Teun Schröder
01 augustus 2025, 07:07

Nieuwsupdate: Delftse startup koppelt eerste roestbatterij ter wereld aan net en boeren bouwen waterstoffabriek

De Nederlandse startup Ore Energy heeft als eerste ter wereld een iron-air batterij gekoppeld aan een openbaar elektriciteitsnet. Verder in het nieuws: boeren bouwen waterstoffabriek, Britse rivier verwerft rechten en grootste windpark ter wereld krijgt groen licht.

De ijzer-luchtbatterij van ORE Energy De batterij van Ore Energy, die werkt via een omkeerbaar roestproces, draait in praktijksituatie op het terrein van TU Delft. | Credits: ORE Energy

Delftse startup koppelt eerste roestbatterij ter wereld aan elektriciteitsnet

De Nederlandse startup Ore Energy heeft als eerste ter wereld een iron-airbatterij gekoppeld aan een openbaar elektriciteitsnet, blijkt uit een artikel van Bright. De batterij, die werkt via een omkeerbaar roestproces, draait inmiddels in praktijksituatie op het terrein van TU Delft. Met een opslagduur tot 100 uur biedt de technologie een duurzaam alternatief voor lithium-ion, zonder afhankelijkheid van schaarse grondstoffen. De batterij is volledig in Europa ontwikkeld en gebouwd. Ore Energy wil binnen enkele jaren opschalen naar een productiecapaciteit van 50 gigawattuur voor grootschalige energieopslag.

Lees ook: Industrie klaar om schoon ijzerpoeder van RIFT te gebruiken als energiebron: voor 3 miljard aan contracten op stapel

Boeren bouwen waterstoffabriek om netcongestie en emissies aan te pakken

Zes boerengezinnen in het Gelderse Netterden bouwen samen met brandstofleverancier Kuster Energy een waterstoffabriek die vanaf 2027 jaarlijks 500.000 kilo groene waterstof moet produceren, schrijft Omroep Gelderland. Daarmee kunnen 85 bussen elk 75.000 kilometer per jaar rijden. De fabriek, deels gefinancierd met 10 miljoen euro rijkssteun, komt aan de voet van een windmolen en zonnepark waarvan de boeren eigenaar zijn. Daar wordt overtollige energie omgezet in waterstof, die de boeren willen verkopen aan graafmaterieel van bedrijven als Tennet en Gasunie. Hiermee willen de boeren netcongestie tegengaan en waterstof als duurzame brandstof toegankelijker maken. De waterstof is bedoeld voor mobiele toepassingen, zoals emissievrij werken met machines.

Lees ook: Saoedi-Arabië bouwt megafabriek voor groene waterstof, gericht op export naar Europa

Britse rivier Test krijgt officieel recht op vrije en schone stroom

De rivier de Test in Hampshire heeft officieel het recht gekregen om vrij en onbevuild te stromen, blijkt uit een artikel van The Guardian. De gemeenteraad van Test Valley stemde unaniem voor erkenning van de intrinsieke rechten van de rivier, waaronder het recht op natuurlijke stroming en bescherming tegen vervuiling. Daarmee wordt de Test voortaan meegenomen in besluiten over ruimtelijke ordening, waterbeheer en biodiversiteit. De initiatiefnemers hopen dat dit voorbeeld andere gemeenten inspireert.

In Nederland is Jessica den Outer dé kartrekker van rechten voor de natuur. Lees hier het interview dat onlangs op Change Inc. verscheen.

Grootste windpark ter wereld krijgt groen licht voor Schotse kust

De Schotse regering heeft toestemming gegeven voor de bouw van Berwick Bank, schrijft The Herald Scotland. Als het windpark volledig wordt opgeleverd is het met een capaciteit van 4,1 gigawatt het grootste offshore park ter wereld. Het project ligt 38 kilometer van de Schotse kust en kan jaarlijks genoeg elektriciteit opwekken om elke woning in Schotland twee keer van stroom te voorzien. De windfarm kan de hernieuwbare energiecapaciteit van Schotland met bijna 25 procent verhogen en levert naar verwachting negenduizend banen op. De bouw mag starten zodra ontwikkelaar SSE Renewables een goedgekeurd plan indient om de impact op zeevogels te compenseren.

Lees ook: Zigzagbeleid met wind op zee: wat een nieuw kabinet beter kan doen

Droogte bedreigt CO₂-opname van tropische bossen wereldwijd

Tropische bomen groeien trager in droge jaren, waardoor ze mogelijk structureel minder CO₂ opnemen, meldt Trouw. Onder leiding van Wageningse hoogleraar Pieter Zuidema analyseerden 150 wetenschappers jaarringen van bomen op vijfhonderd tropische locaties. Hoewel vertraagde groei vaak wordt ingehaald in nattere jaren, voorspellen de onderzoekers dat deze compensatie door toenemende droogte moeilijker wordt. De tragere groei kan leiden tot extra sterfte en CO2-uitstoot ter grootte van de jaarlijkse uitstoot van Duitsland. Ontbossing blijft echter de grootste bedreiging voor de CO2-opslagcapaciteit van tropische bossen.

Lees ook: Slaan we door met bomen planten voor het klimaat?

In andere media:

  • Groen zijn, dat wil de vervuilende industrie best. Maar het wordt de bedrijven niet makkelijk gemaakt (Trouw)
  • Deze christenen mijden AI om uitbuiting en milieuschade: ‘Ik ontdekte: het is niet oké’ (Nederlands Dagblad)
  • Het Nederlandse stroomnet slibt steeds verder dicht, ondanks miljardeninvesteringen die de vraag naar netcapaciteit niet kunnen bijbenen (NRC)
  • Actieplan moet meer Europees pensioengeld naar opkomende economieën laten stromen (FD)
  • Slimme sensoren maken gewassen weerbaarder tegen bacteriën: kunnen we eindelijk minder bestrijdingsmiddelen gebruiken? (Scientias)
  • Smeltwater breekt door de ijskap van Groenland (New Scientist)
  • Op het spoor van biogas: ‘Je ruikt er niets van’ (NRC)

Bedrijventerreinen moeten rigoureus anders in circulaire economie: 5 belangrijke veranderingen

De industrie van de toekomst gebruikt geen fossiele brandstoffen, maar hernieuwbare energie en minder én andere materialen. In 2050 moet de Nederlandse economie volledig circulair zijn. Daarom heeft de overheid een Nationaal Programma Circulaire Economie opgesteld. Daarin staat bijvoorbeeld dat bedrijven hun grondstoffengebruik moeten verminderen of vervangen en dat de levensduur van producten omhoog moet. Wat tóch wordt afgedankt, moet hoogwaardig worden verwerkt.Een circulaire economie vraagt ook dat bedrijventerreinen anders ingericht moeten worden. Dat is een grote opgave voor de circa 3.700 bedrijventerreinen in en om Nederlandse steden. Die moeten niet alleen als de wiedeweerga elektrificeren, maar bovendien ruimte maken voor bijvoorbeeld de opslag en herbewerking van rest- en retourstromen.Hoe dat eruit kan zien staat in de nieuwe handreiking Ruimte voor circulaire economie op bedrijventerreinen in en om de stad. Het document is in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) opgesteld door een collectief van onderzoeks- en adviesbureaus.We lichten vijf belangrijke adviezen uit. #1 Efficiënt gebruik van ruimte Een circulaire economie neemt nu nog meer ruimte in beslag dan de lineaire economie. In plaats van dat overgebleven materialen worden weggegooid of verbrand, moeten ze immers worden opgeslagen en bewerkt. En ruimte is schaars. Fysieke ruimte, maar ook milieuruimte. Een gemeente kan en mag niet onbeperkt bedrijven toelaten die geluid, geur of broeikasgassen uitstoten, zeker niet met woonwijken in de buurt. Terwijl er tegelijkertijd meer plek moet komen voor recyclers en afvalverwerkers.De ruimte díe er is, moet dus goed benut worden. Dat kan door verschillende functies te combineren, bijvoorbeeld in een centrale hub waar herbruikbare materialen worden opgeslagen, gesorteerd en verwerkt. We kunnen ook meer in de hoogte in plaats van in de breedte bouwen, en daken benutten met zonnepanelen of groen.Daarnaast moet er simpelweg ruimte worden vrijgemaakt. Dat gebeurt deels automatisch, doordat bedrijven die niet passen in een circulaire economie langzaam verdwijnen. Maar denk ook aan verplaatsen: voor bedrijven met beperkte impact op de omgeving is soms ook plek in de bebouwde kom. #2 Samenwerking en gedeelde voorzieningen De handreiking benoemt – inmiddels enigszins cliché – 'alleen ga je snel, maar samen kom je verder'. Dat kan de vorm aannemen van een gedeelde visie, maar ook van het letterlijk delen van dingen. Denk aan een collectieve opslag, parkeerplaats en recyclefabriek. En wat voor het ene bedrijf afval is, kan een ander wellicht als grondstof gebruiken.In het ontwerp van het Strijkviertel in Utrecht, dat vanaf 2026 gebouwd wordt, is bijvoorbeeld ruimte gemaakt voor gedeelde functies als distributiestraten, parkeren en erfafscheidingen. Dat bespaart 25 tot 30 procent ruimte. De 19 hectare aan uitgeefbare bedrijfskavels is bedoeld voor met name arbeidsintensieve mkb-bedrijven die circulair ondernemen. Het plan is om er bedrijfspanden met meerdere verdiepingen  te bouwen, in plaats van 'een standaard indeling van bedrijfshal met kantoor op maaiveld'. #3 Lokale opwek en energiehubs Leuk, elektrificeren, maar dan moet er wel ruimte zijn op het stroomnet. Ook daar is een oplossing voor, en wel in de vorm van energiehubs. Een voorbeeld daarvan is de gezamenlijke energiecoöperatie op Schiphol Trade Park. Twaalf bedrijven delen daar vier netaansluitingen. Met behulp van een Energie Management Systeem (EMS) worden vraag en aanbod van energie op elkaar afgestemd. Dat wordt gecombineerd met zonnepanelen én batterijen voor de opslag van goedkope zonnestroom. Ook bedrijventerrein Spaanse Polder in Rotterdam werkt aan energieopwekking en de aanleg van lokale energie- en warmtenetten.In het kader van 'voorzieningen delen' kunnen er op bedrijventerrein bovendien gedeelde laadfaciliteiten voor elektrische vrachtwagens worden gebouwd. Door de komst van zero-emissiezones moet het aantal elektrische vrachtwagens in Nederland tot 2030 stijgen naar 16.000 stuks. #4 Zuinig en slim watergebruik Veel productiebedrijven gebruiken grote hoeveelheden water om te wassen, te koelen of stof te vermijden. In veel gevallen is dat steeds schaarser wordende drinkwater. Circulaire bedrijventerreinen zetten samen in op waterbesparing door bijvoorbeeld regenwater op te vangen en water op het terrein zelf te zuiveren voor hergebruik.Te veel bebouwing kan daarnaast zorgen voor wateroverlast, omdat regenwater niet de grond in kan. Bedrijventerrein Greenport in Venlo voorkomt dat met een goed doordacht watersysteem van verschillende vijvers die regenwater vasthouden en vervolgens in de grond laten zakken of afvoeren naar bestaande beken. Ruim 30 procent van het totale oppervlak van het bedrijventerrein blijft bovendien onbebouwd, zodat regenwater daar de bodem in kan zakken. #5 Duurzame gebouwen Niet alleen de activiteiten op bedrijventerreinen zijn belangrijk voor de overstap naar een circulaire economie, maar ook de gebouwen zelf. Die moeten niet alleen energie- en waterbesparend zijn, maar ook van circulaire bouwmaterialen gemaakt. Denk aan hergebruikte materialen en hout- en vezelproducten.Zo verwacht Strijkviertel dat de te gebruiken materialen in de toekomst kunnen worden hergebruikt doordat ze ‘losmaakbaar’ zijn gemonteerd. En op Greenport Venlo mogen bedrijven alleen gasloos bouwen. Lees ook:Met deze oplossingen worden bedrijventerreinen fossielvrij en klimaatneutraal ‘Op bedrijventerreinen is collectieve aanpak energiebesparing meest succesvol’ Eerste circulaire en ambachtelijke bedrijventerrein van Nederland geopend