Teun Schröder
30 januari 2026, 11:00

Opmerkelijk: Wetenschappers zetten CO2 om in zetmeel

Wat als we zetmeel kunnen maken zonder de milieuafdruk van gewassen als aardappelen en mais? Een team van wetenschappers slaagde hierin met behulp van enzymen en een overdadig aanwezige grondstof: CO2.

Corn flour and corn cobs on rustic wooden table. Starch grain Wetenschappers maakten zetmeel van CO2 in plaats van een maisplant. | Credits: Getty Images

De wereld kan niet om zetmeel heen. Het koolhydraat zit in van alles: van zoetmakers en bindmiddelen tot papier en medicijnen. Het zetmeel dat de industrie gebruikt komt in de meeste gevallen van mais. Dat vereist veel land en leunt op grote hoeveelheden water, pesticiden en bemesting.

Dat kan anders, dachten wetenschappers aan het Chinese Tianjin Institute of Industrial Biotechnology, meldt Interesting Engineering. In plaats van zetmeel te winnen uit gewassen, besloten de wetenschappers direct naar de bron te kijken waarop alle planten op aarde groeien: CO2.

Opmerkelijk

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.

Via methanol en suikers tot zetmeel

Volgens de onderzoekers is het mogelijk om met een proces van elf stappen – grotendeels vergelijkbaar met het produceren van zetmeel uit gewassen – CO2 om te zetten in zetmeel. Daarvoor maakte het team gebruik van speciale enzymen. Deze enzymen kunnen van CO2 methanol maken. Weer andere enzymen zetten methanol om in suikers waarmee zetmeel geproduceerd kan worden.

Op deze manier is het mogelijk om in een laboratorium, zonder de ‘tussenpersoon’ de plant, een product te maken dat vrijwel identiek is aan maiszetmeel.

Voorspelbare opbrengsten

De recente resultaten van het Tianjin Institute of Industrial Biotechnology borduren voort op eerder onderzoek uit 2021 van hetzelfde instituut. Dankzij de ontdekking van nieuwe enzymen is het de wetenschappers nu gelukt om de benodigde energiekosten te drukken.

Daarmee is het proces in de afgelopen vijf jaar tien keer efficiënter geworden, claimen de wetenschappers. En doordat het proces in een labomgeving plaatsvindt en geen last heeft van landbouwgrillen als het weer of ziektes, is de opbrengst ook relatief stabiel en voorspelbaar.

Wel benadrukken de wetenschappers dat de productie van zetmeel uit gewassen nog steeds efficiënter is, zij het met gevolgen voor landgebruik en milieu. Verder onderzoek moet uitwijzen of uit CO2 geproduceerd zetmeel ook een commercieel succes kan worden. Daarvoor moet bijvoorbeeld CO2 die nog altijd overvloedig wordt uitgestoten bij fabrieken, worden afgevangen om als grondstof te dienen voor andere toepassingen.

Lees ook:

Nieuwsupdate: Meer gascentrales voor AI en recordboete voor Tata Steel

AI drijft vraag naar energie uit aardgas op Kunstmatige intelligentie slurpt energie, en wereldwijd worden er meer gascentrales bijgebouwd om in die vraag te voorzien. Vooral in de VS worden er veel gascentrales gebouwd; liefst een kwart van de gascentrales die wereldwijd zijn aangekondigd of nu worden gebouwd staat in dat land. Dat laat een nieuw rapport van Global Energy Monitor zien. Als alle Amerikaanse projecten daadwerkelijk doorgaan − ook daar is netcongestie een probleem − stijgt de capaciteit van de VS met zo'n 50 procent.Maar ook andere landen springen op de kar. In 2025 steeg de capaciteit voor stroom uit gas in ontwikkeling wereldwijd met 31 procent. Na de VS is met name China daar verantwoordelijk voor. Al die gascentrales samen zullen tijdens de periode waarin ze actief zijn zo'n 53 miljard ton CO2 uitstoten.Lees ook: Energievraag datacenters verdriedubbelt, kan ons energienet dat aan? Geld Europese Investeringsbank vooral naar groene projecten Bijna 60 procent van de totale financiering van de Europese Investeringsbank (EIB) ging in 2025 naar groene projecten, meldt de bank. Daaronder schaart ze onder meer de uitbreiding van stroomnetten, de ontwikkeling van hernieuwbare energiefaciliteiten en energieopslag, en maatregelen die de maatschappij weerbaarder maken voor klimaatverandering.In totaal heeft de EIB vorig jaar 100 miljard euro geïnvesteerd. De bank zegt daarmee onder meer een vijfde van de nieuwe zonneparken (mede)gefinancierd te hebben, net als een derde van de onshore windprojecten en 'het merendeel' van de offshore windprojecten.Lees ook: Zo wil de Eindhovense startup LionVolt een Europese superbatterij leveren met een hoge energiedichtheid en snelle laadtijden Tata Steel betaalt € 8,5 miljoen om schadelijke uitstoot Tata Steel heeft 8,5 miljoen euro betaald omdat het te veel schadelijke stoffen heeft uitgestoten. Dat schrijft de Volkskrant. Volgens de staalproducent is de boete gebaseerd op metingen uit de eerste helft van vorig jaar, 'toen het bedrijf nog bezig was de uitstoot terug te dringen', schrijft de krant. Inmiddels zou dat deels gebeurd zijn. De boete is nog niet definitief; Tata vecht de dwangsommen aan bij de rechter.Niet alleen Tata zelf, maar ook omwonenden meten inmiddels de luchtkwaliteit rondom de staalproductie. Bewoners in de omgeving kunnen sinds deze week zelf de luchtkwaliteitsmetingen op het terrein inzien, meldt Trouw. Burgerwetenschapsproject Hollandse Luchten heeft een sensor geplaatst en voegt er de komende tijd nog drie toe.Ondertussen lopen nog steeds de gesprekken over de subsidie die de Staat aan Tata wil geven. Twee miljard euro moet het bedrijf helpen de CO2-uitstoot te verlagen. Maar het is de vraag is dat daadwerkelijk leidt tot minder CO2-uitstoot, analyseert NOS op basis van gesprekken met experts.Lees ook: Waarom de toekomst van Tata Steel grote invloed heeft op de energietransitie: Nederland moet kiezen Klimaatraad: kabinet moet kiezen welke industrie het wil behouden Zonder een structurele transformatie van de industrie, specifiek beleid en betere betrokkenheid van de maatschappij is er voor de energie-intensieve industrie onvoldoende ruimte. Dat schrijft de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) in een nieuw advies. Het is niet te doen om de huidige Nederlandse industrie zoals die nu is volledig klimaatneutraal te maken, concludeert de raad. Daarvoor is simpelweg niet genoeg ruimte, geld en hernieuwbare energie.De raad adviseert het nieuwe kabinet daarom 'te kiezen voor industrietakken die bijdragen aan de brede welvaart van een klimaatneutraal Nederland en aan het verdienvermogen, terwijl we strategisch relevant blijven binnen Europa'. Die industrietakken moeten dan ook de steun krijgen bij verduurzaming, vindt de WKR. Andere bedrijven hoeven niet meteen weg, maar zouden in elk geval geen overheidssteun moeten krijgen.Lees ook: Hoogleraar energie en duurzaamheid Gert Jan Kramer: 'Nederland moet knoppen zo zetten dat concurrentienadeel verdwijnt' Meest gegeten fruitsoort in Europa bevat in Nederland extra veel pesticiden In Nederland zitten er gemiddeld 3,4 soorten pesticiden op een appel. Dat is meer dan het gemiddelde in Europa, blijkt uit onderzoek van het Pesticide Action Network (PAN). Hoewel het gemiddelde gebruik van pesticiden in Nederland daalt, namen de hoeveelheden gebruikte pesticiden voor groente en fruit tussen 2020 en 2024 juist toe.PAN testte 59 appels uit 15 Europese landen, waaronder vijf uit Nederland. In totaal bevatte 85 procent van de appels 'een cocktail aan pesticiden'. 93 procent van de appels bevatte meer pesticidenresten dan de wettelijke grens die voor (potjes) baby- en peutervoeding. Op twee van de vijf Nederlandse exemplaren werden zelfs cyprodinyl en fludioxonil gevonden, door de Europese Commissie tot de 'meest gevaarlijke pesticiden' geschaard.Lees ook: Biologische landbouw heeft explosieve groei nodig: 'Aanbod kan niet stijgen als de vraag achterblijft' India zet vol in op kritieke grondstoffen in eigen land India komt waarschijnlijk met subsidies die het voor bedrijven aantrekkelijker moeten maken om verwerkingsfaciliteiten voor lithium en nikkel op te zetten. Dat meldt Reuters. Die kritieke grondstoffen zijn onmisbaar voor de energietransitie in het land, met name de productie van elektrische voertuigen, maar de capaciteit om ze te verwerken bevindt zich grotendeels in China. In 2030 moet 30 procent van de auto's van particulieren in India elektrisch zijn, tegenover slechts 4 procent nu.De Indiase regering stelt daarom een kapitaalsubsidie van 15 procent voor. Om daarvoor in aanmerking te komen moet een fabriek wel 30.000 ton lithium of 50.000 ton nikkel kunnen verwerken.Lees ook: China’s greep op kritieke grondstoffen bedreigt de wereldwijde energiezekerheid Ook in de media:Kabinet negeert rechterlijke uitspraak om Schiphol niet te hoeven laten krimpen (NRC) Investering in Positron Ventures brengt wetenschappelijke doorbraken naar de markt (Invest-NL) Klimaathoogleraar over uitspraak Bonaire: ‘Het Nederlandse klimaatbeleid is jarenlang niet goed onderbouwd’ (de Volkskrant) Gezondheidsrisico's door plastics kunnen verdubbelen tot 2040 (The Lancet) ‘Versimpeling regels voor pesticiden leidt juist tot meer bureaucratie’ (Trouw) Ook in 2026 naar verwachting zwakke windenergieproductie Duitsland (Reuters) Too Good To Go gelanceerd in Japan (Too Good To Go) ‘Zonnepanelen gaan een stuk langer mee dan verwacht’ (Bright)