Maaike Kooijman
13 februari 2026, 07:31

Nieuwsupdate: Aansluitstop stroomnet voor kleingebruikers dreigt in drie provincies en steeds meer prefab woningen

Waar tot nu toe vooral bedrijven en grote instellingen op de wachtlijst voor aansluiting op het stroomnet belandden, dreigt dat binnenkort ook met huishoudens te gebeuren. Verder in het nieuws: CO2-uitstoot China stijgt al 21 maanden niet meer en verkoop Vegetarische Slager leverde Unilever miljoenenverlies op.

GettyImages-2206943070 (1) Door het volle stroomnet dreigen honderdduizenden nieuwbouwwoningen geen toegang meer te krijgen. | Credits: Getty Images

Stroomnet heeft in drie provincies ‘grenzen bereikt’

Waar tot nu toe vooral bedrijven en grote instellingen op de wachtlijst voor aansluiting op het stroomnet belandden, dreigt dat binnenkort ook met huishoudens te gebeuren. In Gelderland, Utrecht en de Flevopolder heeft het elektriciteitsnet zijn grenzen bereikt, blijkt uit een nieuwe analyse van TenneT. De netbeheerder zegt genoodzaakt te zijn ‘een stevige waarschuwing af te geven, omdat de situatie ten opzichte van vorig jaar opnieuw verslechterd is’.

Er wordt nog geen aansluitstop ingesteld in de provincies, maar zonder ‘krachtige interventies’ – waaronder het bouwen van hoogspanningsstation Utrecht-Noord – dreigt dat deze zomer nog te gaan gebeuren. Het gaat om een aansluitstop voor kleinverbruikers, zoals gezinnen en kleine bedrijven. Het gaat dan bijvoorbeeld om nieuwbouwprojecten, maar ook om mensen die een warmtepomp willen aanschaffen.

Lees ook: Netcongestie aanpakken: hoe Limburgse ondernemers samen een complete energiehub bouwden

Steeds meer woningen worden prefab gebouwd

De prefabproductie in Nederland groeide in 2025 met 8 procent naar bijna 15.000 woningen. In totaal werd meer dan een op de vijf nieuwbouwwoningen vorig jaar prefab gebouwd, blijkt uit nieuw onderzoek van strategisch adviesbureau Roland Berger. Met het huidige groeitempo zou prefab in 2030 goed zijn voor 30 tot 40 procent van de totale hoeveelheid nieuwbouwwoningen in Nederland.

Prefab woningen worden grotendeels gemaakt in een fabriek en hoeven op locatie alleen nog te worden gemonteerd. Ze zijn niet alleen snel en relatief goedkoop te bouwen, maar staan ook bekend als duurzamer dan andere nieuwbouwwoningen. De fabrieksproductie levert minder afval op, er is minder CO2-uitstoot door materialentransport en er wordt steeds vaker gebruikgemaakt van hout en andere biobased materialen.

Lees ook: Changemaker Joost Hoffman (Moos): ‘We moeten niet vechten om de punt, maar de duurzame taart groter maken

Koffie- en cacaobedrijven herzien ‘zelfbedachte duurzaamheidslogo’s’

Nestlé, Mondelez en JDE Peet’s hebben toegezegd de onduidelijke duurzaamheidsclaims op hun verpakkingen aan te passen. Dat meldt toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM). Veel grote merken gebruiken logo’s van eigen duurzaamheidsprogramma’s en dat maakt het volgens de ACM ‘moeilijker voor consumenten om duurzamere keuzes te maken’. Het kan nog wel even duren tot de nieuwe verpakkingen in de winkels liggen, gezien de lange houdbaarheid van koffie en chocolade.

In september van dit jaar maakt een nieuwe EU-richtlijn het vrijwel verboden om een eigen duurzaamheidslogo’s te gebruiken. Dat mag dan alleen nog onder strenge voorwaarden, waaronder dat andere bedrijven zich kunnen aansluiten.

Lees ook: Edwin van Houten (ACM) over duurzaamheidsclaims: ‘Als je het eerlijke verhaal vertelt, dan heb je niks te vrezen’

CO2-uitstoot China stijgt al 21 maanden niet meer

China heeft in het laatste kwartaal van 2025 wederom minder CO2 uitgestoten (-1 procent). Daarmee is de uitstoot van het land al 21 maanden niet gestegen. Sinds maart 2024 is die gelijkgebleven of zelfs gedaald. En dat zegt veel over de energietransitie, blijkt uit een analyse van Carbon Brief.

De dalende trend betekent overigens niet dat het hele land het goed doet. De chemische industrie stoot bijvoorbeeld juist 12 procent méér CO2 uit. En er worden ook nog steeds fossiele brandstoffen verbruikt. Maar dat wordt gecompenseerd door een grote CO2-emissiedaling in de cementsector en de groei van energie uit zon en wind, geholpen door een grote capaciteit aan energieopslag.

Lees ook: Infographic: Trump jaagt op de olie van het Amerikaanse continent, terwijl China domineert met zonne-energie

Verkoop Vegetarische Slager leverde Unilever miljoenenverlies op

Unilever heeft waarschijnlijk flink verlies geleden op de verkoop van De Vegetarische Slager in maart vorig jaar. Dat schrijft NRC op basis van nieuwe jaarcijfers van het bedrijf. Hoewel het bedrag niet expliciet wordt genoemd, hebben de verkoop van De Vegetarische Slager, Kate Sommerville en Conimex samen voor een verlies van 56 miljoen euro gezorgd. Unilever maakte in 2025 desondanks 3 procent meer nettowinst dan een jaar eerder.

De Vegetarische Slager is sinds maart in handen van Vivera, en daarmee van het Braziliaanse vleesconcern JBS. Vivera en De Vegetarische Slager heten nu samen het Vegetarian Butcher Collective, al liggen ze nog wel als twee aparte merken in de supermarkt.

Lees ook: Dit zijn de Changemakers van het Jaar 2025: Boele de Jong (Vivera) en Sander van Lopik (RoffaReefs)

Ook in de media:

  • VS schrappen erkenning dat klimaatverandering gevaarlijk is (Nu.nl)
  • CO2-prijzen dalen nu EU-leiders overwegen in te grijpen in markt (Reuters)
  • GroenLinks-PvdA: ‘Gaswinning op land moet versneld worden afgebouwd’ (BNR)
  • Biokerosine populairder, maar er blijven veel drempels (GBTA)
  • De economie heeft gefaald in de klimaatcrisis, maar deze wetenschapper heeft een plan (The Guardian)
  • Europa wil industrie versterken tegen macht VS en China: minder handelsbarrières tussen lidstaten en minder milieuregels (De Telegraaf)
  • Ambitieuze klimaatactie kan 1,3 miljoen levens per jaar redden (Phys)

Ceo Eurostar optimistisch over groei van hogesnelheidslijnen: 'We hebben de luchtvaart al verslagen'

Gwendoline Cazenave, de ceo van Eurostar Group, organiseert één keer per maand ‘pizzalunches’ voor de 2.600 werknemers van het spoorbedrijf. Aan mensen die zich daarvoor inschrijven, stelt ze altijd twee vragen. Waar kom je ‘s ochtends je bed voor uit? En wat houdt je ‘s nachts wakker?Dat is een inkoppertje. Waar komt zij zelf iedere ochtend haar bed voor uit? Cazenave vindt dat ze een droombaan heeft. ‘Ik wilde altijd al nuttig zijn, iets betekenen, de wereld veranderen’. Duurzaam reizen en zo ‘Europeanen over de grenzen heen met elkaar verbinden’, dat is haar droom. ‘En die probeer ik om te zetten in een groeistrategie voor vervoer via het spoor. Ik werk dus elke dag aan mijn droom, dat is toch geweldig?’ Grotere frustraties Waar ligt ze ‘s nachts dan wakker van? De bovenleiding die kapotging in de Kanaaltunnel eind december wat leidde tot een enorme chaos. Het station van Amsterdam dat vier dagen moest sluiten vanwege hevige sneeuwval. Extreem weer, stroomstoringen, mankementen aan de infrastructuur, dat heeft ze niet in de hand.'Dat zijn voor mij de grootste frustraties, omdat we zo betrokken zijn bij het leven van de mensen. We weten dat er op zo’n moment gezinnen niet bij elkaar kunnen komen. Dat er ouders van kinderen zijn die gespaard hebben voor een weekendje Londen, Parijs of Amsterdam en die we daar dan niet naar toe kunnen brengen.'Even voor de duidelijkheid. Dat na ruim dertig jaar het monopolie op de Kanaaltunnel eraan gaat, houdt haar dus niet wakker. Dat meerdere concurrenten uit het Verenigd Koninkrijk, Italië, Spanje en zelfs Nederland staan te trappelen om een prijzenoorlog te beginnen met Eurostar ook niet. Concurrentie op komst voor Eurostar Voor Nederland is Heurotrain bezig met een investeringsronde om voldoende geld op te halen om hogesnelheidstreinen te kunnen bestellen. De lijn Amsterdam-Parijs zou, als het allemaal lukt, in 2030 kunnen starten.Virgin Trains, het spoorspeeltje van de Britse miljardair Richard Branson, is nog het verst in de strijd. Die heeft de toestemming al binnen voor het gebruik van een cruciaal spoordepot in Londen.Over vier jaar verwacht hij met twaalf hogesnelheidstreinen door de Kanaaltunnel te kunnen razen, en daarbij ook Amsterdam te bedienen. Cazenave ziet die concurrentie graag komen.‘Dat is het bewijs dat er behoefte aan is. Ik zie dat eerder als een kans. Het is een teken dat we gelijk hebben dat de markt er is en ook internationaal groeit. Het stimuleert ons om nog beter te presteren op de kwaliteit van dienstverlening, innovatie, frequenties en partnerschappen.’ Luchtvaart is al geklopt Eurostar heeft altijd in een sterk concurrerende omgeving gewerkt, namelijk de luchtvaart, merkt ze op. En die heeft ze al geklopt. ‘We zijn concurrentie gewend, en we kennen onze sterktes. Ons marktaandeel ten opzichte van het vliegtuig is op alle Eurostar-bestemmingen groter dan 80 procent.’‘Zelfs toen we in Amsterdam slechts vier treinen hadden rijden, waren we al de grootste vervoerder tussen Amsterdam en Londen, en stonden we voor op alle luchtvaartmaatschappijen.’Toch wordt duurzaam steeds minder belangrijk in de politiek en datzelfde geldt voor heel wat aandeelhouders. Zet de hoofdaandeelhouder van Eurostar, het Franse staatsbedrijf SNCF, haar al onder druk? Wordt groeien nu belangrijker gevonden dan duurzaamheid?‘Voor mij zijn groeien en duurzaam niet tegenstrijdig. De markt geeft ook geen enkel signaal af dat er geen behoefte meer is aan duurzaam reizen, integendeel. Ook onze klantenkring overseas blijft groeien. Afgelopen zomer hebben we opnieuw een dubbelcijferige groei van het aantal Amerikaanse klanten opgetekend.’ € 2 miljard voor nieuwe treinen Eurostar zit vandaag op 20 miljoen reizigers per jaar, dat aantal wil de ceo opvoeren naar 30 miljoen. Om die groei te realiseren, heeft ze wel een paar enorme uitdagingen te tackelen. De belangrijkste is de levering van nieuwe treinen. Zonder uitbreiding van de vloot – van 51 naar 67 treinen – wordt die groei een bijna onmogelijke opgave.En dus heeft Cazenave bij het Franse Alstom in oktober 2025 dertig nieuwe treinen besteld, en een optie genomen op nog eens twintig. Dat is een order van meer dan 2 miljard euro. De eerste Eurostar Celestia, een gloednieuwe dubbeldekker, moet in januari 2031 worden geleverd.Het gaat hier over treinen die uniek zijn in de wereld, geeft ze aan. Ze kunnen in zes landen rijden, namelijk Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk en de Kanaaltunnel.Dat zijn dus zeven infrastructuurnetwerken, systemen voor veiligheid, signaleringen, trekkracht, somt ze op. Die treinen moeten dus allemaal voldoen aan de diverse technische en administratieve eisen. Vertraging bij levering nieuwe treinen is een risico ‘Het grootste risico om onze doelstelling te halen, zit in de industriële vertraging. We houden dan ook stevig de vinger aan de pols bij Alstom. We hebben regelmatig stuurgroepen op hoog niveau om het proces te bespreken, om ervoor te zorgen dat alle mijlpalen worden behaald.’De tweede uitdaging die Cazenave voor haar kiezen krijgt, zijn de stations op de nieuwe routes: Londen-Frankfurt, Londen-Genève en Amsterdam-Genève. Eigenlijk hebben de meeste stations niet genoeg ruimte om uit te breiden.Dat gebrek aan capaciteit speelt nu al in het Londense St Pancras en Gare du Nord in Parijs. Het zijn oude stations in drukbevolkte stadsgebieden, waar niet zomaar een gloednieuwe terminal voor Eurostar neer te poten is. Of perrons die een 400 meter lange hogesnelheidstrein aankunnen.‘Mijn werk als ceo is om samen te werken met de beheerders van de stations en die van de infrastructuur. Om ze aan te sporen voldoende ambitieus te zijn in hun visie op groei. Zij financieren de investeringen in de stations, maar wij, de exploitanten, zijn in zekere zin wel hun klanten.’ Ruimte zoeken in stations Ze moeten dus die ruimte maar gaan maken, vierkante meters vinden, vindt Cazenave, en niet alleen voor Eurostar. ‘Wij hebben nu 2 miljard euro in nieuwe treinen gestoken, wij hebben ons deel van de investering gedaan zeg maar. De volgende vraag is voor de beheerders van de stations: wat wordt hun aandeel in de investeringen voor groei?’Het opbouwen van relaties met al die verschillende spelers ligt haar wel, ze gaat graag het gesprek aan om haar duurzame missie voor elkaar te krijgen. Diplomatie is één van haar sterktes. Al heeft Nederland haar daarin wel tot het uiterste gedreven.Met de renovatie van Amsterdam Centraal, problemen met te korte perrons, viaducten die hersteld moeten worden, het instellen van snelheidslimieten en personeelsgebrek bij de grenscontroles… Dat alles samen wordt Cazenave in 2024 echt te veel. Crisis in Nederland Ze schrijft er een boze brief over naar het FD en dreigt de treindiensten van Eurostar in Nederland te schrappen. ‘Het is onze taak om ervoor te zorgen dat alle sterren op één lijn staan, zodat we aan de behoeften van de markt kunnen voldoen.’‘Toen ik deze brief schreef, was er geen enkele ster meer aan de hemel te zien. Ik twijfelde echt aan ons vermogen om te kunnen blijven functioneren. Dat kun je namelijk niet alleen, daar heb je politieke wil en besluitvorming voor nodig.’Alles is weer koek en ei inmiddels, met een gloednieuwe terminal die vorig jaar is geopend in Amsterdam. ‘Nu hebben we een zakelijke relatie en praten we regelmatig over onze behoeften. Uiteindelijk komen we altijd goed uit een crisis. Het heeft ons ook in staat gesteld om te begrijpen wat er voor iedereen nodig was. Hoe we beter konden samenwerken.’ Nederland belangrijke markt voor Eurostar Nederland is dan ook een belangrijk land voor Eurostar. ‘Nederlanders zijn heel dynamisch, ze willen reizen. Van de 20 miljoen reizigers uit 2025 was 4 miljoen afkomstig uit of op weg naar Nederland. Dat is een heel groot deel van onze markt.’Afgelopen december is de vijfde retourverbinding van Amsterdam naar Londen in gebruik genomen. Met de nieuwe treinen komen daar straks nog een zesde en zevende verbinding bij.Eurostar heeft in 2025 meer dan 16 procent groei op deze lijn gerealiseerd. Ook zit er nog groei in wat de ceo al ‘volwassen routes’ noemt. Amsterdam-Parijs is het afgelopen jaar met 7 procent gegroeid. Eurostar is wel/niet te duur Heel wat reizigers vinden Eurostar duur en de prijzen onvoorspelbaar. Is dat tot slot nog een risico voor de gewenste groei? ‘Je moet naar het totaalplaatje kijken. Bij Eurostar is namelijk alles inbegrepen. Het is van centrum tot centrum.’‘Je hoeft dus geen taxi of trein te betalen om naar Schiphol te gaan. Je hoeft geen luchthavenbelasting te betalen. Ook bagage is inbegrepen.’ Sinds covid zijn de laagste prijzen, wat Cazenave de leading fairs noemt, niet aangepast aan de inflatie. ‘Vanuit Amsterdam is dat nog altijd 44 euro naar Londen en 39 euro naar Parijs’ weet ze uit haar hoofd.Ze verwijst ook naar Eurostar Snap, dat erg populair is geworden. Daarmee wordt een korting van 50 procent gegeven op last-minutes. ‘Met dat tarief hebben we bijna duizend klanten per dag, een groot succes. Onze prijzen zijn dus wel degelijk concurrerend. De klanten blijven ook massaal met ons reizen, en die vergissen zich niet.’Dit artikel verscheen eerder op MT/Sprout. Lees ook:Duurzamer vliegen: biobrandstof heeft het moeilijk, maar er zijn ook andere opties Infographic: Verkoop elektrische trucks schiet omhoog De natrium-ionbatterij kan in 2026 echt doorbreken: 6 dingen die je moet weten