Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 28 oktober 2013, 10:02

Green Motion Technologies vindt het wiel echt opnieuw uit

Het wiel opnieuw uitvinden is hét klassieke tegenvoorbeeld van innovatie. Start-up Green Motion Technologies (GMT) uit Delft zag toch kans de overbrenging via tandwielen veel efficiënter te maken.

W43 GMT v01 e1382950655532

Het is flauw te zeggen dat er aan wielen echt niets meer verbeterd kan worden. Bandenfabrikanten alleen al komen nog elk jaar met nieuwe rubber-compounds die het optimale midden tussen grip, levensduur en rolweerstand zoeken. Ook in de wereld van de tandwielen vindt voortdurende innovatie plaats. In dergelijke industrieën loopt men echter wel tegen een asymptoot aan: na eeuwen van verbetering is de kans op nieuwe grote doorbraken logischerwijs beperkt.

Des te verrassender is het dat GMT er in slaagt de ogenschijnlijk uitontwikkelde tandwieloverbrenging met volle procenten te verbeteren. De Delftenaren claimen een 5 procent toename in totale efficiëntie. Qua frictie (10-15 procent), warmteontwikkeling (10-15 procent) en vermindering van lawaai (8-16 procent) zijn de scores nog aansprekender.

Echt opzienbarend echter is de claim inzake levensduur: 150 tot 200 procent verbetering. In windturbines, versnellingsbakken en duizenden andere machines zijn tandwielen in de regel de zwakste schakel. Een sterke toename in levensduur is dus van ongekende waarde.

 

Tandwielen lopen een levenslange marathon

 

Getrainde hardlopers kennen het belang van goede schoenen en de juiste looptechniek. Zowel voor de prestaties als in het voorkomen van blessures moet deze combinatie precies kloppen. Wat precies goed is verschilt echter van persoon tot persoon. Voor tandwieloverbrengingen geldt in grote lijnen hetzelfde: De krachten die worden overgedragen zijn enorm en de contactoppervlakken per tand zeer gering.

In de industrie lijkt het voordelig bestaande componenten uit het schap te trekken. Idealiter wordt echter ook voor elke individuele toepassing en zelfs elk individuele tandwiel het optimum van draaisnelheid, materiaal en geometrie bepaald. Wanneer er een beetje speling optreedt en de tanden niet soepel in elkaar vallen, klappert er tientallen keren per seconde metaal op metaal. Dat levert niet alleen ongewenste lawaai en hitte, het gaat ook ten koste van de efficiëntie en levensduur van de machine.

 

64 parameters bepalen het optimale tandwiel

 

De door GMT geboekte winst zit hem dan ook in het verbeteren van de manier waarop tandwielen in elkaar grijpen. Door de tanden de juiste afronding mee te geven wordt het effectieve contactoppervlak sterk vergroot, hiermee wordt de piekstress in het materiaal flink verlaagd. Ook door de tandwielen lichtjes ‘scheef’ te plaatsen verloopt de krachtenoverdracht veel soepeler.

In totaal zijn er zo 64 aspecten waarop GMT tandwielen optimaliseert. Deze optimale geometrie verschaft de maakindustrie een keuze: of men gaat voor hogere kwaliteit bij gelijke afmetingen of men gebruikt de software om bestaande componenten te downsizen. In het eerste geval wordt er fors bespaard  op slijtage, energieverbruik en onderhoudsuren, de tweede optie reduceert het gewicht, de omvang en het materiaalgebruik van machines. Vanzelfsprekend helpt Green Motion Technologies haar klanten vervolgens graag om ook het optimum tussen deze uitersten te bepalen.

Dit artikel is de vierde in een serie over de finalisten van de Accenture Innovation Awards 2013. Op 8 november zal in de Amsterdamse Convention Factory de winnaar bekend worden gemaakt. Naast de Groene Tulp maakt Green Motion Technologies ook kans op een publieksprijs, stemmen kan via social media. Via de Innovation Awards website kan je nu je steun betuigen voor GMT.

Foto: Peter Nijenhuis via Flickr.com

RWE gooit verdienmodel radicaal om naar ‘nieuwe energie’

Het verdienmodel van grote energiebedrijven staat onder druk. Als een olietanker die moeilijk van zijn koers kan wijken, weten ze zich slecht aan te passen aan de decentrale, schone energierevolutie. Ze worden gezien als dinosaurussen in een veranderende energiemarkt. Het management van RWE, een energiebedrijf dat tot de grootste CO2-uitstoters van Europa behoort, wil die koers nu wijzigen. Uit vertrouwelijke documenten blijkt dat het bedrijf voortaan "waarde wil creëren door het leiden van de overgang naar de toekomstige energiewereld." Deze documenten zijn besproken tijdens een recente vergadering van de Raad van Commissarissen van RWE in Warschau. Energy Post zag ze als eerste in. De vergadering vond plaats op 19 en 20 september. De nieuwe strategie zal breder worden besproken binnen het bedrijf in videoconferenties gepland voor 29 oktober. Faciliteerder Het bedrijf is van plan om een faciliteerder (‘enabler’) te worden in de hernieuwbare energiesector. Het document leest: "Het uitgangspunt is 'van volume naar waarde' te gaan." Die verschuiving zal rusten op technologieën variërend van grootschalige offshore windenergie en waterkracht tot onshore wind- of zonne-energie. "We zullen niet langer streven naar volume- of percentage-doelen in duurzame energie (x TWh / j% in 2025), maar we zullen onze vaardigheden benutten door middel van een 'capital light'-benadering." Deze 'Strategic Roadmap' die wordt uitgespeld in 'RWE’s Corporate Story' gaat verder: "Met gebruik van fondsen, grotendeels afkomstig van derden, zullen wij ons positioneren als een project faciliteerder, uitvoerder en systeem-integreerder van duurzame energie." RWE wil dus niet zozeer zelf meer grote investeringen doen, zoals in grote kolencentrales, maar zich meer opstellen als dienstverlenende spin-in-het-web. "In de toekomst zal RWE's concurrentievoordeel komen van ons vermogen om een dienstverlenend bedrijf te zijn dat energievoorzieningsmogelijkheden en informatietechnologie intelligent toepast." Uitdagingen Het management ziet hierin drie uitdagingen die het zal moeten overwinnen. De eerste uitdaging is 'klantgerichtheid'. "Dit is een kritische capaciteit die wij nog onvoldoende aangepakt hebben." Het tweede obstakel is "de ontwikkeling van een innovatief en winstgevend prosumer business model. Hierin zien we potentiële markt opkomen van €1 mrd naast onze traditionele waardeketen." De derde horde die RWE moet nemen is "innovatie creatiever en professioneler beheren. We moeten een cultuur-, structuur- en procesvoering oprichten die ons in staat stelt om nieuwe businessmodellen te ontwikkelen die meer dan alleen maar stapsgewijze verbeteringen aan de bestaande waardeketen toevoegen. " Back-up capaciteit RWE’s conventionele methoden om fossiele energie op te wekken zullen blijven, maar deze krijgen een ondersteunende functie. "Hoewel we een enorme groei zien van infrastructuur voor duurzame energieopwekking zal de vraag naar betrouwbare capaciteit niet snel significant afnemen. Het systeem vereist ongeveer 260 gigawatt aan betrouwbare capaciteit in Centraal - West-Europa in 2013 en dat zal niet veel minder worden in 2030." Onverwacht De omslag van RWE komt onverwacht. Peter Terium, de 50-jarige Nederlander die sinds 2012 de CEO is van de Duitse energiegigant, behoorde tot een van de tien CEO's van Europese energiebedrijven die op 11 oktober jl. nog een gezamenlijke persconferentie in Brussel gaf. Hierin waarschuwden ze dat het Europese energie- en klimaatbeleid een desastreus effect heeft op de energieproductiesector en zelfs leidt tot het risico van grote stroomstoringen. "We kunnen geen duurzame samenleving hebben zonder leveringszekerheid," zei Terium, volgens een rapport van Reuters. "Het S.O.S.-signaal dat we vandaag afgeven gaat over de noodzaak van een hebben van een ontwerp voor de energiemarkt die niet achterloopt op de realiteit." Bron: Energy Post Foto: glasseyes view via Flickr