Teun Schröder
18 februari 2026, 07:07

Nieuwsupdate: Staatsbedrijf start met bouw van nieuwe kerncentrales en ruimte-zonnestroom via windparken naar aarde

Nederland zet een nieuwe stap richting kernenergie nu het staatsbedrijf Nucleaire Organisatie Nederland officieel is gestart met zijn werkzaamheden. Verder in het nieuws: groene claims van AI vaak misleidend en zonnestroom opgewekt in de ruimte naar de aarde via windparken.

Nuclear Power Station with smoke in the sky In de tweede helft van de jaren dertig wil Nederland er twee werkende kerncentrales bijhebben. | Credits: Getty Images

Staatsbedrijf start met bouw en exploitatie van nieuwe kerncentrales

Nederland zet een nieuwe stap richting kernenergie nu het staatsbedrijf Nucleaire Organisatie Nederland (NEO NL) officieel is gestart met zijn werkzaamheden, meldt de NOS. NEO NL moet de bouw, exploitatie en latere sloop van minimaal twee kerncentrales begeleiden.

De reactoren kosten naar verwachting 20 tot 30 miljard euro en leveren vanaf de tweede helft van de jaren dertig stroom, met een gezamenlijke capaciteit van ruim vier keer die van de Kerncentrale Borssele.

Lees ook: Kleine kernreactor op gesmolten zout en radioactief afval over vijf jaar gebouwd, belooft Thorizon

AFM waarschuwt accountants: minder werk door afgeslankte duurzaamheidsregels

Accountants zullen minder opdrachten krijgen voor het controleren van duurzaamheidsrapportages door aangepaste Europese regels, meldt het FD. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) geeft aan dat de verwachte stijging van opdrachten fors afneemt, doordat Brussel de CSRD heeft afgezwakt.

Bedrijven met meer dan duizend werknemers en 450 miljoen omzet vallen nu wél onder de richtlijn, terwijl kleinere ondernemingen zijn uitgesloten, waardoor het aantal betrokken bedrijven daalt van 50.000 naar maximaal 10.000.

Lees ook: Kritiek op afzwakken rapportageregels EU voor duurzaamheid: ‘Strategisch rampzalig’

Luchtvaart betaalt meer voor uitstoot, na jaren van uitzondering

Luchtvaartmaatschappijen moeten dit jaar miljoenen extra betalen nu gratis emissierechten volledig zijn afgeschaft, schrijft BNR. De overgangsregeling, ingevoerd na het Klimaatakkoord van Parijs, beschermde de concurrentiepositie van de sector, maar sinds januari zijn de gratis rechten tot nul afgebouwd. Maatschappijen moeten nu kiezen: betalen voor CO2-uitstoot of versneld verduurzamen.

Volgens luchtvaartdeskundige Joris Melkert van TU Delft zullen consumenten dit merken in hogere ticketprijzen. Hoewel vliegtuigen zuiniger worden en het aandeel biobrandstof stijgt richting 6 procent in 2030, groeit de luchtvaart wereldwijd sneller dan de verduurzaming bijhoudt.

Lees ook: Duurzamer vliegen: biobrandstof heeft het moeilijk, maar er zijn ook andere opties

Nederlands bedrijf werkt aan elektrisch vliegtuig met 400 kilometer bereik

Duurzame innovatie in de luchtvaart komt onder meer van Het Nederlands-Duitse Vaeridion. Dit bedrijf ontwikkelt een volledig elektrisch vliegtuig dat vanaf 2030 negen passagiers over 400 kilometer moet kunnen vervoeren, schrijft De Telegraaf.

Oprichter Ivor van Dartel werkt met circa tachtig medewerkers vanuit Oberpfaffenhofen bij München aan de zogeheten Microliner. Het toestel moet volgend jaar voor het eerst vliegen en is bedoeld voor korte lijndiensten en privévluchten. Vaeridion haalde 17 miljoen euro aan durfkapitaal op en richt zich vroegtijdig op certificering door EASA. Op termijn verwacht het bedrijf grotere elektrische toestellen tot 100 passagiers voor afstanden onder de 1.000 kilometer.

Lees ook: Changemaker Daniel Rosen Jacobson (Elysian): ‘Onze vliegtuigen kunnen de helft van de vluchten in 2040 emissievrij maken’

Groene claims van AI vaak misleidend: energieverbruik stijgt sneller dan CO2-besparing

Techbedrijven presenteren AI vaak als oplossing voor klimaatproblemen, maar veel van deze beweringen zijn volgens een analyse greenwashing, meldt The Guardian. Onderzoek toont dat populaire generatieve AI-tools zoals Google’s Gemini en Microsoft’s Copilot geen substantieel meetbaar effect hebben op het terugdringen van CO2-uitstoot.

Claims die wel klimaatvoordelen suggereren, blijken meestal gebaseerd op traditionele AI of zwakke, niet-geverifieerde bronnen. Energie-intensieve datacentra voor complexe AI-functies, zoals videoproductie, zorgen juist voor sterk stijgend elektriciteitsverbruik.

Lees ook: Het AI-dilemma: Kunstmatige intelligentie biedt kansen, maar is geen silver bullet voor duurzame wereld

VK ziet offshore windparken als basis voor zonne-energie uit de ruimte

Het Verenigd Koninkrijk kan zonne-energie uit de ruimte via offshore windparken direct op het stroomnet aansluiten, schrijft Interesting Engineering, op basis van een onderzoek van Frazer-Nash Consultancy.

Satellieten zouden zonne-energie via microgolven naar zogeheten rectenna’s in bestaande windparken sturen, die de stroom omzetten voor het net. Eén installatie kan tot twee gigawatt leveren, vergelijkbaar met een grote kernreactor. Hoewel investeringen en lanceerkosten hoog zijn, kan de technologie volgens het rapport rond 2040 concurrerend worden, mits overheid en bedrijfsleven vroegtijdig investeren.

Lees ook: Zonne-energie uit de ruimte voor IJslands elektriciteitsnetwerk

In andere media:

  • ING’s antwoord op dagvaarding Milieudefensie: op papier halveren van onze uitstoot helpt niet tegen klimaatverandering (NRC)
  • Directeuren van fossiele industrie staan onder druk om groeiplannen (FT)
  • De regering-Trump presenteert: Coalie, de schattige mascotte van de meest vervuilende fossiele brandstof ter wereld (Trouw)
  • Helion bereikt kernfusie van 150 miljoen graden: fusie-energie plots geen verre droom meer (TW)
  • Van keten naar kringloop: zo maken we koolstofchemie circulair (Invest-NL)
  • Grootste elektrische schip ter wereld haalt cruciale veiligheidsmijlpaal (Interesting Engineering)

Ondernemers behandelen hun vermogen steeds meer als hun bedrijf

Vermogende ondernemers kijken fundamenteel anders naar hun vermogen dan tien jaar geleden. Waar rendement lange tijd de primaire maatstaf was, verschuift de aandacht steeds vaker naar betekenis, nalatenschap en betrokkenheid. Niet als morele overtuiging, maar als logisch verlengstuk van hoe zij hun eigen onderneming al jaren leiden.Die ontwikkeling blijkt uit nieuw onderzoek van MT/Sprout en Change Inc. in samenwerking met Momentum Global Ventures. Driekwart van de ondernemers wil met investeringen bijdragen aan maatschappelijke verbetering. Veiligheid en gezondheid zijn sterk opkomende drijfveren, ruim de helft noemt klimaat als belangrijkste motivatie. Tegelijk vindt bijna zeventig procent impactmeting cruciaal, terwijl juist die meetbaarheid als grootste drempel wordt ervaren. Vermogen naar private markten Het FD liet in een artikel ook zien dat steeds meer vermogen richting private markten verschuift. De combinatie van deze bewegingen roept een fundamentele vraag op: wat gebeurt er wanneer ondernemers hun ondernemerschapslogica ook volledig toepassen op hun vermogen? We vragen het Christian Gyasi, partner en Head of Capital Markets bij Momentum Global Ventures. Hij licht deze ontwikkelingen in de investeerdersmarkt toe. Cruciaal: toekomstbestendigheid voor onderneming en vermogen Het onderzoek laat zien dat 74% van de ondernemers maatschappelijke impact wil maken. ‘Dat is niet echt verrassend. In hun eigen onderneming sturen veel ondernemers al jaren op langetermijnbestaansrecht. Ze investeren in energie-efficiëntie, innovatie, personeel en ketens - niet uit idealisme, maar omdat hun bedrijf anders simpelweg zijn toekomst verliest.’‘Wat je nu ziet, is dat zij hun vermogen niet meer beschouwen als eindpunt, maar als beginpunt. Niet als iets om te behouden, maar als iets om mee te bouwen.’ Volgens de partner van Momentum wordt impact daarbij ook concreter gedefinieerd. ‘Niet als gevoel, maar als bijdrage aan tastbare thema’s zoals gezondheid, veiligheid en klimaat; onderwerpen die ook centraal staan binnen internationaal erkende kaders zoals de Sustainable Development Goals.’Factsheet Impactinvesteren Waarom vindt bijna zeventig procent impactmeting cruciaal, maar blijft het tegelijk de grootste drempel? Waarom willen ondernemers bouwen aan echte projecten, maar blijkt schaal weerbarstig? En hoe verhouden verwachting en praktijk zich werkelijk tot elkaar?In de factsheet vind je:volledige onderzoeksdata verdeling naar sectoren en strategieën spanningen tussen ambitie, meetbaarheid en schaalbaarheidDownload hier de factsheet.Impact maken moet geen ‘vrijdagmiddag project’ zijn Tegelijk noemt bijna zeventig procent van de ondernemers impactmeting als grootste drempel. Waar zit die frictie?‘In het eigen bedrijf is impact zichtbaar in de dagelijkse operatie,’ aldus Gyasi. ‘Energieverbruik, productie, kosten, mensen. Buiten dat domein ontbreekt die directe terugkoppeling vaak. Dan wordt impact abstracter. En wat abstract is, voelt onder onzekerheid automatisch spannender.’Juist daar ziet hij de breuklijn tussen willen en doen. ‘Daarom investeren wij rechtstreeks in bedrijven waar impact onderdeel is van de operatie zelf - uitgedrukt in energie-eenheden, gezondheidsdata of grondstoffenstromen. Dan is impact geen rapport, maar een stuurinstrument.’ Mijlpalen impact en waardecreatie gelijkschakelen Veel ondernemers investeren inmiddels direct in bedrijven. Wat zegt dat over deze markt? ‘Dat impactinvesteren volwassen wordt. Zodra je direct participeert, zit je in strategie, risico, governance en uitvoering. Dan gaat het niet meer over overtuigingen, maar over daadwerkelijk sturen.’Die beweging sluit aan bij een bredere verschuiving in de private markten: van allocatie naar eigenaarschap. Waar laagdrempelige private-equityproducten groeien, ontstaat tegelijk een tegenbeweging.‘Je ziet twee werelden. Aan de ene kant schaal, distributie en commercialisering. Aan de andere kant ondernemers die juist terug willen naar directe betrokkenheid en invloed.’Volgens hem laten de resultaten van het MT/Sprout-Change Inc.- onderzoek vooral die tweede stroming zien: ondernemers die impact niet als afgeleide willen, maar als kern van hun waardecreatie. Impact die blijft Het onderzoek noemt het voorbeeld van technologie die bij wereldwijde toepassing evenveel energie kan besparen als het jaarlijkse verbruik van Nederland. Waarom zijn zulke voorbeelden belangrijk? ‘Omdat ze impact uit de sfeer van intentie halen. Zodra impact wordt uitgedrukt in systemen en eenheden, zoals energie, water of productie, wordt het toetsbaar. Dan wordt het ook serieus genomen.’ Bouwen als drijfveer Momentum legt nadruk op ontwikkeling in plaats van passief rendement. Waar komt dat vandaan? ‘Wat wij telkens terugzien is dat ondernemers zich pas echt herkennen in investeringen waar iets wordt opgebouwd: producten, fabrieken, infrastructuur, werkgelegenheid. Ze willen over twintig of dertig jaar kunnen zeggen: daar staat iets wat er anders niet was geweest. Dat idee van opbouw en nalatenschap zit diep in het ondernemers-DNA.’Dat verklaart dat ook waarom veel ondernemers intuïtief begrijpen dat structurele economische ontwikkeling en financieel rendement op lange termijn zelden los van elkaar lopen. Geen lineair pad 64% verwacht dat de impactmarkt gestaag blijft groeien. Is dat realistisch? ‘De beweging is fundamenteel, maar de weg ernaartoe is zelden lineair. Impact wordt soms voorgesteld als iets wat vanzelf opschaalt. Ondernemers weten dat echte ontwikkeling tijd, kapitaal, fouten en bijsturen vraagt.’ Investeer in de wereld waarin je kleinkinderen zullen opgroeien Wat zeggen de onderzoeksresultaten uiteindelijk over ondernemend vermogen? ‘Dat vermogen steeds minder wordt gezien als bezit,’ concludeert hij, ‘en steeds meer als stuurinstrument. Niet om passief te laten renderen, maar om actief te bouwen aan de economie van morgen. Op dezelfde manier waarop ondernemers hun bedrijven hebben opgebouwd.’‘Wat willen onze co-investeerders, die financieel alles al hebben? Ze maken zich zorgen over hun gezondheid en die van hun dierbaren. Over de wereld waarin hun kinderen en kleinkinderen opgroeien. Dan wil je investeren in ondernemingen die dáár oplossingen voor bouwen. Niet tijdelijk, maar structureel.’ Dit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Momentum Global Ventures. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.Lees ookGreenwashing of duurzame belegging: het verschil tussen een groen sausje en impactinvesteren De stille crisis: waarom water dé investering van de toekomst is Duurzaamheid draaide om energie besparen, nu komt de mens terug in beeld