Jeroen de Boer
13 mei 2026, 07:09

Nieuwsupdate: Ondernemers investeren in CO2-besparing en Nobelprijswinnaar lanceert machine die water uit de lucht haalt

Nederlandse ondernemers investeerden afgelopen jaar voor zo’n 4 miljard euro in energiebesparende bedrijfsmiddelen. Verder in het nieuws: Klimaatjuristen eisen bij rechter dat Havenbedrijf Rotterdam fossiele activiteiten afbouwt en Nobelprijswinnaar introduceert machine die water uit de lucht haalt.

bedrijven CO2 besparen Energie Investeringsaftrek | Credits: Michael Fousert / Unsplash.com

Ondernemers stoten minder CO2 uit door energiezuinige investeringen

Nederlandse ondernemers die afgelopen jaar gebruik maakt van de Energie-investeringsaftrek (EIA) zorgen voor een forse verlaging van hun CO2-uitstoot. Dat meldt Nu.nl op basis van cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Bedrijven die investeren in energiezuinige bedrijfsmiddelen, mogen via de EIA 40 procent van de investering aftrekken van de bedrijfswinst.

In 2025 leverden de energiezuinige investeringen die via de EIA werden gedaan, een besparing op de CO2-uitstoot met 1.510 kiloton op jaarbasis. In totaal werd er voor ongeveer 4 miljard euro geïnvesteerd in zaken als verduurzaming van het bedrijfstransport en batterijopslag.

Lees ook: Grafiek: Ambitieuze Nederlandse bedrijven behoren tot Europese top met CO2-reductie

Klimaatjuristen eisen dat Havenbedrijf Rotterdam fossiel afbouwt

De juridische klimaatorganisatie Advocates for the Future start een rechtszaak tegen het Havenbedrijf Rotterdam. Daarin eist Advocates for the Future dat het Havenbedrijf als overheidsinstantie zijn klimaatbeleid in lijn brengt met de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. Concreet wil de juridische organisatie dat het Havenbedrijf de fossiele activiteiten in de haven gecontroleerd, maar zo snel mogelijk, afbouw om in 2050 klimaatneutraal te zijn.

De organisatie stelt dat het Havenbedrijf naast de directe uitstoot van broeikasgassen in de haven, ook verantwoordelijk is voor de uitstoot van fossiele producten die in de haven worden verwerkt. Volgens Advocates for the Future is in briefwisselingen en gesprekken met het Havenbedrijf gebleken dat een afbouwplan voor de fossiele activiteiten “niet aan de orde is”. Het Havenbedrijf krijgt zes weken de tijd om te reageren op de sommatiebrief.

Lees ook: Strafrecht biedt kansen voor klimaatzaken: ‘Het is bij uitstek geschikt om gedragsverandering af te dwingen’

Groene waterstof zorgt voor verdubbeling wereldmarkt in komende 25 jaar

De wereldmarkt voor waterstof bedraagt momenteel zo’n 100 miljoen ton per jaar. In de komende vijfentwintig jaar verdubbelt dat naar ongeveer 200 miljoen ton op jaarbasis, blijkt uit een nieuwe prognose van ingenieursbureau DNV. Waar de markt nu nog vrijwel volledig bestaat uit ‘grijze’ waterstof die uit aardgas wordt gewonnen, zal meer dan de helft van de jaarproductie in 2050 naar verwachting gedekt worden door groene waterstof.

Volgens de analisten van DNV zal waterstof in de energietransitie vooral worden toegepast op gebieden waar oplossingen voor elektrificatie niet of zeer beperkt voorhanden zijn. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de staalproductie, langeafstandsvluchten en de scheepvaart.

Lees ook: Waterstofpoeder als oplossing voor netcongestie en eenvoudig transport: Nederlandse startup ziet grote kansen

Nieuwe zonne- en windparken vaker gebouwd met batterijopslag erbij

Nieuwe projecten voor zonne- en windparken in Europa worden steeds vaker aangelegd in combinatie met batterijopslag. Dat blijkt uit een analyse van energieconsultant Aurora waar Solar Magazine over schrijft.

Afgelopen jaar was in Europa 6,3 gigawatt aan opgestelde capaciteit van hernieuwbare energie ook voorzien van batterijopslag. Daarvan bestond 60 procent uit zonneparken. Volgens de analisten van Aurora groeien zogenoemde co-locaties naar een opwekcapaciteit van 30 gigawatt in 2030. Door problemen met netcongestie wordt batterijopslag voor hernieuwbare energie steeds belangrijker. Volgens de analyse van Aurora staat er in Europa momenteel voor 1.600 gigawatt aan projecten voor zonne-energie, wind en batterijopslag in de wachtrij voor aansluiting op het stroomnet.

Lees ook: Minder afhankelijk van gas: 7 voorbeelden van bedrijven die grote stappen zetten met hernieuwbare energie

Nobelprijswinnaar brengt machine op de markt die water uit de lucht haalt

De Amerikaans-Palestijnse scheikundige Omar Yaghi, die in 2025 de Nobelprijs won, staat op het punt om met zijn startup Atoco een machine op de markt te brengen die water direct uit de lucht haalt. Dat bericht Bloomberg in een reportage. Yaghi verrichte baanbrekend werk op het gebied van zogenoemde metal organic frameworks (MOF’s). Dat zijn poreuze kristalstructuren die specifieke moleculen aantrekken.

De machines van Atoco zuigen watermoleculen direct uit de atmosfeer op en kunnen 4.000 liter water per dag leveren. Ze bieden in potentie oplossingen voor gemeenschappen die in droge, afgelegen gebieden wonen met waterschaarste. Mede door klimaatverandering wordt waterschaarste op steeds meer plekken in de wereld een nijpend probleem. Atoco wil in 2027 de eerste tweehonderd machines produceren en verkopen.

Lees ook: Opmerkelijk: Speciaal glas kan CO2 opslaan

Ook in de media:

  • Europa afhankelijker van import Amerikaans vloeibaar gas, maar totaal gasverbruik daalt (IEEFA)
  • Deze boeren doen het anders dan hun ouders (Trouw)
  • Tata Steel zoekt oplossing voor staalslakken met cementmaker (FD)
  • Alpen boekt 25% hogere omzet met verkoop batterijen en transformatorhuisjes (Alfen)
  • Chemelot wil zich positioneren als strategisch chemiecluster voor Europa (Limburg.nl)
  • Onderzoek: zwevende microplastics warmen aarde extra op (de Volkskrant)
  • Mensenpoep en urine bevatten nuttige grondstoffen die hergebruikt kunnen worden (NRC)

Grafiek: Energieverbruik warmtenetten daalt, en dat is zowel goed als slecht nieuws

De uitbreiding van warmtenetten speelt een belangrijke rol in het Nederlandse klimaatakkoord uit 2019. Het verduurzamen van warmtebronnen en de groei van warmtenetten kan een CO2-reductie van zo'n 1 miljoen ton op jaarbasis opleveren.Met een warmtenet, ook wel stadswarmte genoemd, kunnen huishoudens hun huis verwarmen zonder gas. Daarbij zijn verschillende varianten mogelijk: het kan gaan om restwarmte van de industrie of lokale warmtebronnen of bijvoorbeeld warmte uit biomassa. Energieverbruik warmtenetten daalt Het Nationaal Warmtenet Trendrapport 2026​ brengt de huidige situatie rondom warmtenetten in kaart. Die is een stuk minder rooskleurig dan het zeven jaar oude klimaatakkoord voorschrijft. Waar eerder gehoopt werd op een groei van zo'n 80.000 aangesloten woningen per jaar tot 2030, zijn de ambities voor 2030 inmiddels bijgesteld naar 200.000 woningen in totaal met een nieuwe aansluiting op een warmtenet. Nieuwbouw is uitgezonderd van dat doel.De ontwikkeling van warmtenetten kent dan ook vele obstakels. Het gaat dan bijvoorbeeld om economische haalbaarheid, financiering, acceptatie bij bewoners en technische uitdagingen.Als het gaat om financiering, zie je een tegenstrijdige ontwikkeling. Dat zit zo. Door woningisolatie en energiebesparing is de efficiëntie van warmtenetten toegenomen. Dat effect is zelfs zo sterk dat het totale energieverbruik van grote warmtenetten de afgelopen jaren is gedaald, ondanks de groei van het aantal aansluitingen.window.addEventListener("message",function(a){if(void 0!==a.data["datawrapper-height"]){var e=document.querySelectorAll("iframe");for(var t in a.data["datawrapper-height"])for(var r,i=0;r=e[i];i++)if(r.contentWindow===a.source){var d=a.data["datawrapper-height"][t]+"px";r.style.height=d}}});Deels is dat goed nieuws: isolatie heeft dus effect en energiebesparing is doorgaans goed voor het klimaat.Maar er is ook een andere kant. In veel gevallen verdienen ontwikkelaars een deel van hun vaste kosten terug via het variabele verbruikstarief. Als het verbruik daalt, betekent dat minder inkomsten en het verdienvermogen van sommige bestaande netten kan daardoor onder druk komen te staan, concludeert het rapport.Dit probleem kan worden opgelost als een groter deel van de kosten wordt doorberekend in een vast bedrag dat iedereen betaalt, ongeacht het verbruik: het vastrecht. Dat zal de populariteit van warmtenetten echter niet ten goede komen. 76 procent van de warmtenetgebruikers zegt nu al ontevreden te zijn over de kosten. Nieuwe Warmtewet Relevant in dit verband is ook de komst van de nieuwe Warmtewet die sinds 1 januari dit jaar van kracht is. Die heeft het speelveld voor investeerders veranderd.De Wet Collectieve Warmte moet helpen om de uitbouw van warmtenetten te versnellen door publieke partijen als gemeenten en provincies een leidende rol te geven. Nieuwe warmtenetten moeten verplicht voor minimaal de helft eigendom zijn van publieke aandeelhouders. Die kijken doorgaans anders naar de verhouding tussen de betaalbaarheid voor gebruikers en het rendement voor investeerders. Lees ook:Tilburg doorbreekt impasse bij aanleg warmtenetten met eigen warmtebedrijf Geothermie: kans voor fossielvrije stroom in Europa, al heeft Nederland er vooral wat aan als duurzaam alternatief voor gas