Jeroen de Boer
03 juni 2026, 07:12

Nieuwsupdate: VS schrappen metingen Golfstroom bij Groenland en Tata Nederland moet na 2 dagen verder zonder Donald Pols

De VS zetten het schrappen van cruciale klimaatmetingen in het oceaangebied bij Groenland door. Verder in het nieuws: dramatisch snel vertrek van Donald Pols bij Tata Nederland en Staatsbosbeheer ziet rol bij aanpak stikstofcrisis.

Groenland klimaat AMOC kantelpunt | Credits: Visit Greenland via Unsplash

VS halen in 2027 cruciale meetinstrumenten weg om Golfstroom te volgen

Eén van de belangrijkste potentiële klimaatkantelpunten waar wetenschappers zich zorgen over maken, is het wegvallen van warme en koude zeestromen in de Atlantische Oceaan (AMOC). Om dat risico beter te begrijpen is het essentieel om te weten wat er in het oceaangebied bij Groenland gebeurt, maar juist daar gaan de VS in 2027 lokale meetapparatuur weghalen. Hierdoor vallen er cruciale gaten bij het meten van de temperatuur en het zoutgehalte van de oceaan.

Nederlandse oceaanwetenschappers waarschuwen tegenover de NOS dat dit grote gevolgen kan hebben als Europa niet bijspringt met de financiering van alternatieve meetinstrumenten. ‘Als je het niet meer kunt volgen, dan kun je ook niet voorspellen hoe zich dat verder gaat ontwikkelen’, zegt directeur Han Dolman van het Nederlands Instituut voor het Onderzoek der Zee. ‘Dat is dus echt dramatisch.’

In Europa kan het wegvallen van de Warme Golfstroom in het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan dramatisch uitpakken voor onder meer de landbouw.

Lees ook: Trump frustreert het meten van klimaatverandering: dat doet pijn, maar er zijn alternatieven

Donald Pols binnen 2 dagen weer weg bij Tata Nederland

De overstap van voormalig boegbeeld van Milieudefensie Donald Pols naar Tata Nederland is van zeer korte duur geweest. Dinsdag maakte het staalbedrijf bekend de banden met Pols te verbreken, een dag na diens officiële start als directeur duurzaamheid en communicatie.

De aanleiding: Pols blijkt in zijn studententijd in Zuid-Afrika voorman van een extreemrechtse beweging te zijn geweest tijdens het apartheidsregime. Hij had dat voor de buitenwereld verzwegen. Pols deed hierover dinsdag zijn verhaal in een interview met NRC. Opvallend is dat Pols het bestuur van Milieudefensie in 2021 wel had ingelicht over zijn verleden, toen hij daar directeur was. Die bekentenis is bij de milieuorganisatie vervolgens binnenskamers gehouden.

Intussen zijn de uitdagingen voor de verduurzaming van Tata Nederland, waar Change Inc. maandag over schreef, er niet minder om geworden.

Lees ook: 3 hete hangijzers voor Donald Pols bij Tata Steel Nederland

Enexis biedt huishoudens vergoeding voor tijdelijk uitzetten zonnepanelen

De regionale netbeheerder Enexis wil problemen met schommelingen van het aanbod van zonne-energie op een creatieve manier aanpakken. Een groep huishoudens in delen van Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg krijgt een aanbod om hun zonnepanelen flexibel in te zetten, meldt Nu.nl.

Via aanmelding bij het bedrijf Zonnedimmer kunnen huishoudens akkoord gaan met tijdelijke uitschakeling van hun zonnepanelen als piekbelasting van het stroomnet dreigt. In ruil daarvoor krijgen ze een vergoeding van 25 cent per kilowattuur aan niet-opgewekte zonnestroom. Volgens Enexis blijft het aantal momenten dat zonnepanelen worden uitgeschakeld beperkt en levert deelname aan de pilot beperkte voordelen op. Het gaat vooral om het verbeteren van de balans van het stroomnet.

Lees ook: Eddy Grid groeit razendsnel met oplossing voor netcongestie: ‘Ik wil dat we alles op stroom gaan doen’

Eurostar groeit door naar 20 miljoen passagiers in 2025

De exploitant van hogesnelheidslijnen Eurostar heeft het aantal passagiers afgelopen jaar met ongeveer 3 procent zien groeien naar 20 miljoen, zo blijkt uit de jaarcijfers over 2025. Dit betekent een toename van een half miljoen reizigers. Vooral de groei op het traject Amsterdam-Londen was sterk, met een plus van 18 procent. Dat komt door de opening van een nieuwe terminal in Amsterdam in februari 2025.

Eurostar investeert in totaal 2 miljard euro in een nieuwe vloot van 50 treinen met het oog op verdere groei. In 2030 wil de hsl-exploitant zijn treinen volledig op groene stroom laten rijden. Eerder zei ceo Gwendoline Cazenave dat groei en duurzaamheid prima samen kunnen gaan: ‘Voor mij zijn groeien en duurzaam niet tegenstrijdig. De markt geeft ook geen enkel signaal af dat er geen behoefte meer is aan duurzaam reizen, integendeel.’

Lees het interview: Ceo Eurostar optimistisch over groei van hogesnelheidslijnen: ‘We hebben de luchtvaart al verslagen

Hoe Staatsbosbeheer kan helpen bij aanpak stikstofcrisis

Directeur Boudewijn Revis van Staatsbosbeheer vindt dat zijn organisatie een actievere rol moet vervullen bij het aanpakken van de stikstofcrisis. Dat zegt hij tegen het FD. Staatsbosbeheer is verantwoordelijk voor 128 van de 162 beschermde natuurgebieden in Nederland.

Boswachters hebben volgens Revis goed zicht op wat er moet gebeuren in overgangszones rondom kwetsbare natuur, waar boeren aan strengere milieueisen moeten voldoen. Daar is een soort ‘acupunctuur’ voor nodig, aldus de directeur van Staatsbosbeheer:

‘Wij kunnen precies aanwijzen op welke percelen je ononderhandelbaar iets moet doen, namelijk het waterpeil verhogen’, zegt Revis. Dergelijke ingrepen betekenen dat een gebied minder geschikt kan worden voor akkerbouw, maar bruikbaar blijft voor bepaalde vormen van veeteelt.

Lees ook: Rabobank-directeur wil duurzamer boeren belonen: ‘Zolang economie en wetgeving botsen, is het vechten tegen de bierkaai’

Ook in de media:

  • Gat van ruim 300 miljard dollar bij financiering klimaatadaptatie die rijke landen beschikbaar zouden moeten stellen (Oxfam)
  • Overijssel biedt subsidies voor vergroenen sportterreinen (Nature Today)
  • Justin Buitenhuis wordt opvolger van Ruud Zanders als ceo van Kipster (Kipster)
  •  7.300 huishoudens en mkb’ers met kleinverbruikersaansluiting op wachtlijst bij Liander (Liander)
  • Sterke El Niño kan in najaar zorgen voor meer extreem weer (NOS)
  • Dries Lagenberg benoemd als chief sustainability officer bij Rabobank (Duurzaam ondernemen)

Zo bepaalt Alliander of investeren in extra kabels voor het stroomnet echt waarde oplevert voor de maatschappij

'Als we een stroomkabel aanleggen, kunnen we dat circulair en natuurinclusief doen, en de kabel emissieloos vervoeren. Maar de fundamentele vraag is: is die kabel wel nodig?'Het is een mooi voorbeeld van het verschil tussen klassiek ESG-beleid en oog voor brede welvaart, zegt Koen Eising. Bij het formuleren van ESG-beleid worden vaak fundamentele vragen vermeden, ziet hij. Eising is directeur corporate social responsibility bij de regionale netbeheerder Alliander en betrokken bij de sectorsamenwerking 'Sturen op brede welvaart'. Ook collega's Stedin, Enexis, Gasunie en NGinfra behoren tot die coalitie. Geen plus-min, maar en-en Brede welvaart is geen nieuw begrip: het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) werkt al sinds 2019 met een jaarlijkse monitor onder dezelfde noemer. Die kijkt niet alleen naar de welvaart van Nederlanders nu, maar ook de gevolgen die dat heeft voor de welvaart in de toekomst en welvaart elders in de wereld. Dat zijn factoren die ook Alliander mee laat wegen in zijn beslissingen.De coalitie schaart zes waarden onder de noemer brede welvaart: financiele waarde, economische waarde, intellectueel kapitaal, natuurlijk kapitaal, sociaal kapitaal en menselijk kapitaal. Traditioneel zijn vooral de eerste twee bepalend voor beslissingen. Maar Eising pleit juist voor meer aandacht voor bijvoorbeeld menselijk welzijn en voor klimaat en biodiversiteit.Die aandacht komt er niet door een simpel sommetje met plussen en minnen te doen. De economische waarde van een stroomnet is heel hoog, zegt Eising. In euro's zal uitbreiding van het energienet daarom altijd opwegen tegen bijvoorbeeld de sociale en milieukosten. 'Dat is niet de bedoeling. Daarom heeft de coalitie afgesproken om de verschillende waarden niet tot één getal terug te brengen, maar afzonderlijk van elkaar te bekijken.''Sommige dingen moet je, ondanks de economische waarde, koste wat het kost voorkomen. Denk aan onomkeerbare schade aan de biodiversiteit of bijvoorbeeld heel hoge sociale overlast. Op die manier willen we de economie niet meer dominant laten zijn, maar ook andere waarden een volwaardige plek geven in beslissingen.' Het voornemen is om voor alle grote investeringen een zogenoemde impact assessment te doen. Tool voor complexe keuzes Wie breed kijkt naar de gevolgen van een investering, komt niet altijd tot eenzelfde beslissing, legt Eising uit. Soms vraagt een bedrijf om een zwaardere netaansluiting, maar levert het over de hele linie meer op om de bestaande aansluiting beter te benutten.'En soms is een extra of dikkere kabel juist wél de meest gunstige oplossing. Bijvoorbeeld in het geval van Vlieland. We hebben wel onderzoek gedaan naar decentrale oplossingen, maar uiteindelijk vroegen die veel meer grondstoffen en investeringen dan een kabel naar het eiland.'Benieuwd naar de hele podcast? Luister die hier:Transition 2026 De podcast Mastering Transitions wordt gemaakt in aanloop naar Transition 2026. Het event van Change Inc. brengt de sleutelfiguren in bedrijven bijeen om versnelling te realiseren waar het ertoe doet. Wil je erbij zijn? Koop een ticket met 50 euro korting met de kortingscode PODCAST50.Beluister eerdere afleveringen van Mastering Transitions:Zo maakt Droppie een verdienmodel van afval: 'Plastic kan bij ons wél weer een voedselverpakking worden' We moeten het stroomnet niet zwaarder maken, maar slimmer, zegt hoogleraar Jan Rotmans Directeur duurzaamheid Philips: ‘Vanuit onze ivoren toren kunnen we geen circulaire economie ontwerpen’