Willemien Groot 28 mei 2015, 10:03

Afsluitdijk als multifunctionele duurzame zeewering

Met de werkzaamheden aan de Afsluitdijk verandert de dijk van een massief object in een multifunctionele zeewering.

Juiste banner 2021

Het Masterplan Beeldkwaliteit Afsluitdijk is ontwikkeld door landschapsarchitecten Feddes/Olthof en architectenbureau Paul de Ruiter. De tachtig jaar oude Afsluitdijk krijgt verstevigde sluizen en grotere pompen. Daardoor ontstaat het grootste gemaal van Europa. De bestaande spuisluizen zijn 80 jaar oud. In de plannen biedt de dijk tussen Nood-Holland en Friesland een betere bescherming tegen stormen, zonder in te leveren op de ecologie van de omgeving.

Ter hoogte van Kornwerderzand komt de langverwachte doorgang voor trekvissen. De zes kilometer lange vismigratierivier moet het voor vissen makkelijker maken heen en weer te zwemmen tussen zout en zoet water. Trekvissen gaan nu via de Lorentzsluizen bij Kornwerderzand naar zout water. Het onderzoekscentrum Imares van de Wageningen Universiteit berekende eerder dat in een goed jaar enkele miljoenen vissen van de rivier gebruik kunnen maken. Het gaat vooral om spiering, paling en zalm.

Aansluitdijk

Voor fietsers wordt de tocht over de Aansluitdijk, zoals de ontwikkelaars die nieuwe dijk noemen, aangenamer. Aan de kant van de Waddenzee komt een nieuw dijkprofiel dat de golven afremt en waardoor ruimte ontstaat voor een nieuw fietspad. Het pad ligt verder van de autoweg en de fietsers krijgen uitzicht over de Waddenzee.

Na voltooiing moet de Afsluitdijk uitgroeien tot een centrum voor ecologie, hernieuwbare energie en recreatie. De oude haven bij Breezanddijk krijgt een nieuwe bestemming als duurzaamheidseiland. Een broedplaats voor innovaties voor hernieuwbare energie, zoals windenergie opwekkende vliegers. Op dit moment testen het Nederlandse bedrijven al met Blue Energy, een technologie die stroom opwekt uit het mengen van zout en zoet water.

De bouwwerkzaamheden beginnen in 2017 en moeten in 2022 zijn afgerond. Voor het project is € 800 mln vrijgemaakt. Het overgrote deel komt voor rekening van het ministerie van Infrastructuur.

Bron: Rijkswaterstaat, Feddes/Olthof | Foto: Feddes/Olthof en Paul de Ruiter

Waterkrachtsector op zoek naar robuuste turbines

Waterkrachtturbines leveren al decennialang goedkope hernieuwbare stroom. Met de introductie van variërende elektriciteitsprijzen en de opmars van andere duurzame bronnen als zonne- en windenergie hebben de stuwmeren ook een belangrijke balansfunctie gekregen. Dat leidt echter soms tot slijtage.“Zeker vijf energiecentrales in Noorwegen hebben de afgelopen jaren problemen gehad met de turbines”, zegt Ole Gunnar Dahlhaug, professor aan de Noorse Teknisk-naturvitenskapelige Universitet. “Bij een stuwmeer in Noorwegen leidde een defecte turbine er toe dat de centrale een half jaar geen stroom kon produceren.”ResonantieWaterkrachtcentrales die in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw zijn geplaatst, zijn ontworpen voor continu gebruik. Nu de energiebedrijven steeds meer inspelen op de prijzen op de energiemarkt, gaan de turbines soms wel tien keer per dag aan en uit. Dat veroorzaakt onvoorziene trillingen en sommige turbines krijgen daardoor last van metaalmoeheid.Om kostbare stilleggingen van elektriciteitscentrales in de toekomst te voorkomen is een groot onderzoek gestart. Statkraft, andere Europese energiebedrijven, turbineleveranciers en kennisinstellingen werken samen om de oorzaken van de slijtage in kaart te brengen. Met de kennis hopen de betrokken partijen de operatie van bestaande installaties te optimaliseren en nieuwe turbines beter te ontwerpen.“Het is voor zover ik weet de eerste keer dat een hele industrie als team samenkomt om fundamenteel onderzoek te doen”, zegt Dahlhaug. “Het gaat om een technisch probleem waarmee iedereen te maken heeft of kan krijgen.”Bron: Phys.org | Foto: Bjoern Schwarz, via Flickr Creative Commons (Cropped by Duurzaambedrijfsleven)