwe technieken bestaan.Bron: china.org.cn / Reuters | Beeld: Daniel Steelman