De traditionele verdienmodellen van geïntegreerde energieproducenten en -leveranciers staan onder zware druk. Dit blijkt uit de een enquête van PwC onder bestuurders van 53 energie- en utiliteitsbedrijven uit 35 landen.
Vooral in Europa zorgt de opkomst van lokale elektriciteitsopwekking uit voornamelijk zon en wind, technologische veranderingen en het veranderende consumentengedrag ervoor dat de oude verdienmodellen op termijn niet langer houdbaar zijn.
Investeringen die in het verleden zijn gedaan in kolen- en gascentrales dreigen niet terugverdiend te worden.
Extra druk
Van de ondervraagde energiebedrijven voorspelt maar liefst 94 procent een complete transformatie van hun verdienmodel. Meer dan de helft (57 procent) stelt dat lokale opwek hen dwingt tot aanpassing van het verdienmodel. Ondanks de stevige impact bestempelt ruim 80 procent deze verandering als een kans.
Volgens Jeroen van Hoof, voorzitter van de Europese energiegroep van PwC, is de groei van lokale opwek in Europa nu nog voornamelijk subsidie gedreven, maar de kosten zullen verder dalen. “Zodra bijvoorbeeld vraag-management en slimme netwerken goedkoop bereikbaar worden zal dit voor extra druk zorgen bij nutsbedrijven.”
“Als zij zich niet snel genoeg aanpassen, bestaat de angst dat ze door de komst van nieuwe toetreders in de rol van operator en leverancier van goedkope back-up capaciteit worden gedwongen,” aldus Van Hoof.
Energiebedrijven waarschuwen voor deze ontwikkeling. Ze zijn bang dat ze niet langer kunnen investeren in centrales die schommelingen in wind- en zonne-energie opvangen. Hierdoor zouden black-outs kunnen ontstaan.
Stijgende prijzen
Lokale opwek gaat volgens Jeroen van Hoof dus nu al ten koste van de omzet en marges van de traditionele spelers. Maar de druk blijft verder opgevoerd worden door grootschalig nieuwe technieken.
Bijvoorbeeld het omzetten van overtollige zonne- en windenergie in gas –methanisatie. Dit is kleinschalig al mogelijk en zou in één keer het opslagprobleem van duurzame opwekking kunnen oplossen en daardoor de markt opnieuw fundamenteel veranderen. Overigens bieden deze innovaties ook weer nieuwe kansen voor de sector.
Blackouts
Op kortere termijn heeft de stap naar duurzame energiebronnen en lokale opwek in Europa echter grote consequenties. Europese gasvoorraden in ondergrondse opslagen zakken – zo kort voor de winter – naar een kritisch niveau. Het risico op black-outs – met name in Europa en Noord-Amerika – neemt volgens de ondervraagde bestuurders sterk toe en subsidies drijven de kosten voor consumenten alsmaar verder op.
De vraag is volgens Van Hoof of het prijskaartje dat aan de Duitse Energiewende en het Nederlandse energieakkoord hangt aanvaardbaar is voor de consument. “In Duitsland neemt de weerstand bij burgers en bedrijven inmiddels snel toe. De ongebreidelde groei van zwaar gesubsidieerde lokale opwek wordt snel onbetaalbaar.”
Foto: mijlee via Flickr
