Joyce de Thouars 06 augustus 2018, 12:31

Een circulaire zorgsector goed voor milieu en portemonnee

Het optimaliseren van afvalscheiding en -verwerking is belangrijk in de overgang naar een circulaire economie. In de zorgsector waar de duurzame potentie hoog is, valt er op dit gebied nog veel te winnen.

Duurzame zorg

Het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg heeft daarom een samenwerkingsovereenkomst gesloten met grondstoffenbedrijf Suez. De komende drie jaar gaat het bedrijf al het ziekenhuisafval inzamelen, transporteren en verwerken.

Optimaal hergebruik en recycling van afval

Duurzaamheid is een belangrijke speerpunt voor het ziekenhuis en daarom wil het haar afval ‘nog beter scheiden’ voor hergebruik en recycling. “Suez heeft al veel ziekenhuizen in zijn portefeuille en heeft ons ervan weten te overtuigen dat we op het gebied van duurzame afvalverwerking nog veel winst kunnen boeken”, licht Jeroen van Winden, hoofd logistiek in het ETZ toe. “Dat is op de eerste plaats goed voor het milieu maar ook voor onze portemonnee.”

De eerste stap in de samenwerking in het in kaart brengen van de afvalstromen van alle afdelingen in het ETZ. Aan de hand daarvan worden verbeterpunten vastgesteld en is het tijd om aan de slag te gaan.

Meer lezen over verduurzaming in de zorgsector? Lees ook:

Verduurzamen van de inkoop

De zorgsector kan niet alleen een duurzame impact maken met een optimale afvalscheiding en -verwerking. Ook aan de inkoopkant kunnen er verduurzamingsslagen worden gemaakt. “De sector koopt jaarlijks voor ongeveer € 20 mrd in. Met die volumes kan je de markt in beweging brengen om te verduurzamen”, vertelde Ailin Haijer, sectormanager Zorg bij MVO Nederland eerder in een interview. De ervaring leert echter dat verduurzaming voor de sector ook een behoorlijke uitdaging vormt vanwege de vanzelfsprekende focus op hygiëne en veiligheid.

Dat zelfs hoge kwaliteitseisen samen kunnen gaan met circulair ondernemen werd eerder dit jaar bewezen met de lancering van een duurzaam inzamelvat voor specifiek ziekenhuisafval (SZA). Dit inzamelvat is gemaakt van gerecycled plastic uit consumentenafval, maar voldoet aan de strenge eisen die voor het SZA-vat bestaan.

Meer lezen over dit circulaire project? Lees dan ook de volgende interviews:

Bron: ETZ | Foto: Adobe Stock

Alle BENG-eisen op een rij

De BENG-eisen sluiten aan op de definitie van bijna energie-neutrale gebouwen zoals beschreven in de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) en vastgelegd in het Energieakkoord.Vanaf 2020 wordt de energieprestatie van gebouwen op de volgende drie criteria beoordeeld: energiebehoefte, primair fossiel energieverbruik en aandeel hernieuwbare energie. De definitie en hoogte van BENG-indicatoren kan nog veranderen. Daarnaast verschilt de hoogte van de eisen per gebouwfunctie.EnergiebehoefteDe eerste eis, ofwel BENG 1, gaat om de energiebehoefte van het gebouw. Hoeveel energie is er nodig voor verwarming en koeling? Dit is ook de eerste stap in de trias energetica: verminder eerst het energieverbruik voordat je begint met opwekking. Isolatie, gebruik van triple glas en een goede luchtdichtheid zijn oplossingen die de energiebehoefte van een gebouw verlagen.Belangrijke kanttekening bij het voldoen aan de BENG-eisen is dat compenseren niet meer aan de orde is: aan iedere BENG-eis moet afzonderlijk worden voldaan. Dus compenseren door plaatsing van extra zonnepanelen is niet meer mogelijk.Primair fossiel energieverbruikDe tweede eis, ofwel BENG 2, gaat om de optelsom van het primair energiegebruik voor verwarming, koeling, warmtapwater, ventilatoren, verlichting en bevochtiging. Energie die opgewekt wordt met hernieuwbare energiebronnen wordt van dit getal afgetrokken.Bij de BENG 1-eis ging het vooral om bouwtechnische aanpassingen, terwijl bij BENG 2 de nadruk ligt op bouwkundige en installatietechnische uitgangspunten van een gebouw. Daar liggen ook de oplossingen zoals vraag-gestuurde klimatisering op basis van bezetting, efficiënte en energiezuinige installaties voor verwarming, koeling, ventilatie en warmwater en nuttig gebruik van restwarmte.Aandeel hernieuwbare energieDe derde eis, ofwel BENG 3, is het percentage hernieuwbare energie van het totale energieverbruik. Het totale energieverbruik is een optelsom van de energie die men uit het energienet haalt plus de (hernieuwbare) energie die men zelf opwekt.In de eisen zal rekening gehouden worden met de uitdagingen voor hoogbouw. Vanwege het kleine dakoppervlak is lokale opwekking van hernieuwbare energie lastig voor dit soort gebouwen. In Utrecht wordt momenteel getest met innovaties die het aandeel hernieuwbare energie op hoogbouw vergroten, zoals integratie van zonnepanelen in de gevel en plaatsing van een soort windtunnel op het dak.Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) tellen alle vormen van erkende hernieuwbare energie mee om aan de BENG-eisen te voldoen, zoals: warmtepompen (WP), warmte-koude opslag (WKO), pellet-kachels, biomassaketels en niet uitputtende zonneboilers.Lees ook: 'Energieneutraal bouwen gaat ook over veiligheid en gezondheid'Bron: RVO | Afbeelding: Adobe Stock