Bas Joosse 14 januari 2019, 15:18

Primeur voor Flevoland met circulair viaduct

In Flevoland is vanmiddag het eerste ‘circulaire viaduct’ van Nederland geopend. Het viaduct ligt nu tijdelijk bij Dronten, bestaat uit losse delen en is demontabel en verplaatsbaar.

Rijkswaterstaat circulair viaduct

Het dek van het viaduct bestaat uit veertig betonnen elementen. De komende maanden wordt het viaduct getest op een werkterrein tussen Dronten en Kampen. Daar wordt een nieuwe sluis aangelegd. Het werkverkeer voor die nieuwe sluis maakt gebruik van het viaduct. Als openingshandeling reed een elektrische vrachtwagen over het viaduct.

Staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat was bij de opening van het circulaire viaduct aanwezig. Ze vroeg daarbij extra aandacht voor het hergebruik van materialen, zoals bij het viaduct ook gebeurt. “Hergebruik van materialen is de toekomst. Daarmee dragen we ook bij aan de klimaatdoelen van dit kabinet. Onze grondstoffen komen voortaan niet meer uit een olievat maar uit de vuilnisbak."

Circulair viaduct

De betonnen constructie van het viaduct is volledig demontabel en kan vervolgens op een nieuwe locatie weer worden opgebouwd. Hierdoor zijn er geen nieuwe grondstoffen nodig en worden de gebruikte grondstoffen zo goed mogelijk hergebruikt. Waar reguliere viaducten na 30 tot 50 jaar worden gesloopt, is de levensduur van het circulair viaduct met 200 jaar ongeveer 6 keer zo lang”, stelt Esther van Eijk, van aannemer Van Hattum en Blankevoort.

Lees ook: Deze mobiele fabriek maakt productie circulair beton op locatie mogelijk

Losse elementen

Het viaduct bestaat uit verschillende elementen die als LEGO-blokjes in elkaar grijpen. De voegen waarmee de betonnen elementen aan elkaar vastzitten, kunnen losgemaakt worden. Hierdoor kan het viaduct weer gedemonteerd worden. “Door te werken met elementen, kunnen bovendien met dezelfde ‘bouwstenen’ nieuwe viaducten worden gebouwd die variëren in lengte en breedte”, zegt Kees Quartel van prefab-bouwer Consolis Spanbeton.

Ontwikkeling

Met sensoren en meetapparatuur wordt het viaduct in de gaten gehouden. De resultaten uit die metingen worden gebruikt bij het verder ontwikkelen van het circulaire viaduct. Bij die ontwikkeling worden zoveel mogelijk partijen betrokken. “Doel is om samen te komen tot afspraken en gezamenlijke uitgangspunten voor de doorontwikkeling van de huidige concepten die nu in de markt bestaan”, zegt Michèle Blom, directeur-generaal van Rijkswaterstaat.

Bronnen: Rijkswaterstaat, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat | Afbeelding: Rijkswaterstaat.

Rekenmodel biedt gemeente inzicht in circulaire kansen voor afval

Het rekenmodel is voor gemeenten beschikbaar in de vorm van een Excelsheet. Hierin kunnen zij zelf de beschikbare data invoeren over afvalsystemen en de hoeveelheid ingezameld afval per stroom. Voor informatie die niet op gemeenteniveau beschikbaar is, hanteert het model landelijke gemiddelden. Met deze input berekent het model de hoeveelheden secundaire grondstoffen die binnen de gemeente uit ingezameld verpakkingsafval zijn ‘geproduceerd’. “Gemeenten kunnen zo zien wat hun bijdrage aan de circulaire economie is.” Toepassingen afvalmateriaalDe kracht van het model is volgens Ulphard Thoden van Velzen dat het niet alleen de samenstelling van het ingezamelde materiaal in kaart brengt, maar dat het ook laat zien hoe het ingezamelde materiaal kan worden toegepast: “In het rekenmodel is veel verzamelde vakkennis van Wageningen University & Research verwerkt over gemiddelde samenstellingen en allerlei correctiefactoren, bijvoorbeeld voor de aanwezigheid van vocht en vuil. Uiteraard geldt: hoe preciezer de gemeente het model invult, hoe preciezer de uitkomst.” AfvalscheidingMet de uitkomsten kunnen gemeenten volgens de onderzoeker vervolgens zien wat goed gaat en wat beter kan: “Er kan bijvoorbeeld uitkomen dat de scheiding en inzameling van glas goed gaat, maar dat bij papier en karton nog winst te behalen valt. Door de uitkomsten van het model te gebruiken in de communicatie met inwoners, kunnen de gemeenten de motivatie voor het goed scheiden van afval verhogen.” Dat is hard nodig, want uit eerdere onderzoeken blijkt dat de burger een cruciale schakel is in de inzameling van gescheiden afvalstromen.Het Planbureau voor de Leefomgeving maakte vorige week bekend dat het hergebruik van grondstoffen weliswaar in de lift zit, maar nog lang niet genoeg is om de doelstelling van het kabinet te halen: een volledig circulaire economie in 2050. Gemeenten zijn hiervoor een belangrijke schakel. Volgens Chris Bruijnes, directeur van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken, moeten gemeenten niet alleen koersen op zo weinig mogelijk restafval, maar ook op de kwaliteit van de gescheiden afvalstromen.Lees ook: PBL: ‘Circulaire economie komt niet van de grond’Bron: WUR | Afbeelding: Shutterstock