Het Europees Parlement stemt morgen over wel of niet ingrijpen in het Europese Emission Trading System (ETS), de grootste CO2-markt ter wereld. Een belangrijke stemming die niet alleen gevolgen heeft voor de industrie en duurzame doelstellingen van de EU-landen, maar ook voor die van andere continenten. “Het uitstellen van de veiling van emissierechten geeft ons tijd om met structurele oplossingen te komen,” laat Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy weten.
De Europese CO2-markt dreigt namelijk om te vallen. Onlangs is de prijs per Europees emissierecht gedaald naar een historisch dieptepunt. “Die is zo laag door de slechte economische omstandigheden, maar ook door een te grote hoeveelheid rechten,” aldus D66’er Gerbrandy. Het ETS is bedacht om bedrijven te stimuleren om duurzaam te worden, maar door het overschot en de lage CO2-prijs werkt dit niet.
De stemming van morgen gaat over het wel of niet uitstellen van de veiling van CO2-rechten – het zogeheten backloading. Die rechten staan gelijk aan de uitstoot van 900 miljoen ton CO2. Voorstanders van het ETS willen de veiling uitstellen, zodat de prijzen van CO2-rechten de tijd krijgen op te krabbelen. Het ETS werkt alleen goed wanneer de prijs per ton CO2, zoals op de Australische markt, rond de €20 is. Nu ligt deze in de buurt van de €3 à €4.
Uitstellen
“Het uitstellen van de CO2-veilingen is een relatief kleine ingreep, maar wel van politiek belang. De aanstaande stemming over het backloading-voorstel geeft een belangrijk signaal aan de markt,” zegt Gerbrandy. De Europarlementariër is niet de enige met deze mening. Vorige week riepen multinationals, waaronder Unilever en Shell, de parlementariërs op om in te grijpen, maar ook andere energieverbruikers willen verandering.
De waarde van een CO2-recht vanaf 2008Volgens Gerbrandy is het moment aangebroken om het vertrouwen in de markt te herstellen. “Wegstemmen van het backloading-voorstel is onverantwoord. Dit kan de genadeslag betekenen voor het emissiehandelssysteem.” Hij verwijst naar het historische dieptepunt van de CO2-prijs, die ontstond nadat de industriecommissie van het Europees Parlement het backloading-voorstel verwierp. Zoiets kan morgen weer gebeuren.
Bij het wegstemmen van het voorstel zullen in ieder geval de milieuplannen voor Europese landen moeilijker haalbaar worden. Zo kunnen de ambitieuze groene plannen van Duitsland door de lage CO2-prijzen vertraging oplopen. Wat er zal gebeuren wanneer de prijzen tot het nulpunt dalen, is puur koffiedikkijken. Wel is duidelijk dat bij de huidige prijzen de noodzaak tot verduurzaming bij vervuilende industrieën al weg is. Energiemaatschappijen blijven kolencentrales bouwen, omdat kolen relatief goedkoper zijn dan schone vormen van energie. En het stopzetten van de centrales is te duur.
Grote gevolgen
Ook in Australië, Californië, China en Zuid-Korea wordt gevreesd voor tegenstemmen, omdat hierdoor het ontstaan van een wereldwijde CO2-markt in het gunstigste geval vertraging oploopt. Daarnaast wordt de succesvolle Australische markt in 2015 aan de, tot dusver, mislukte Europese ETS gekoppeld: een plan waar in Australië al veel weerstand tegen was, maar die nu alleen maar zal gaan toenemen.
Het uitstellen van de veiling betekent niet dat alles automatisch is opgelost. Niet voor niets pleit Gerbrandy ervoor om in de tijd die met het uitstellen van de veilig wordt gewonnen structurele oplossingen te bedenken. De stemming zal morgen na 9.00 uur plaatsvinden en is live te volgen.
Hoe werkt het ETS?
Foto: Anca Pandrea
