‘Kunstmatige intelligentie heeft een immense potentiële waarde voor het milieu in verschillende bedrijfssectoren’, schrijft Microsoft. ‘AI helpt nu al bij het aanpakken van emissies in transport en energie’, doet Google een duit in het zakje. Chief sustainability officer Kate Brandt van Google meent zelfs dat AI 5 to 10 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen kan voorkomen tegen 2030.
Met dat soort uitspraken proberen praten techbedrijven de snelle groei van generatieve AI en het bijbehorende hoge stroomverbruik goed. Maar die claims zijn zelden gebaseerd op werkelijke cijfers of onderzoek, blijkt uit een nieuwe analyse.
Het rapport, getiteld The AI Climate Hoax, is geschreven door energieanalist Ketan Joshi. Hij analyseerde 154 uitspraken die claimden dat AI uiteindelijk positieve gevolgen zal hebben voor het klimaat, onder meer afkomstig van Google, Microsoft en het Internationaal Energieagentschap (IEA). Het rapport werd gepubliceerd door een consortium van milieuorganisaties.
Slechts 26 procent van de door Joshi geanalyseerde claims verwees naar wetenschappelijk onderzoek. Vaak werd verwezen naar zwakkere bewijsvormen, zoals bedrijfswebsites en media. In 36 procent van de gevallen werd helemaal geen bron genoemd.
Verschil traditionele en generatieve AI
Joshi vond ‘geen enkel voorbeeld’ waarin populaire generatieve AI-modellen als ChatGPT en Gemini een substantieel en meetbare effect hadden op het terugdringen van CO2-uitstoot.
Dat betekent niet dat kunstmatige intelligentie helemaal geen potentie heeft om bij te dragen aan het behalen van de klimaatdoelen. In de gevallen waarin wél een positieve impact op het klimaat werd gevonden, ging het simpelweg om een andere vorm: traditionele AI.
Traditionele AI bestaat al decennialang en wordt vooral ingezet om taken te automatiseren. Een AI-model wordt dan getraind met gestructureerde data om specifieke taken uit te voeren aan de hand van algoritmen en duidelijke regels. Waar generatieve AI gigantisch veel stroom gebruikt – in delen van de wereld steeds vaker afkomstig uit fossiele energie – geldt dat voor klassieke AI veel minder.
Hoge kosten en hoog energieverbruik
Traditionele AI heeft dus een kleine ecologische voetafdruk, maar potentieel veel klimaatvoordelen. Generatieve AI heeft een grote voetafdruk en weinig tot geen potentie om de uitstoot van broeikasgassen te verlagen. Het is dan ook belangrijk om onderscheid te maken tussen de twee. Maar dat doen de onderzochte claims zelden, schrijft Joshi. ‘Klimaatoplossingen en extreme vervuiling worden gepresenteerd als totaalpakket.’
Volgens de analist leiden de misleidende en niet-onderbouwde claims af van de ware kosten van AI en datacenters wereldwijd. Meta, Microsoft en Google zeggen allemaal dat AI een hoofdreden is dat hun energiegebruik en CO2-emissies stijgen.
Het bewijs voor grootschalige klimaatvoordelen van AI is zwak; het bewijs voor substantiële schade is sterk, vat Joshi samen.
