Thijs ten Brinck 21 mei 2015, 10:47

Biobased optische vezels uit zure smaakstof

Onderzoekers van de Wageningen Universiteit zetten citroenzuur om in plastics en coatings. De biobased productiemethode lijkt kosteneffectief voor de industrie.

165169 13963907962 6432a9e416 k b60bc1 original 1430312458

Citroenzuur is een natuurlijke smaakstof die voedingsmiddelen een zure smaak geeft en ook conserverende en antioxiderende eigenschappen heeft. Een onderzoeksteam van de Wageningen Universiteit heeft een methode herontdekt om de stof om te zetten in het methacrylaat, het hoofdbestandeel van een onder meer plexiglas. Het team heeft het proces daarna doorontwikkeld tot een efficiënte en betaalbare productiemethode.

“Uit biomassa kun je bijna alles maken’, zegt projectleider Jacco van Haveren, in een uitgave van Biobased Performance Materials. “Op dit moment zijn het meestal nog de productiekosten die bepalen of een biobased variant voor de industrie interessant is.”

Goedkoper

De omzetting van citroenzuur tot methacrylaat verliep eerder alleen bij hoge temperatuur en extreme druk. Met een katalysator is het proces veel efficiënter gemaakt. Citroenzuur is daarmee mogelijk een aantrekkelijke grondstof voor de productie van onder andere licht-geleidende glasvezels, lijmstoffen en plexiglas.

Van Haveren nodigt bedrijven uit om het proces samen te optimaliseren en geschikt te maken voor bulkproductie. Methacrylaat wordt nu nog gemaakt uit fossiele olie. Citroenzuur kost per ton € 500, methacrylaat ongeveer € 2.000. Van Haveren. “Daar zit dus aardig wat financiële ruimte.” 

Bron: BPM Magazine | Foto: Shaun Dunphy, via Flickr Creative Commons (Cropped by Duurzaambedrijfsleven)

FrieslandCampina bespaart 16.000 ton CO2 met pyrolyse-olie

Met de pyrolyse-olie stookt het bedrijf zijn stoomketel, die de locatie in Borculo van energie voorziet. Minister Henk Kamp van Economische Zaken, nam met een symbolische handeling de nieuwe, duurzame energievoorziening officieel in gebruik.Door over te stappen op pyrolyse-olie bespaart FrieslandCampina fors op zijn aardgasverbruik. “Jaarlijks gaat het om 10 miljoen kubieke meter aardgas voor de locatie in Borculo”, zegt Director Communication & Sustainability Frank van Ooijen van FrieslandCampina. “De CO2-uitstoot van de nieuwe productielocatie in Borculo daalt met 15 procent”.EmpyroDe olie wordt door het Hengelose bedrijf Empyro gewonnen uit biomassa. Dat doet het bedrijf met pyrolyse, een techniek waarbij verhitting plaatsvindt zonder zuurstof toe te voegen. De technologie is ontwikkeld aan de Universiteit Twente en doorontwikkeld door BTG-BTL, het moederbedrijf van Empyro. Houtsnippers en snoeiafval worden in het proces van pyrolyse onder hoge druk ‘gekraakt’. Er ontstaat een damp. In bijvoorbeeld een open haard ontbrandt deze damp direct als die in aanraking komt met zuurstof. Maar bij pyrolyse wordt de ontstane damp in 2 seconden afgekoeld en gecondenseerd tot pyrolyse-olie. Van de energie die zit opgesloten in de biomassa, komt 70 procent in de olie terecht. Elke dag rijden drie vrachtwagens met olie van Hengelo naar Borculo. FrieslandCampina Domo verbrandt die olie vervolgens om stoom te produceren.“En zo kan het dat hier straks jaarlijks 750 miljoen kilo melk wordt ontroomd, gepasteuriseerd en verpoederd tot melkpoeder en hoogwaardige ingrediënten voor kindervoeding. Deels met warmte geproduceerd met olie uit hout”, zei minister Henk Kamp van Economische Zaken eerder deze maand bij de officiële opening. “Daarmee beleven we twee wereldprimeurs. De zuivelfabriek in Borculo wordt de eerste industrielocatie die op zo’n grote schaal draait op pyrolyse-olie. En de pyrolysefabriek in Hengelo is de eerste fabriek wereldwijd die deze olie voor de procesindustrie vervaardigt.”Launching customerVolgens COO FrieslandCampina Ingredients Roelof Joosten, die vanaf juni Cees ’t Hart opvolgt als CEO van het zuivelconcern, speelde bij de opschaling van de technologie een aantal factoren mee. “Behalve de nog onbewezen business case, deinzen bedrijven ook terug voor het risico van hoge up-front investeringen.”FrieslandCampina treedt daarom op als ‘launching customer’ voor de nieuwe fabriek van Empyro, dat € 19 mln in zijn productielocatie heeft gestoken. Het zuivelbedrijf tekent de komende twaalf jaar voor afname van de volledige productiecapaciteit van 20 miljoen liter pyrolyse-olie per jaar.FrieslandCampina is in 2013 in Borculo begonnen met de bouw van zijn nieuwe, state-of-the-art fabriek. De afgelopen tien jaar investeerde het concern al € 10 mln in de locatie. FrieslandCampina Domo produceert er ingrediënten voor kindervoeding, sportvoeding en producten voor de farmaceutische industrie. “Die sectoren vormen de Champions League van de zuivelindustrie”, zei Roelof Joosten.VraagDe verwerkingscapaciteit in Borculo zal in de toekomst alleen maar toenemen. Vooral door het wegvallen van de melkquota en een toenemende wereldwijde vraag naar melkproducten, verwacht FrieslandCampina. Het concern wil de groeiende wereldbevolking voorzien van zuivel, een belangrijk onderdeel van een goede basisvoeding. Tegelijkertijd wil FrieslandCampina duurzaam en efficiënt produceren. Het zuivelconcern wil dat bereiken door samen met de leden-melkveehouders en ketenpartners de energie-efficiency te verbeteren en tegelijkertijd de uitstoot van broeikasgassen omlaag te brengen."Duurzame ontwikkeling is ons ticket to the future"‘Route2020’ noemt FrieslandCampina zijn strategie. Duurzaam ondernemen is daarin een belangrijk onderdeel. Ook het stimuleren van duurzame energie op melkveebedrijven en het behoud van de koe in het Nederlandse landschap vallen onder die paraplu. “Duurzame ontwikkeling is ons ticket to the future”, zegt aanstaand FrieslandCampina-CEO Joosten.De nieuwe fabriek in Borculo is onderdeel van die duurzaamheidsstrategie. Joosten: “Door gebruik te maken van een duurzame energiebron als pyrolyse-olie, zetten we een nieuwe stap op weg naar klimaatneutrale groei.”Sinds begin 2015 zijn alle 35 productielocaties van FrieslandCampina in Nederland volledig overgegaan op groene stroom. Deze stroom is voor de helft afkomstig van de leden-melkveebedrijven van FrieslandCampina, waar energie wordt opgewekt uit zon, wind en biomassa. In 2013 opende FrieslandCampina zijn eerste windpark, Van Gogh, in Noord-Brabant.Duurzame biomassaTijdens de feestelijke opening waar minister Kamp de duurzame energievoorziening opstartte voor FrieslandCampina Domo in Borculo, kregen Roelof Joosten van FrieslandCampina en Gerhard Muggen van BTG-BTL & Empyro het NTA 8080 certificaat voor duurzame biomassa uitgereikt.Zodra de gemeente Borculo toestemming geeft, gaat  de productielocatie in Borculo over op het gebruik van duurzaam geproduceerd biogas. Dit gas is afkomstig uit rundveemest, rioolslib en organische reststromen uit de keten. Dit gas wordt via een acht kilometer lange pijpleiding  aangevoerd uit de nabijgelegen vergistingsinstallatie van Groot-Zevert. Hierdoor ontstaat volgens het bedrijf een aanzienlijke aanvullende besparing op fossiele brandstof; op jaarbasis vijf miljoen kubieke meter aardgas en 8.000 ton CO2-reductie.Foto's: FrieslandCampina