Wie door Amsterdam fietst, ziet sinds deze week geen billboards met verre reisbestemmingen meer langs de weg. Reclames voor fossiele brandstoffen zijn er per 1 mei officieel verboden in de openbare ruimte. Saskia Griep is er maar wat blij mee. ‘Als enige in de reisbranche’, zegt ze lachend.
Griep is eigenaar van Better Places, een online reisbureau dat zo duurzaam mogelijke reizen aanbiedt. Daarnaast richtte ze Avontuur Dichtbij op, dat meerdaagse wandeltochten aanbiedt op maximaal zes uur met de trein vanaf Utrecht. En dit jaar lanceerde ze het Future Friendly Fund, dat mensen de verborgen kosten van hun vliegreis laat zien. Als ze die echte prijs ook willen betalen, gaat dat geld naar projecten voor luchtvaartinnovatie en herstel van biodiversiteit.
Je pleit voor duurzaam reizen, maar tegelijkertijd biedt Better Places ook verre (vlieg)reizen aan. Schuurt dat?
‘Dat is een enorme spagaat waar ik dagelijks mee worstel. Ik vind het een heel lastige. Enerzijds is de klimaatimpact van vliegen gigantisch. Bovendien is het heel oneerlijk dat rijke mensen zo makkelijk kunnen vliegen, terwijl anderen de gevolgen merken.
Aan de andere kant kan reizen ook goede dingen doen. Dat wil zeggen: als je niet all-inclusive gaat zitten en alleen contact hebt met de lokale bevolking als ze je drankje komen brengen of je kamer schoonmaken. Ik geloof in reizen op basis van gelijkwaardige uitwisseling. Als je een excursie maakt met een lokale gids of chauffeur kan dat enorm verrijken. Bovendien is toerisme voor veel landen een belangrijke bron van inkomsten.
Ik denk niet dat het realistisch is dat mensen nooit meer een verre reis gaan maken. Maar het moet wel minder.’
Ik kan me voorstellen dat dat dilemma’s oplevert.
‘Financieel maakt het voor Better Places niet zo veel uit of we reizen ver weg of dichtbij verkopen. Maar we hebben weleens moeilijke gesprekken met partners op verre bestemmingen die vinden dat we hen te weinig aandacht geven. Ik snap dat wel. Tegelijkertijd proberen we ze dan ook te stimuleren om juist regionale markten aan te boren.’
Hoe stimuleer je mensen om voor een reis dichter bij huis te kiezen?
‘We promoten in onze nieuwsbrieven en op social media vrijwel alleen nog bestemmingen die per trein of (elektrische) auto bereikbaar zijn. Maar echte gedragsverandering is lastig. Zelfs nu de ticketprijzen stijgen door de energiecrisis, zien we maar weinig dat mensen bewust voor een bestemming dichter bij huis kiezen.
Als mensen toch ver weg willen, raden we aan om zo lang mogelijk te blijven. Dat is niet alleen duurzamer en beter voor de lokale economie, maar je reis wordt er ook gewoon leuker van. Ook stimuleren we plantaardig eten tijdens de reis. Sommige mensen vinden dat advies wat ver gaan, maar dat is dan maar zo.
Uiteindelijk is het probleem vooral dat vliegen te goedkoop is. Ik ben groot voorstander van een eerlijke prijs, waarin ook de milieuschade van vliegen wordt meegenomen.’
In januari lanceerde je samen met Freek ten Broeke het Future Friendly Fund. Hoe gaat het daarmee?
‘We hebben de stichting niet alleen opgericht om mensen de mogelijkheid te geven de echte prijs te betalen voor hun vluchten, maar ook om de verborgen kosten überhaupt inzichtelijk te maken. Niet iedereen die de prijs uitrekent, betaalt die vervolgens ook. Grappig genoeg zijn de meeste mensen die doneren geen Better Places-reizigers. Er zijn bijvoorbeeld best veel werknemers die de echte prijs betalen voor hun zakelijke vluchten.
Toch zie je een kloof tussen wat mensen zeggen en wat ze doen. Vóór de lancering zei een heel hoog percentage van de Better Places-reizigers dat ze tot 150 euro zouden willen doneren per vlucht. Dat hoge aantal zie je nu niet terug. Maar het maakt me hoopvol dat er wel degelijk mensen zijn die veel geld betalen. Soms zelfs alle verborgen kosten van een vlucht naar Zuid-Amerika, wat toch al snel ruim 400 euro per ticket is.’
Een deel van het gedoneerde geld gaat naar luchtvaartinnovaties. Welke innovaties zijn het veelbelovendst?
‘Het is jammer dat SAF (sustainable aviation fuels, red.) nu zo naar voren worden geschoven als dé oplossing, terwijl dat niet zo is. De productie van SAF draagt bij aan ontbossing en biodiversiteitverlies, en bovendien blijft er schadelijke uitstoot van broeikasgassen.
Ik zie het meeste in elektrisch vliegen. Er moet nog wel veel gebeuren tot we dat op grote schaal doen. Maar hoe eerder we er massaal op inzetten, hoe sneller de innovatie gaat.’
Ondanks je duurzame initiatieven blijft de klimaatimpact van reizen groeien. Hoe houd je hoop?
‘Ik zeg weleens dat de reisbranche qua duurzaamheid nog op hetzelfde niveau zit als twintig jaar geleden. Dat is frustrerend. Maar ik weet ook: schoppen helpt niet. En daar word je zelf ook alleen maar zuur van.
Ik put er energie uit dat ik als ondernemer niet hoef af te wachten, maar dat ik iets gewoon kan doen en daarmee kan laten zien dat het werkt. Kijk naar het lanceren van het Future Friendly Fund. Zoiets kun je van tevoren groots onderzoeken, of je kunt het gewoon doen. En dan blijken er dus mensen bereid om de echte prijs van vliegen te betalen.
Ik heb ook goede hoop dat reizen in Europa steeds hipper gaat worden. Voor Avontuur Dichtbij hadden we recent een samenwerking met drie influencers. Drie jonge meiden die veel wandelen in Nederland en een enorme schare volgers hebben op sociale media. Die mensen zijn er óók.’
Met wie zou je nog meer graag samenwerken?
‘Ik ben de afgelopen jaren veel bezig geweest met individuele gedragsverandering, nu zou ik ook graag werken aan verandering van het systeem. Zo ben ik aangesloten bij Call aviation to action. Een mooi initiatief, alleen doet iedereen dat vrijwillig. Dit moet ook op grotere schaal gebeuren.’
Lees ook:
- ‘Marktplaats’ voor materialen moet de stad circulair maken: ‘Met Lego-blokjes speel je toch ook meer dan één keer?’
- Als kind wilde Nynke Eggen al in de modewereld werken, nu zet ze diezelfde wereld op z’n kop
- ChatGPT snapt niet hoe krachtig deze duurzame batterij uit Eindhoven is: ‘AI-antwoorden stappen over innovatie heen’
