André Oerlemans
22 mei 2025, 10:00

Wereld gaat aan de groene waterstof: Nederland en Duitsland kickstarten de globale markt

Overal ter wereld investeren landen miljarden in groene waterstofprojecten. In afgelegen kustgebieden met veel wind- en zon worden reusachtige elektrolysers gebouwd die de brandstof van de toekomst produceren. Nederland en Duitsland gaan ervoor zorgen dat die groene waterstof ook daadwerkelijk hier verkocht en gebruikt wordt. Daarvoor houden ze een veiling ter waarde van 3 miljard euro: H2Global.

WHS dag 2 Sophie Hermans 3 Minister Sophie Hermans gaf het startsein voor de H2Global veiling voor groene waterstof | Credits: André Oerlemans

Bij die veiling koopt het Duitse handelsbedrijf Hintco als onafhankelijke tussenpartij groene waterstof in bij producenten. Die verkoopt het aan bedrijven en partijen in de industrie-, transport- en energiesector in beide landen. Nederland en Duitsland staan ieder voor 300 miljoen euro garant voor eventuele prijsverschillen tussen in- en verkoop. Zo wordt de patstelling doorbroken waarbij er nauwelijks groene waterstof wordt geproduceerd omdat er geen vraag naar is, terwijl de vraag klein is, omdat er geen groene waterstof wordt geproduceerd.

Kick-start

“Hiermee kickstarten we de wereldwijde waterstofmarkt”, zegt minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei, die de veiling opende tijdens de World Hydrogen Summit & Exhibition 2025 in Ahoy in Rotterdam. “Waterstof is een van de belangrijke pijlers voor de energietransitie, maar we moeten bespreken hoe we daarmee verder komen”, stelde ze. “We moeten van pilots naar pijpleidingen. Van doelen op papier naar echte infrastructuur.”

Koppositie pakken

Om groene waterstof ook echt een belangrijke rol te geven in het energiesysteem, is het volgens haar noodzakelijk dat landen de politieke wil tonen om daar beleid voor te maken. Net zoals Nederland vijf jaar geleden zijn nationaal waterstofprogramma lanceerde, met diverse projecten, die variëren van de bouw van een 1.200 kilometer lang nationaal waterstofnetwerk, tot de bouw van de Europa’s grootste groene waterstoffabriek in de Rotterdamse haven door Shell of de opslag van waterstof in oude zoutcavernes. Daarvan zijn diverse projecten vertraagd of afgeschaald, onder meer door hoge kosten. “Realisme heeft het eerdere optimisme vervangen, maar onze toewijding blijft sterk”, stelt Hermans. “Nederland wil niet alleen in de race blijven, maar wil de koppositie pakken.”

Waterstof belangrijkste energiebron

Waterstof wordt nu vooral gebruikt in de chemische industrie en voor de productie van kunstmest. Dat is de grijze variant, die uit aardgas wordt gemaakt. Daarbij komt veel CO2 vrij. Groene waterstof wordt gemaakt uit water door elektrolysers, die op wind- en zonne-energie werken. Bij verbranding komt alleen waterdamp vrij. De komende jaren wordt dat de belangrijkste energiebron, voorspellen experts. Zowel om stroom mee op te wekken of op te slaan als voor industriële processen en transport. Als er genoeg van wordt geproduceerd kan de chemische- en kunstmestindustrie overschakelen op groene waterstof, kan er groen staal mee gemaakt worden, kunnen er energiecentrales stroom mee opwekken en kunnen er auto’s, trucks, bussen, schepen, treinen en zelfs vliegtuigen op rijden varen of vliegen.

Import noodzakelijk

Nederland, maar ook andere Europese landen kunnen nooit zoveel groene waterstof produceren als ze nodig hebben. Import is onvermijdelijk. Daarom is volgens Hermans internationale samenwerking belangrijk met landen die de schone brandstof op grote schaal kunnen produceren. Nederland werkt al samen met waterstof-producerende landen als Oman, Namibië, Canada, Australië, Chili, Spanje en vele anderen. Met de H2 Global-veiling gaan Nederland en Duitsland nog een stapje verder, door zich garant te stellen bij in- en verkoop tussen producenten en gebruikers.

Tijdens de World Hydrogen Summit & Exhibition in Ahoy kondigden diverse landen grote investeringen in groene waterstof aan

Markt creëren

De eerste H2Global veiling vorig jaar zomer was nog een proefversie ter waarde van 400 miljoen euro. Die werd gefinancierd door de Duitse overheid. Bij de tweede ronde hebben Duitsland en Nederland hun krachten gebundeld en gaat het om 2,5 tot wel 3 miljard euro aan waarde. Hintco sluit tienjarige contracten af met producenten en kortlopende contracten vanaf een jaar met bedrijven en andere partijen die de waterstof afnemen. Op basis daarvan kunnen zowel producenten als bedrijven met vaste prijzen hun businessmodellen doorrekenen en definitieve investeringsbesluiten nemen. “Zo creëren we een markt, die verder kan opschalen”, zegt CEO Timo Bollerhey van Hintco. “We kopen de waterstof waarschijnlijk voor een hogere prijs in dan waarvoor we het aan de markt verkopen. Dat is waar de Duitse en Nederlandse regering instappen door de prijsverschillen te compenseren.”

Eerste levering in 2028

H2Global bestaat uit een wereldwijde en vier regionale veilingen (Afrika, Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Azië). De bieder met de laagste prijs krijgt het contract. De groene waterstof kan ook verkocht en aangeleverd worden in de vorm van groene ammoniak of -methanol. Dat is makkelijker omdat pure waterstof onder hoge druk en lage temperatuur vervoerd moet worden. De eerste leveranties moeten vanaf 2028 gaan plaatsvinden. Nu alle informatie over de veiling is gepubliceerd, kunnen producenten zich de komende weken aanmelden. Daarna wordt er onderhandeld over prijs en volumes en kunnen ze een bod uitbrengen. Ergens tussen het tweede of vierde kwartaal volgend jaar zouden de eerste contracten getekend moeten worden. Bollerhey: “Het idee is om een reële en haalbare businesscase te creëren, al duurt het langer en is het niet zo makkelijk als iedereen dacht. Met deze langetermijncontracten kunnen producenten naar hun bank of investeerders om deze hele transitie te financieren.”

Lees ook:

Nieuwe technologie maakt grootschalige productie van goedkope, groene waterstof mogelijk

“Om grootschalige, groene waterstofprojecten ook echt te kunnen uitvoeren, moeten we meedogenloos innoveren en moeten de kosten van waterstof naar beneden worden gebracht. We kunnen niet voldoende volume leveren door kleine projecten te bouwen in de buurt van steden. Dat moet van grote projecten in afgelegen gebieden komen”, stelde CEO Alexander Tancock van Intercontinental Energy tijdens de zesde editie van de World Hydrogen Summit & Exhibition 2025. In Ahoy in Rotterdam zijn drie dagen lang 15.000 politici, investeerders, grote bedrijven, wetenschappers, experts en technische instituten bijeen om zaken te doen, de nieuwste technologieën te bewonderen en nieuw beleid uit te stippelen. Legoblok Een van de cruciale innovaties voor grootschalige productie van groene waterstof is het nieuwe gepatenteerde P2(H2)Node-systeem van Intercontinental Energy, dat Tancock op de eerste dag van de waterstoftop mocht toelichten. Het is het resultaat van jaren onderzoek en ontwikkeling. Volgens de CEO kan de modulaire fabriek net zo’n revolutie in de productie van groene waterstof veroorzaken als de container dat heeft gedaan voor het goederenvervoer in de scheepvaart. De fabriek komt midden in grote wind- of zonneparken te staan, zodat stroom voor de elektrolysers direct gebruikt kan worden waar die wordt opgewekt. “Het is ons legoblok, dat we kunnen toepassen bij onze projecten en dat van partners, overal ter wereld”, zegt hij. Kostenverlaging Het systeem kan de kosten van groene waterstof met 10 tot 20 procent verminderen, onder meer door lagere investeringskosten (capex), minder energieverlies en meer efficiëntie. Om die reden is alle hoogspanningsapparatuur uit het ontwerp gehaald en is de productie van groene stroom zo dicht mogelijk bij de elektrolyser gezet. De waterstof wordt naar de klant vervoerd via pijpleidingen, die tegelijk als energieopslag dienen. “Wat Microsoft was voor de PC, zou dit systeem kunnen worden voor de grootschalige productie van groene waterstof”, stelt Tancock. Schaal is belangrijk Het bedrijf uit Perth zet al sinds zijn ontstaan in op grootschalige projecten voor groene waterstof. “Sommige beschuldigen ons ervan om te ambitieus te zijn, maar wij geloven dat schaal belangrijk is. Dat was het in de mijnbouw, in olie en gas en dat zal het ook bij waterstof zijn. Het is een manier om kosten te besparen en om genoeg volume te produceren voor klanten”, stelt Tancock.Zo zal het recente besluit van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) om de CO2-uitstoot van schepen te verminderen de vraag naar groene waterstof explosief vergroten is Tancocks verwachting. “Scheepvaart wordt een belangrijke klant voor groene brandstoffen. Dus moeten we onze productie opschalen”, zegt hij. Het nieuwe gepatenteerde P2(H2)Node-systeem voor goedkopere, grootschalige, groene waterstoffabrieken bij wind- en zonneparken. 130 miljard investeringen Nederland heeft een sterke relatie met Australië als het om schone energie gaat, benadrukte minister van energie en decarbonisatie Amber-Jade Sanderson van West-Australië tijdens de top. Zij noemt groene waterstof het ‘wondermolecuul’. West-Australië heeft genoeg ruimte voor zon- en windparken en elektrolysers en wil in deze markt een belangrijke rol spelen. “Alleen al de productie van groen staal met waterstof kan de CO2-uitstoot van de wereldwijde staalindustrie met 8 procent verminderen”, zegt ze. "De komende vijf jaar is het tijd voor actie. Australië investeert 130 miljard dollar in waterstofprojecten, waarvan een derde in West-Australië. Wij willen een belangrijke rol spelen in deze nieuwe technologie die de wereld gaat veranderen.” Haar staat werkt hierin nauw samen met de haven van Rotterdam en de Duitse regering, waar het groene waterstof en ammoniak heen wil exporteren. Grote projecten Intercontinental Energy heeft samen met partners drie grootschalige projecten in ontwikkeling. In de Australian Renewable Energy Hub (AREH) is vanaf 2027 tot wel 26 gigawatt aan groene stroom uit zon en wind beschikbaar - een derde van alle elektriciteit in Australië – om jaarlijks 1,6 miljoen ton groene waterstof of 9 miljoen ton groene ammoniak te produceren. Dat maakt het een van de grootste projecten ter wereld. In die categorie valt ook de Western Green Energy Hub (WGEH). Daar wordt het P2(H2)Node-systeem voor het eerst toegepast. Eenmaal operationeel kan dat project jaarlijks 3,5 miljoen ton groene waterstof uit zon en wind produceren, onder meer voor Zuid-Korea.Het Green Energy Oman (GEO)-project zal in de eerste fase 150 kiloton groene waterstof per jaar produceren uit 4 gigawatt hernieuwbare elektriciteit. De ambitie is om op te schalen naar een productie van 1,8 miljoen ton uit 25 gigawatt groene stroom. Twee van de drie projecten worden geleid door oliemaatschappijen BP en Shell. “Deze projecten gaan een belangrijke rol spelen in het opschalen van wereldwijde productievolumes”, stelt Tancock. “Partnerschappen zijn daarbij cruciaal. Geen enkel land of bedrijf kan dit alleen.” Verwachtingen te hoog De rol van waterstof in de energietransitie is volgens hem relatief nieuw. Het eerste, gigantische groene waterstofproject in de wereld verrijst in de Saoedi-Arabische stad van de toekomst NEOM en is pas in aanbouw. Deze megafabriek gaat straks per dag 600 ton waterstof in de vorm van groene ammoniak produceren voor transport en industrie.Volgens Tancock zijn de verwachtingen voor groene waterstof te hoog geweest en het voorgestelde tempo voor de ontwikkeling ervan te snel. “We zijn gegaan van concept, naar hype, naar bubbel, naar waar we nu zijn: projecten ontwikkelen op een meer realistische manier”, zegt hij. Geweldige prestatie Maar vergeleken met andere energiebronnen gaat het nog relatief snel. Het eerste transport van LNG was in 1966. Nu levert het vloeibare gas 5 procent van de wereldwijde energie. Rond dezelfde tijd startte de nucleaire energiesector. Ook die levert nu 5 procent van alle energie. Wind- en zonne-energie begonnen al in de jaren 80 en leveren nu 3 procent van alle energie. “Ze groeiden allemaal in hetzelfde tempo: 0,07 procent van de wereldwijde energievoorziening per jaar”, rekent Tancock voor. Volgens hem kan waterstof in 2050 ongeveer 2 procent van alle benodigde energie leveren. “Dat is een geweldige prestatie, al zullen mensen in het publiek teleurgesteld zijn”, zegt hij. Lees ook:Elektrolyser zonder membraan maakt groene waterstof net zo goedkoop als grijze Changemaker Jan Bot (Zepp.solutions) ontwikkelt waterstof-brandstofcelsystemen: ‘Er komt een enorme markt op ons af’ Bedrijf met ‘efficiëntste en goedkoopste elektrolyser ter wereld’ haalt 100 miljoen op en gaat opschalen VoltH2 start na de zomer met bouw eerste groene waterstoffabrieken