Liefst 114 miljoen euro haalde de Eindhovense scale-up Rift op voor een nieuwe fabriek, bleek dinsdag. Rift werkt aan een compleet nieuwe brandstof voor de industrie op basis van ijzerpoeder.
De investeerders die al aan boord waren – Invest-NL, Rubio, regionale investeerders Oost NL, BOM, Energietransitiefonds Rotterdam en pensioenuitvoerder PGGM – geven dit keer een fors commitment af.
Daarnaast kreeg Rift nog een subsidie van ruim 30 miljoen euro van het EU Innovation Fund. Een bewijs dat ceo en medeoprichter Mark Verhagen ze ervan heeft weten te overtuigen dat zijn team op de goede weg is om straks, in 2029, een fabriek neer te zetten.
Kip-en-eiprobleem doorbroken
De afgelopen tijd hebben scaleups achter andere circulaire fabrieken, van plasticrecycling tot fosfaatwinning uit afvalwater en het upcyclen van voedselresten, juist de grootst mogelijke moeite hebben om overeind te blijven. Laat staan een fabriek voorbij het stadium van de rekentafel te krijgen.
‘We moesten dat kip-en-eiprobleem doorbreken’, bevestigt Verhagen. Want ook bij nieuwe energie loop je tegen hetzelfde aan: klanten willen geen brandstofcontract tekenen als de fabriek er nog niet staat. En financiers willen geen fabriek financieren als er nog geen klanten zijn.
Verhagen: ‘Risico’s spelen ook bij een installatie die Shell neerzet, maar met nieuwe technologie is dat veel hoger.’ Rift heeft dat probleem opgelost door het ‘terug te leggen bij de financiers’: er is nu voldoende geld tot de eerste fabriek ‘gaat draaien en er geld uit de schoorsteen komt.’
IJzerpoeder als alternatief voor gas
Het principe klinkt prachtig: een fabriek die warmte nodig heeft, kan in plaats van aardgas het ijzerpoeder van Rift in een Iron Fuel Boiler verbranden. Daarna komt de magie: de roest die daarbij overblijft, gaat voor verwerking terug naar Rift, dat met behulp van (groene) waterstof weer ijzerpoeder produceert. Een gesloten cirkel waarmee pakweg een papierfabriek of bierbrouwer die minder CO2 wil uitstoten, van het gas af kan.
Het maakt ijzerpoeder voor industriële bedrijven die proceswarmte nodig hebben een veelbelovende optie. Niet onbelangrijk, want industriële warmte is verantwoordelijk voor ruwweg 20 procent van alle CO2-uitstoot wereldwijd.
Rift: € 2,5 miljard aan contracten
Hier zit niet alleen de energietransitie op te wachten, de industrie zelf lijkt ook te popelen. Verhagen heeft voor 2,5 miljard euro aan contracten binnen in de vorm van een ‘letter of intent’, toezeggingen van klanten die wel aan het ijzerpoeder willen zodra Rift kan leveren.
‘De wil om te decarboniseren is groter dan ooit’, stelt Verhagen. ‘De industrie blijft op dit moment vooral achter doordat de pijn en de problemen die dat oplevert, zichtbaar worden.’
Ze moeten wel even geduld hebben, want de fabriek waarvoor Rift nu financiering regelt, gaat pas in 2029 draaien. Waarschijnlijk komt hij in Antwerpen (‘We maken parallel plannen voor Rotterdam, maar België ligt voor, mede dankzij de Europese subsidie.’) en produceert dan voldoende alternatieve brandstof voor 8 à 10 boilers bij klanten die van het gas af willen, zegt Verhagen.
IJzerbrandstof mag klant niet op kosten jagen
Dat het principe van ijzerbrandstof werkt, is één ding. Dat het in een industriële installatie kan worden ingepast, is natuurlijk ook een absolute voorwaarde. Maar Verhagen moet ook voor elkaar krijgen dat zo’n ijzerboiler economisch rond rekent.
Plat gezegd: het mag zijn klanten geen extra geld kosten. ‘We willen niet dat ons voedsel duurder wordt. En het is essentieel voor bedrijven om te kunnen overleven. Als jij een warmtepomp overweegt, ga je ook eerst een sommetje maken: ben ik wel voordeliger uit?.’
Het zijn nogal wat vakken op het schaakbord die Rift moet invullen: waterstof en ijzerpoeder moeten tegen de juiste prijzen kunnen worden geleverd door de juiste partijen, de investering in de boilers moet renderen, en dat geldt natuurlijk ook voor de brandstoffabriek, waarvoor nu al plannen op diverse locaties worden ontwikkeld.
Het is de bedoeling dat klanten langjarige contracten tekenen voor de afname van de ijzerbrandstof, liefst klanten die aantrekkelijk zijn in de ogen van de financiers.
Duurzame fabriek voor ijzerpoeder
‘Uiteindelijk zijn we een nieuwe Shell, al leveren we geen olie of gas, maar ijzerbrandstof. We bouwen een duurzame raffinaderij.’ Waar je raffinaderijen ziet, kun je in de toekomst dus ook Rift-fabrieken tegenkomen, schetst hij.
Klanten zitten in een energie-intensief industriecluster van bedrijven in voedsel, papier, glas en bouwmaterialen die vaak buiten die havengebieden actief zijn. ‘Tot een afstand van 500 kilometer komt ons model uit, het ijzer kan met trucks worden vervoerd.’ Over water rekent alles zelfs tot over een afstand van 10.000 kilometer rond. ‘Dan ben je LNG-achtig bezig.’
Een uitgebreid versie van dit artikel verscheen eerder op MT/Sprout
Lees ook:
- Industrie klaar om schoon ijzerpoeder van RIFT te gebruiken als energiebron: voor € 3 miljard aan contracten op stapel
- 3 jonge energietechbedrijven slaan met warmtebatterijen een brug tussen duurzame stroom en industriële warmte
- Industrie kan energiekosten flink drukken dankzij thermische warmteopslag
