Rianne Lachmeijer 11 december 2019, 12:00

Deze zes Green Leaders veranderen het voedselsysteem

Het voedselsysteem moet anders om de groeiende wereldbevolking op een duurzame manier te kunnen blijven voeden. Dat vraagt om nieuwe verdienmodellen, andere voeding en innovatieve oplossingen. Daar weten de Green Leaders wel raad mee: zes vernieuwers in de agri-foodsector.

Paulvanliempt marijndewijs 03

Jaap Korteweg, De Vegetarische Slager, biedt een andere optie

Een vegetarisch product presenteren als vleesvervanger een slecht idee? Niet als je Jaap Korteweg heet. Met zijn kipstuckjes en gehacktbal maakt de oprichter van De Vegetarische Slager de link juist overduidelijk. Tegen de stroom ingaan past bij zijn karakter. Zo was hij al tijdens zijn schooltijd. “Ik deed vooral weinig. En wat ik deed, was niet de bedoeling. Ik was vooral de zaak aan het ontregelen.”

Ook de verkoop van zijn bedrijf aan Unilever is tegendraads en riep kritiek op. Maar dit is dé manier om de grootste slager ter wereld te worden, aldus Korteweg. Hij heeft ondertussen alweer een nieuwe ambitie: veganistische melk ontwikkelen.

Louise Vet, NIOO-KNAW, maakt de businesscase door te verbinden

Als we duurzame voedselproductie en florerende natuurgebieden succesvol willen combineren met biodiversiteitsherstel, dan zijn nieuwe verdienmodellen nodig. Als drijvende kracht achter het Deltaplan Biodiversiteit bracht Louise Vet belangrijke spelers samen aan tafel.

Met resultaat. Door stapeling van kleinere bijdragen (van lagere rente tot een hogere melkprijs) ontstaat een bedrag waarmee boeren veranderingen kunnen doorvoeren. “Je moet met elkaar het probleem oplossen dat we ook met elkaar hebben veroorzaakt”, vindt zij.

Als wetenschapper staat Vet niet aan de zijlijn. “Ik ben een doener”. Ze houdt zich al lange tijd bezig met duurzaamheid. “De belangrijkste boodschap voor mij is altijd dat duurzaamheid breed is. Het is meer dan een energietransitie.”

Ruud Zanders, Kipster, breekt de traditionele pluimveehouderij open

Het bedrijf Kipster is gebaseerd op een zo efficiënt mogelijk voedselsysteem waar alle vruchtbare gronden gebruikt worden voor granen en groente voor menselijke consumptie. De reststromen gaan naar varkens en kippen, die dit omzetten in vlees en eieren. Op de marginale gronden, waar niets anders groeit dan gras, lopen de dieren die melk en vlees leveren. Daarnaast introduceerde Zanders met zijn bedrijf het eerste klimaatneutrale ei ter wereld. 

Buiten de gebaande paden treden is voor Zanders een belangrijk ingrediënt van groen leiderschap. Openstaan voor alles, zonder daarbij te wachten tot de perfecte oplossing zich aandient. “Je moet voortdurend die aanjagersfunctie willen hebben. Misschien heb je dan niet meteen de beste oplossing, maar dat is wel de manier om stappen te zetten.”

Lees het volledige interview: Ruud Zanders van Kipster wacht niet tot de perfecte oplossing zich aandient

Kees Aarts, Protix, loopt voor op de wet- en regelgeving 

Eiwittekort is één van de problemen die op ons afkomt. Kees Aarts presenteert samen met Tarique Arsiwalla een oplossing. Hun bedrijf Protix kweekt grootschalig insecten op voedselresten en verwerkt deze vervolgens onder andere in voer voor vissen en kippen. Dit levert een significante CO2-reductie op en kan een bijdrage leveren aan het voorkomen van eiwittekorten bij een groeiende wereldbevolking. “Wij vergelijken ons nooit met andere bedrijven, want wij zijn compleet nieuw.”

Het bedrijf is zo vernieuwend dat er nog geen passende wet- en regelgeving bestond toen het startte. Op Nederlands en Europees niveau hebben Aarts en Arsiwalla, met hulp van de provincie, nieuwe wetgevingskaders ontwikkelen. “In feite konden wij helemaal niet bestaan.”

Henk Jan Beltman, Tony’s Chocolonely, maakt chocolade slaafvrij

Honderd procent slaafvrije chocolade: dat is het doel van chocolademerk Tony’s Chocolonely. CEO Henk Jan Beltman staat sinds 2010 aan het roer van het bedrijf. Hij wil dat niet alleen de chocola van Tony’s Chocolonely zelf slaafvrij is, maar ook de chocola van concurrenten. Daarom heeft hij de missie aangepast naar: ‘Samen maken we 100% slaafvrij de norm in chocolade.’

In de cacao-industrie is Tony’s Chocolonely één van de vele spelers. Daarmee is de impact van het bedrijf beperkt. Zo werkt het bedrijf met 7.500 cacaoboeren op een totaal van 2 miljoen boeren in West-Afrika. Beltman vergelijkt de rol van zijn bedrijf in de markt met die van een loods en een olietanker, waarbij de olietanker de rest van de sector is. “Wij willen de loodsboot zijn die ervoor zorgt dat de olietanker echt van koers gaat veranderen. We willen coöperatief een nieuwe route inslaan.”

Mike Venekamp, Atlantis Handelshuis, transformeert het voedselsysteem

Met zo kort mogelijke ketens een transitie van het voedselsysteem verwezenlijken; dat is de missie waarmee Mike Venekamp groothandel Atlantis Handelshuis oprichtte. Hij begon zijn carrière in de horeca. Door een ontmoeting met de mannen van de Tres Hombres, maakte hij een switch. “Ik ben eigenlijk een man die het in de praktijk geleerd heeft.” Voor Mike Venekamp staat een duurzame economie voor een gezonde economie. “En het gekke is: dan snappen mensen het ineens." 

Interview: Paul van Liempt | Afbeelding: Marijn de Wijs

Nieuwe elektrische truck kan tonnen meer gewicht dragen

In tegenstelling tot de elektrische 'stadstrucks' en vuilniswagens die Volvo eerder aankondigde voor productie in mei 2020, gaat het hier om conceptvrachtwagens. Unieke modellen die bedoeld zijn om te laten zien wat trucks in de toekomst kunnen.Lees ook:Volvo lanceert batterij-elektrische vrachtwagen Volvo levert eerste elektrische vrachtwagens afHet gaat om een truck met een volgewicht van 32 tot (maximaal, na aanpassingen) 44 ton en een bereik van 300 tot 400 kilometer. Maar hoe zwaarder de truck is en hoe sneller hij moet rijden, hoe korter hij het volhoudt, vertelt Charles Engelaar van Volvo Trucks Nederland aan de telefoon. "Met de concepttruck willen we testen hoeveel hij precies kan dragen, hoe ver hij kan rijden en hoe lang het duurt om hem op te laden."Transport in de regioDe aankondiging komt een maand na de vorige trucklancering van Volvo. Die vrachtwagen had, als hij volgeladen was, een gewicht van 27 ton en werd vooral aangeprezen als vuilniswagen of bezorgtruck in de steden. De grotere variant die het bedrijf nu gaat testen, is voor regionaal transport en gebruik op bouwplaatsen. Transport tussen steden of provincies is een groot deel van al het transport en het elektrificeren ervan is een belangrijke stap richting duurzaamheid, denkt Volvo.De grote vraag is of de zwaardere trucks ver genoeg kunnen rijden. Ze hebben slechts vier accu's, tegenover de zes in de stadstrucks. "Het hele ontwerp is anders, daardoor is er geen extra ruimte voor accu's", verduidelijkt Engelaar. Toch is de geschatte range van de vrachtwagens ongeveer dezelfde.Geen laadpalenVolgens Engelaar is het ook niet de batterij die problemen oplevert voor elektrisch vrachtvervoer, maar het gebrek aan laadpalen. "Er is nauwelijks laadinfrastructuur voor zwaar vervoer. Zolang die ontbreekt is een elektrische vrachtwagen ook niet praktisch." De kleinere range van de vrachtwagen kan een transportbedrijf opvangen door op tactische momenten te laden, maar dan moet er wel een groot netwerk van laadplekken aanwezig zijn. De huidige palen voor personenauto's voldoen niet, denkt Engelaar. "De accu's van 200 kilowattuur vragen echt om wat zwaardere laadpalen en de vrachtwagens zijn te groot."Lees ook:19 elektrische auto's die volgend jaar in de showroom staanDaarom begint Volvo nu al met het testen van zwaardere trucks. "We willen de overheid wakker schudden over de benodigde infrastructuur voor elektrisch transport. Want als we over een paar jaar de truck lanceren, kan het niet zo zijn dat ze nergens kunnen laden."Bron: Volvo | Beeld: Volvo