Fairphone-ceo Raymond van Eck is vandaag in het groen. In een donkergroen pak, om precies te zijn. Hij is niet zo’n ceo die altijd in een pak loopt, hij zegt het er maar meteen bij, maar na het interview moet hij door naar een event. ‘En eerlijk, het was leuk dat ik er vanochtend een compliment over kreeg van die hippe gast bij ons op het schoolplein.’
Van Eck leidt Fairphone sinds augustus 2024. Daarvoor was hij ceo van Youvia. Dat heette bij zijn komst nog DTG, ofwel De Telefoongids. Na drieënhalf jaar begon hij zich af te vragen of hij nog wel op de juiste plek zat. ‘Bij Youvia doe je fantastisch werk voor ondernemers, maar ik miste uiteindelijk de impact. Een bijdrage leveren aan een betere wereld, iets wat ik bij mijn eerdere rollen in de energiesector wel voelde.’
‘Ik weet dat het een cliché is, maar het feit dat ik kinderen heb speelde mee. Ik kon ze steeds moeilijker uitleggen wat ik nou eigenlijk deed.’ Hij wijst op de telefoon die voor hem op tafel ligt. Het is de nieuwste Fairphone, sinds juni 2025 verkrijgbaar en het eerste toestel dat onder zijn leiding is uitgebracht. ‘Het grappige: dit is het eerste tastbare product uit mijn carrière. Ik merk dat dat bij mijn kinderen veel meer resoneert.’
Hoe leg je tegenwoordig aan je kinderen uit wat je doet?
‘Het product spreekt deels voor zich. Onze telefoons zijn modulair, je kunt ze uit elkaar halen. Dat kan ik aan ze laten zien.
Twee maanden geleden was ik in Congo, waar ik de mijnen bezocht waar het kobalt in onze toestellen vandaan komt. Als ik ze vertel dat er in Congo ook mijnen zijn waar kinderen van hun leeftijd werken, dan zie ik dat dat binnenkomt. Ze vinden het gaaf en belangrijk dat ik bij een bedrijf werk dat daar iets aan wil doen.’
Hoe vind je het zelf om bij zo’n bedrijf te werken?
‘Ik heb nog nooit een rol gehad waarin ik zo veel directe impact kon maken. Rond dezelfde tijd dat ik in Congo was, zijn er door heftige regenval twee mijnen in het noorden van het land ingestort. Er zijn honderden doden gevallen, waaronder 70 kinderen. Dat moet gewoon stoppen. Wij sourcen daar niet, wij zitten in het zuiden van het land, maar ook in ‘onze’ mijnen moet worden gewerkt aan de omstandigheden.
We krijgen vaak de kritiek dat we bij artisanale mijnen (kleinschalige mijnen waar veel met de hand en eenvoudig gereedschap wordt gewerkt, red.) sourcen en niet bij industriële mijnen, waar alles veel beter geregeld is. Maar juist bij die ambachtelijke mijnen kunnen we echt iets veranderen. Fairphone was in 2021 medeoprichter van de Fair Cobalt Alliance (FCA). Via de FCA kopen we kobalt-credits. Van de opbrengsten van dat systeem worden verbeteringen doorgevoerd. Dat kunnen luchtpompen zijn voor de mijnschachten, die soms wel 200 meter diep zijn, maar ook scholing voor kinderen, zodat ze aan een toekomst buiten de mijnen kunnen werken.’
Interviewserie Horizon – Hoe versnellen we de duurzame transitie en welke barrières staan in de weg? In de interviewserie Horizon spreekt Change Inc. met ceo’s die aan de frontlinie staan van verandering. Over de dilemma’s die ze tegenkomen, de afwegingen die ze maken en de kansen die ze zien om hun bedrijf én sector duurzamer te maken. Lees hier alle afleveringen in de reeks.
Je startte na een ogenschijnlijk moeizaam jaar voor Fairphone. Tussen 2021 en 2022 maakte de omzet een flinke sprong, van 40,5 miljoen naar 58,9 miljoen euro, om in 2023 terug te zakken naar 54,8 miljoen euro. Bovendien leed het bedrijf een stevig operationeel verlies (-14,3 miljoen euro). Moest er worden ingegrepen?
‘Wat er met name aan die cijfers ten grondslag lag, is dat er in 2023 investeringen zijn gedaan om het bedrijf klaar te maken voor groei. Fairphone is in 2013 opgericht. Het bedrijf is net als Tony’s Chocolonely begonnen als bewustwordingscampagne – in ons geval om aandacht te vragen voor conflictmineralen in telefoons. Alleen bevonden we ons meer dan tien jaar later nog steeds in die niche.
Fairphone moest naar de volgende fase, die van opschaling. Mensen lopen nu eenmaal geen belwinkel binnen met de vraag: “Doe mij maar de meest duurzame telefoon die je hebt.” Daarom wilden we met het nieuwe model – Generatie 6 – allereerst een product maken waarmee consumenten geen concessies hoeven te doen. Duurzaamheid is het tweede ‘laagje’.
Dat is de opdracht die er bij mijn komst lag. Er waren al stappen gezet, maar het moest worden versneld.’
De Fairphone vroeger en nu. | Credits: Fairphone
Ik neem aan dat je voorganger, Reinier Hendriks, dezelfde opdracht had. Wil de leiderschapswissel – hij zat er slechts acht maanden – zeggen dat dat hem niet is gelukt?
‘“De toestellen van Fairphone gaan langer mee dan de ceo’s”, kopte een website toen ik begon. Dat is een beetje flauw en ook niet waar. Reiniers voorganger, Eva Gouwens, had zes jaar de leiding. Reinier heeft het fundament gelegd waarop ik verder kon bouwen. Dat heeft hij hartstikke goed gedaan. Al denk ik dat er in het verleden ook dingen anders hadden gekund, maar achteraf is het makkelijk praten.’
Zoals?
‘Fairphone was een beetje paternalistisch van toon. “Het is belangrijk voor de planeet dat je ook over je smartphonekeuze nadenkt”, dat werk. Nu durven – en kunnen – we ons veel meer mainstream presenteren. Ook qua productkwaliteit.
De Fairphone 6 is meer dan goed voor het middensegment waarin we opereren. Met de ‘5’ waren we al een eind op weg, maar die was hoger in prijs. Nu hebben we een telefoon die aan alle standaarden voldoet, in een interessante prijsrange (vanaf 549 euro voor een Android-toestel, red.).’
De nieuwe Fairphone is beter dan zijn voorganger én het aandeel gerecyclede en verantwoord gemijnde materialen is groter: 50 procent, eerder 42 procent. Hoe kan het toestel tegelijkertijd ruim €100 goedkoper zijn?
‘We maken smartphones die voor de helft bestaan uit wat wij ‘faire’ materialen noemen, we dekken de voetafdruk van grondstoffen als kobalt en goud af met credits en we betalen voor elk uur dat in de Chinese fabrieken aan onze telefoons wordt gewerkt het verschil tussen het werkelijke loon en een leefbaar loon. Dat klinkt allemaal alsof we heel veel extra kosten maken, dat snap ik.
De realiteit is dat het ons ongeveer 21 tot 23 dollar extra kost om een telefoon op een ethische manier te maken. Dat bedrag komt boven op de kostprijs, die bij een midrange smartphone – dus ook onze toestellen – gemiddeld tussen de 300 en 400 dollar zit. Dat is een kostenpost die onze concurrenten niet meenemen, wat betekent dat zij standaard van hogere marges profiteren dan wij momenteel hebben.
Maar het grootste deel van de prijs wordt bepaald door de schaal. Wij denken dat we van dit nieuwe toestel meer exemplaren kunnen verkopen, en kopen dus groter in. En als we meer bestellen bij onze leveranciers, krijgen we er een betere prijs voor. Zo simpel is het.’
Hoe bepaal je wat je inkoopt? Waar baseer je die groeiverwachtingen op?
‘Onder andere op de pre-orders van onze retailpartners, bedrijven als Mediamarkt en Coolblue, en telecomproviders. Toen we de plannen voor de ‘6’ presenteerden, waren ze heel enthousiast. “Als jullie deze richting opgaan, durven we het ook wel aan om grotere aantallen te bestellen.” Dat heeft ons enorm geholpen.
De eerste maand na de lancering hebben we qua aantallen in één keer een sprong van 155 procent gemaakt. Die groei hebben we goed weten vast te houden. In het derde kwartaal van 2025 verkochten we 61 procent meer telefoons dan een jaar eerder, in het vierde kwartaal 83 procent. In het eerste kwartaal van 2026 groeiden we zelfs met 117 procent. Het toestel slaat aan, in Nederland én onze andere kernmarkten. Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk groeien ook heel hard.’
In een podcast zei je dat Fairphone verwacht 2025 met een omzet van 75 miljoen euro af te sluiten. Is dat gelukt?
‘Dat gaan we binnenkort bekijken. We hebben 2024 afgesloten met een omzet van ongeveer 54,3 miljoen euro en het is in elk geval zeker meer.’
Change Inc. sprak Van Eck voor het verschijnen van de jaarcijfers. In 2025 realiseerde Fairphone een jaaromzet van ruim 73 miljoen euro, bij een brutobedrijfsresultaat van circa 165.000 euro en een nettoverlies van 1,9 miljoen euro. Het bedrijf verkocht ruim 145.000 telefoons.
Binnen 4 tot 5 jaar wil Fairphone jaarlijks een miljoen toestellen verkopen. ‘Dán ben je een speler van formaat.’ | Credits: Fairphone
Uiteindelijk is ook impactondernemen ‘gewoon’ een numbers game. Welke schaal hebben jullie nodig?
‘Het tipping point ligt bij een miljoen verkochte telefoons per jaar. Dat is zo’n beetje de stelregel in onze industrie; dán ben je een speler van formaat. Dat omslagpunt willen we binnen vier tot vijf jaar bereiken. En als ik dan toch groot mag dromen, zou het fantastisch zijn als wij als impactbedrijf een unicorn-positie kunnen bereiken: een bedrijf met een waarde van 1 miljard euro.’
De nieuwe Fairphone is in de communicatie ‘geen duurzame telefoon meer, maar gewoon een goede telefoon die ook nog duurzaam is’. Die strategie zie je bij meer impactmerken, Seepje bijvoorbeeld. Vind je het jammer dat je, om een groot publiek te bereiken, blijkbaar niet van de daken kunt schreeuwen dat je duurzaam bent?
‘Nee, want de uitkomst is hetzelfde. Het gaat erom dat je impact maakt en dat doen we. En onze impact wordt alleen maar groter zodra meerdere mensen kennismaken met onze producten – of dat nu een telefoon van Fairphone of wasmiddel van Seepje is.
Dit is de meest duurzame telefoon die we ooit op de markt hebben gebracht – wat zeg ik, de meest duurzame telefoon die er op de markt ís. Alleen zijn duurzaamheid en tech in de hoofden van de meeste mensen geen gelukkig huwelijk. Duurzaamheid impliceert dat ze concessies moeten doen op een product waarmee ze opstaan en naar bed gaan, en soms zelfs naar de wc. Het is er altijd, dus het moet goed werken.
Om het systeem te veranderen, moet je snappen hoe het werkt. Waar je eindproduct aan moet voldoen en hoe je het aanbiedt. Dat wil niet zeggen dat onze missie verandert. Die zal nooit veranderen.’
Dan nog: mensen zijn gewoontedieren. Hoe krijg je ze zover om van hun iPhone of Samsung-toestel over te stappen?
‘Een belangrijk argument is dat de cost of ownership bij ons lager is. Reparaties bijvoorbeeld. 70 procent van alle reparaties gaat om een kapot scherm. Je telefoon wegbrengen duurt lang en is gedoe. Bij ons bestel je voor 89 euro een nieuwe, die je er nog zelf op kunt schroeven ook.
Sinds juni 2025 gelden in de Europese Unie nieuwe regels, waarbij fabrikanten tot minimaal vijf jaar na de laatste verkoopdatum van een toestel zowel beveiligings- als functionele updates moeten leveren. Wij zitten daar met acht jaar boven. Uit onze verkoopcijfers kunnen we afleiden dat gebruikers zes jaar of langer met onze toestellen doen.’
Zijn consumenten gevoelig voor deze argumenten?
‘Meer en meer. Technologisch gezien zit de smartphone-industrie op een plateau. Nog steeds is elke nieuwe telefoon beter dan de vorige, maar de verschillen zijn niet meer zo groot als ze ooit waren. Een paar jaar geleden stonden er bij productlanceringen rijen voor de winkels. Dat zie je nu een stuk minder. Het hijgerige gaat er een beetje af, en dat is goed.’
Fairphone is opgericht om de industrie te veranderen. Beweegt de industrie inmiddels ook jullie kant op?
‘Ondanks het modulaire ontwerp, met twaalf losse units die allemaal kunnen worden vervangen, is ons toestel bijna even plat en licht als een reguliere smartphone. Ik weet dat daar in de industrie naar gekeken wordt. Eigenlijk vind ik het van de zotte dat dit nog niet de standaard is. Die kennis stellen we met alle liefde beschikbaar. De blueprints van onze telefoons staan online, dus bedrijven die hier ook mee aan de slag willen, kunnen ze die gewoon downloaden.’
