Het bedrijf van Florence van Haastrecht en Zoe van Helvoirt monitort wilde bijen in de stad met speciaal daarvoor ontwikkelde bijenhotels. En dat daar behoefte aan is, blijkt wel uit de cijfers. Meer dan de helft van de wilde bijensoorten in Nederland wordt momenteel met uitsterven bedreigd. Oorzaken? Het gebruik van pesticiden, intensieve landbouw en verstedelijking. Doordat steeds meer ruimte wordt volgebouwd, verdwijnen belangrijke nestplekken en voedselbronnen. En dat is een groot probleem, benadrukt Van Haastrecht. ‘Wilde bijen zijn de meest efficiënte bestuivers voor planten en gewassen. Samen met andere bestuivers zijn ze verantwoordelijk voor ongeveer 80 procent van de bestuiving van onze voedselgewassen. Minder bijen betekent dus minder voedsel, een lagere opbrengst en uiteindelijk ook een verstoord ecosysteem.’
Wilde bij of honingbij?
Een wilde bij leeft solitair en maakt haar nest alleen, vaak in de grond of in holle stengels. Een honingbij leeft in een volk met duizenden soortgenoten en produceert honing in een georganiseerde bijenkast. Hoor je gezoem in de tuin, dan gaat het in de meeste gevallen om een wilde bij.
Een plekje voor de wilde bij
BeeGrateful wil daar zoals gezegd iets aan doen, met de inzet van stijlvolle bijenhotels om lantaarnpalen. Deze zogeheten Streetlight Bee&Bee Premium biedt vijfhonderd nestgelegenheden voor bijen en andere bestuivers in de stad. Over elk detail is nagedacht van nestlengte tot de diameter van de ingangen. Dat alles maakt het bijenhotel ideaal voor monitoringsonderzoek. Zo krijgen gemeenten en beheerders van bedrijventerreinen bijvoorbeeld meer inzicht in de biodiversiteit van het gebied.
‘We kijken hierbij onder meer naar nestmateriaal, de grootte van nestgangen en de vliegtijd van bijensoorten. De projecten lopen vaak meerdere jaren, waardoor trends zichtbaar worden en we gemeenten en bedrijven kunnen adviseren met gerichte maatregelen’, aldus Van Haastrecht. ‘Daarnaast zetten we zogeheten ‘citizen science’ in. Bewoners en werknemers helpen dan zelf mee met de observaties. We leren ze tijdens een bijeenkomst alles over wilde bijen en hoe ze deze moeten tellen. Met een vaste methode en zoekkaart doen ze elke zes maanden een meting, en dat over een periode van drie jaar. Wij analyseren hun bevindingen en verwerken die vervolgens in een Impact Rapport, dat we toelichten tijdens een presentatie. Op die manier creëren we nóg meer bewustzijn.’
Van fascinatie naar missie
De liefde voor de natuur zat er bij Van Haastrecht al vroeg in. Haar vader is bioloog en ze was als kind al vaak buiten te vinden. Tijdens haar studie in Wageningen raakte ze gefascineerd door de wereld van de wilde bij. ‘Ik wist niet dat er meer dan 350 soorten zijn in Nederland en dat ze zó efficiënt zijn als bestuivers.’ Inmiddels is haar bewondering dus uitgegroeid tot een serieuze missie. BeeGrateful werkt aan een app waarmee mensen zelf bijen kunnen herkennen en monitoren. De ambitie? Een Europees netwerk opzetten dat helpt om wilde bijenpopulaties in kaart te brengen en beter te beschermen.
