Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 07 mei 2012, 18:36

Nieuwe verdienmodellen leveren dubbele waarde

“Begrijp me niet verkeerd, ik heb niets tegen geld verdienen.” Maar Jan Jonker, hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radboud Universiteit, vindt wel dat er nieuwe verdienmodellen moeten komen. Met dubbele waarde.

Pbb e1336376509121

Niet alleen milieuproblemen, maar ook de heersende economische onzekerheid vragen om oplossingen, observeert Jonker. Structurele oplossingen, duurzame oplossingen. Daarvoor moet je kijken naar de verdienmodellen die bijgedragen hebben aan deze problemen.

Op 1 juni 2012 vindt het symposium ‘Change the Model’ plaats, waar Jonker de uitkomsten van een onderzoek naar nieuwe bedrijfsmodellen zal presenteren. Tegenover DuurzaamBedrijfsleven.nl licht hij alvast een tipje van de sluier op.

Coöperatie

“De nieuwe generatie bedrijfsmodellen zal een nieuwe standaard in de markt creëren. Ze zullen zorgen voor opwekking van eigen zonne-energie, de zorg voor ouderen, of het betalen voor afval.”

Een terugkerend thema bij deze modellen is de coöperatie als rechtsvorm. Neem de zorg voor ouderen. Het zorgapparaat begint overbelast te raken, waarbij steeds meer druk komt te staan op mantelzorgers. Toenemende vergrijzing doet het systeem piepen en kraken.

In een nieuw zorgsysteem neemt de coöperatie een centrale rol in. “Burgers, zoals jij en ik, kunnen een lokale zorgcoöperatie opzetten en bemensen.” Zo kan bijvoorbeeld op lokaal niveau de ouderenzorg door kleine coöperaties van 40 tot 60 mensen worden verzorgd.

De gedane investeringen – in de vorm van geld en tijd – betalen zich op lange termijn weer uit in de vorm van geld of zorgpunten. “Deze zorgpunten vormen een tegoed aan zorguren die deelnemers weer kunnen inzetten als ze zelf zorgbehoevend worden.” Op deze manier worden nu ook al energiecoöperaties gecreëerd door burgers.

‘Never waste a crisis’

“Begrijp me niet verkeerd, ik heb niets tegen geld verdienen – de nieuwe bedrijfsmodellen leveren een aanvulling op de conventionele verdienmodellen om de ontwikkeling van schaarste te tackelen.” Burgers kunnen een gat opvullen dat het bedrijfsleven en instanties (nog) niet oppakken.

De nieuwe verdienmodellen bieden dus dubbele waarde. “Het gaat niet alleen om het behalen van een financieel rendement, ook de maatschappelijke ontwikkeling vaart er wel bij.”

“Qua techniek is het inzetten van die modellen al mogelijk. Het is nu voornamelijk een vorm- en vertrouwenskwestie. Hoe doe je dit nu en niet alleen op een zaterdagnamiddag?” Die vraag beantwoorden leidt tot nog heel veel innovatie. “We gaan een tijd van schaarste tegemoet. Onder het mom van ‘never waste a crisis’ moeten we hier ons voordeel uit halen en innoveren.”

—–

Op 1 juni 2012 vindt het symposium ‘Change the Model’ plaats, waar Jan Jonker de uitkomsten van het onderzoek naar nieuwe business modellen zal verkennen. Ook Martijn Messing (SET NL) en Marga Hoek (De Groen Zaak) belichten hier verschillende kanten van nieuwe business modellen. Daarnaast vinden er informele workshops plaats met ontwikkelaars van nieuwe businessmodellen.

Foto: Subash BGK

Foute installatie oorzaak verspilling zonnepanelen

Een onderzoek van adviesbureau Local laat zien dat zonnepanelen in Nederland gemiddeld slechts 65 procent van hun verwachte opbrengst halen. Daarmee is 35 procent van een investering weggegooid geld. Local becijfert dat in Nederland € 60 mln aan onnodige investering is gedaan.Belangrijkste oorzaak volgens Local zijn ontwerp- en installatiefouten. “De markt is zeer gefragmenteerd, veel installateurs beginnen gewoon,” aldus Paul Kengen, partner bij Local. “Een perverse prikkel is dat installateurs te grote systemen aanbieden om extra geld te verdienen bij de verkoop.”Tijdens het onderzoek kwam Kengen onder meer een systeem tegen waarbij de installateur zonnepanelen achter een hoge dakrand had opgesteld die daardoor een groot deel van de dag in de schaduw lagen.Losse kabeltjesEen tweede oorzaak zit in het ontbreken van monitoring en analyse. “Het merendeel van PV systemen registreert weliswaar hoeveel elektriciteit er opgewekt wordt, maar de meeste eigenaren bekijken deze gegevens niet. Het zijn juist deze gegevens die mogelijke problemen direct aan de dag brengen.” Local ontdekte beginnersfouten als loszittende kabeltjes en schakelaars die in de uit-stand stonden.ProfessionaliseringKengen is dan ook bezorgd. “De business case van zonnepanelen is gebaseerd op een relatief hoge investering gevolgd door 'gratis' elektriciteit gedurende een lange periode. Als 35 procent van de investering geen opbrengst heeft, gaat de terugverdientijd met jaren achteruit.”Nu steeds meer mensen zonnepanelen installeren is het zaak een professionele aanbieder te kiezen. “Het is hoog tijd om het beheer van duurzame systemen te professionaliseren, anders vallen investeringen in verduurzaming stil door gebrek aan vertrouwen bij banken en financiers.”Op dit moment worden de Solar Days gehouden, waarbij geïnteresseerden ervaringen kunnen uitwisselen met eigenaren van zonnepanelen.Local onderzocht 35 zonnestroomsystemen met een totaal vermogen van 1,5 MW die gebouwd zijn tussen 2006 en 2012. In Nederland is ongeveer 90 MW aan vermogen geïnstalleerd.Foto: h080