Maaike Kooijman
22 juni 2026, 07:32

Nieuwsupdate: Opnieuw meer hernieuwbare energie en kabinet gaat energieleveranciers betalen voor reservecapaciteit

Van alle lidstaten van de EU is het aandeel hernieuwbare energie in Nederland de afgelopen jaren het sterkst gestegen. Verder in het nieuws: kabinet kijkt toch naar Noord-Groningen voor bouw kerncentrales en VS draaien ontmanteling oceanenonderzoek terug.

hernieuwbare energie capaciteitsmarkt netcongestie | Credits: Getty Images

Opnieuw meer energie uit hernieuwbare bronnen, Nederland snelste stijger in EU

Van alle lidstaten van de EU is het aandeel hernieuwbare energie in Nederland de afgelopen jaren het sterkst gestegen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2025 kwam bijna 23 procent van de verbruikte energie uit hernieuwbare bronnen als wind, zon en biomassa. Vier jaar eerder was nog maar 13 procent. Volgens CBS was 2025 ook een goed jaar omdat het erg zonnig was.

Van de energie uit hernieuwbare bronnen komt 34 procent uit biomassa, vooral doordat er steeds meer biobrandstoffen gebruikt worden voor vervoer. Windenergie volgt met 30 procent, zonne-energie was goed voor 23 procent van de hernieuwbare energie. Uit de cijfers blijkt daarnaast dat vooral gebouwen relatief veel hernieuwbare energie gebruiken. De industrie blijft achter.

Lees ook: Minder afhankelijk van gas: 7 voorbeelden van bedrijven die grote stappen zetten met hernieuwbare energie

Kabinet kijkt toch naar Noord-Groningen voor bouw kerncentrales

De Groningse Eemshaven is  ‘ruimtelijk en systeemtechnisch’ het meest geschikt voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales. Dat schrijven de minister en staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei in een Kamerbrief. Jarenlang keek het kabinet voor de bouw van nieuwe kerncentrales vooral naar Zeeland, maar de bouw van nieuwe centrales nabij de bestaande kerncentrale Borssele blijkt volgens netbeheerder TenneT toch ‘te complex’. Het Zeeuwse Terneuzen is nog wel een optie.

Geen fijne boodschap voor de Groningers, die zich meermaals hebben uitgesproken tegen kerncentrales in hun provincie. In de Provinciale Staten, twee gemeenteraden en zelfs de Tweede Kamer werden eerder moties ingediend tegen het bouwen van een kerncentrale in de Eemshaven, onder meer ‘omdat de inwoners uit Groningen en Noord-Drenthe al veel op hun bordje hebben gehad’. Die motie werd ook aangenomen.

Lees ook: Kiki Lauwers van Thorizon over de eerste gesmoltenzoutreactor van Europa:’2034 is spannend, maar het kan’

€ 4,2 miljoen voor nieuwe recyclewinkels Droppie

Droppie heeft ruim 4 miljoen euro financiering opgehaald voor de realisatie van tientallen ‘recyclewinkels’. Dat maakt oprichter Natascha Hermsen bekend op LinkedIn. Een bedrag van 2,9 miljoen euro werd ingelegd door een consortium van investeerders, waaronder Dutch Dragons Michel Perridon, Pieter Schoen en Bas Witvoet. De resterende 1,3 miljoen euro werd opgehaald via een crowdfunding.

In de winkels van Droppie krijgen klanten betaald voor het inleveren van hun recyclebare afval. Op die manier zorgt de scaleup voor zuivere afvalstromen, die het doorverkoopt aan verschillende afnemers. Sinds de opening van de eerste winkel in 2024 is al ruim 477.000 kilo materiaal ingezameld. Droppie heeft nu twaalf winkels in de vier grote Nederlandse steden. Over drie jaar moeten dat er honderd zijn, zei Hermsen in Change Inc.’s podcast Mastering Transitions.

Lees en luister: Zo maakt Droppie een verdienmodel van afval: ‘Plastic kan bij ons wél weer een voedselverpakking worden’

VS draaien ontmanteling oceanenonderzoek terug

De Verenigde Staten gaan toch door met oceaanonderzoek dat onder meer temperatuurstijgingen en de stijging van de zeespiegel bijhoudt. Dat meldt Nu.nl. De regering-Trump had besloten dat alle meetapparatuur uit de oceanen verwijderd moest worden, maar is teruggefloten door de Amerikaanse Senaat. Zowel Democraten als Republikeinen steunden een wetsvoorstel om de metingen door te laten gaan.

Het zogenoemde Ocean Observatories Initiative wordt door wetenschappers wereldwijd als cruciaal gezien voor onderzoek naar de oceanen. Het biedt onder meer inzicht in hoe de opwarming van de aarde oceaanstromingen als de Golfstroom beïnvloedt. De meetapparatuur die al verwijderd was, wordt weer teruggeplaatst.

Lees ook: Trump frustreert het meten van klimaatverandering: dat doet pijn, maar er zijn alternatieven

Kabinet gaat energieleveranciers betalen voor reservecapaciteit

Het kabinet kiest definitief voor een zogenoemd marktbreed capaciteitsmechanisme om stroomtekorten te voorkomen. Dat betekent dat de overheid vaste vergoedingen gaat betalen aan energieleveranciers. In ruil daarvoor moeten zij reservecapaciteit beschikbaar stellen voor de momenten dat een stroomtekort dreigt. Energieleveranciers krijgen daarmee een stukje omzetgarantie en kunnen vervolgens zelf bepalen op welke manier ze de capaciteitsgarantie invullen, bijvoorbeeld met gascentrales, batterij-opslag of afspraken over klanten.

TenneT zal dit nieuwe systeem uitvoeren. De landelijke netbeheerder organiseert de veilingen en houdt de daadwerkelijke beschikbaarheid van capaciteit in de gaten. Het kabinet hoopt dat de eerste veilingen in 2028 kunnen plaatsvinden, maar benadrukt dat de maatregel eerst nog moet worden goedgekeurd door Europa. Die kans lijkt aanzienlijk: onder meer Duitsland, Frankrijk, België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben of krijgen een soortgelijk systeem.

Lees ook: Hoe zorgen we dat de levering van stroom betrouwbaar blijft? 5 vragen over een centrale capaciteitmarkt en andere opties

Rijksten ter wereld zorgen voor duizenden miljarden aan klimaatschade per jaar

Dat de rijkste mensen ter wereld een relatief grote bijdrage leveren aan klimaatverandering, is niet onbekend. Onderzoekers van de Universiteit Leiden hebben daar nu voor het eerst een prijskaartje op geplakt: de rijkste 10 procent ter wereld zorgt jaarlijks voor 2.300 tot 7.500 dollar aan schade per persoon (!). Bij elkaar opgeteld is dat tussen de 1.700 en 5.700 miljard dollar aan schade per jaar. De schade bestaat vooral uit negatieve gevolgen van klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit. Het gaat om een conservatieve schatting, benadrukken de onderzoekers.

‘Het wrange is dat de schade die de rijkste tien procent cijfermatig aan klimaat en milieu toebrengt, even groot is als het bedrag dat nodig is voor natuurherstel’, zegt onderzoeker Rutger Hoekstra tegen BNR. De onderzoekers benadrukken dan ook dat de grootste vervuilers tegelijkertijd de grootste macht hebben om klimaatverandering tegen te gaan, zowel financieel als in gedrag.

Lees ook: Patagonia-oprichter Yvon Chouinard wilde nooit rijk worden (dus schonk hij zijn miljardenbedrijf aan de planeet)

Ook in de media:

  • Periode met extreme hitte in Europa, met belangrijke rol voor klimaatverandering (NOS)
  • Brussel gaat autofabrikanten dwingen tot recycling (BNR)
  • Stikstofzones kabinet raken zeker 3.400 boerenbedrijven (FD)
  • Woningbouw kan efficiënter omspringen met drinkwatervoorziening, maar dan moet de overheid dat wel stimuleren (Trouw)
  • Groene voorlopers zijn het haasje als Brussel langer uitstootrechten blijft uitdelen (FD)
  • Miljoenen huishoudens kunnen elektrische auto niet optimaal laden door gebrekkige stroomaansluiting (De Telegraaf)
  • Is de Noordzee geschikt voor datacenters? Dit zijn de voor- en nadelen (RTL Nieuws)
  • Animo voor zonnepanelen naar nieuw dieptepunt nu financieel voordeel grotendeels verdampt (AD)

Topverhalen van de week: Waterstofreserves, duurzame veehouderij en biodiversiteit verbeteren met AI

Geen olie, maar waterstof als strategische reserve voor Nederland: ‘Daar moeten we nu mee beginnen’Door het vervangen van fossiele energie door duurzame energiebronnen worden grote oliereserves op termijn overbodig. Nederland kan als alternatief nu al beginnen met het opbouwen van een waterstofreserve, zeggen experts.Waarom moet je dit lezen: Als Nederland in een duurzaam energiesysteem op grote schaal waterstof gaat gebruiken, kunnen we de productie deels zelf verzorgen. Maar we zullen ook forse hoeveelheden groene waterstof moeten importeren, zegt hoogleraar Ad van Wijk. 'Die waterstof zal deels van buiten de EU komen. In dat licht blijft het dus logisch om te werken met strategische reserves.'Lees hier wat het voordeel is van strategische waterstofreserves en hoe Nederland die kan opbouwen.Boeren zetten stappen richting duurzame veehouderij: 'Dieren blijven onderdeel van ons voedselsysteem'Spelen dieren nog een rol in het voedselsysteem van de toekomst? Ja, zeggen dertig boeren. Maar wel op een heel andere manier dan nu.Waarom moet je dit lezen: Dat dieren ook in de toekomst onderdeel zijn van ons voedselsysteem, staat volgens Marin Vandamme van The Protein Project buiten kijf. En dus kunnen we niet over de toekomst van voedsel praten zonder het ook over de veehouderij te hebben. Maar in een duurzaam voedselsysteem ziet die veehouderij er wel een stuk anders uit dan nu.Lees hier hoe veehouders werken aan een duurzaam voedselsysteem.Biodiversiteit verbeteren met AI: 'Om natuur te beheren moet je eerst goed in kaart brengen hoe die eruit ziet'Belangrijke beslissingen over natuur worden vaak genomen op basis van kaarten die jaren oud zijn. Dat kan beter, dacht changemaker Dominique Cirkel. Ze is medeoprichter van Spheer, een AI-startup die met satellietbeelden biodiversiteit in kaart brengt. ‘Ik denk dat de markt voor biodiversiteitscredits de komende jaren hard gaat groeien.’Waarom moet je dit lezen:Om natuur te beheren moet je goed in kaart brengen hoe die er nu uitziet. Maar er zijn veel te weinig mensen om dat te doen, zegt Dominique Cirkel. 'AI is heel nuttig om de gaten in data op te vullen, zowel in tijd als in ruimte. Dat kan helpen om belangrijke beslissingen te nemen.'Lees hier het interview met Dominique Cirkel van Spheer.Goed doen voor de wereld zou een arbeidsvoorwaarde moeten zijn, vinden deze ondernemersWat als werknemers zich niet alleen inzetten voor hun bedrijf, maar ook voor de wereld? Bedrijven doen er goed aan dat mogelijk te maken, zeggen de oprichters van The Social Handshake en GoodUp in de podcast Mastering Transitions van nlmtd en Change Inc.Waarom moet je dit luisteren: In de VS en het Verenigd Koninkrijk is het heel normaal dat werknemers een deel van hun tijd aan vrijwilligerswerk mogen besteden, zegt Bart Lacroix van GoodUp. Het heeft dan ook grote voordelen.  Het maakt een bedrijf bijvoorbeeld aantrekkelijker voor werknemers, en er komt steeds meer wetenschappelijk bewijs voor de helper’s high.Luister hier de podcast met de oprichters van The Social Handshake en GoodUp. Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:Uitstoot Formule 1 daalt met 35% en CuspAI haalt $ 400 miljoen op voor onderzoek naar duurzame materialen (18 juni 2026) Kabinet wil 1 km-zones tegen stikstof bij natuurgebieden en opmars EV helpt luchtkwaliteit te verbeteren (17 juni 2026) Bedrijven niet op koers voor 'net zero' in 2050 en succesvolle test met grote waterstofmotor (16 juni 2026) Akkoord VS en Iran over openen Straat van Hormuz en batterijen EV's presteren over langere tijd opvallend goed (15 juni 2026)