Halverwege het jaar worden doorgaans flink wat nieuwe overheidsregels en -wetten van kracht. In juli verandert er ook het gebied van duurzaamheid het nodige. Dat raakt zowel ondernemers als consumenten.
Zo treden er nieuwe wetten en regelingen in werking die gericht zijn op het bevorderen van circulariteit, duurzame mobiliteit en energiezuinige gebouwen. Consumenten krijgen te maken met nieuwe rechten, zoals de mogelijkheid om producten gemakkelijker te laten repareren. Bedrijven moeten rekening houden met nieuwe belastingen, zoals de vrachtwagenheffing die mede gebaseerd is op de CO2-voetafdruk van trucks.
Change Inc. biedt een overzicht van de zeven belangrijkste wijzigingen in duurzame wetgeving waar je rekening mee moet houden.
Vrachtwagenheffing voor transportondernemers
Vanaf 1 juli 2026 wordt in Nederland de vrachtwagenheffing ingevoerd, een belasting per gereden kilometer voor vrachtvoertuigen met een gewicht boven de 3,5 ton. Transportondernemers betalen voortaan voor de gereden afstanden, waarbij het tarief afhankelijk is van de milieukenmerken van de vrachtwagen. Een hogere CO2-uitstoot wordt zwaarder belast. Voor emissievrije vrachtwagens geldt een lager tarief, om de overstap naar elektrisch rijden te stimuleren.
De opbrengst van de heffing wordt door de overheid geïnvesteerd in de verduurzaming van de transportsector. In 2026 is in totaal 253 miljoen euro beschikbaar voor subsidies bij de aanschaf van elektrische of waterstoftrucks en laadpalen.
In het kader van de steun ter verlichting van de hoge energieprijzen geldt tussen 1 september en 31 december overigens een tijdelijke verlaging van 22,3 procent op het tarief van de vrachtwagenheffing.
Nieuwe milieuprestatie-eisen voor gebouwen
Per 1 juli 2026 worden de milieuprestatie-eisen voor nieuwe gebouwen (MPG) aangescherpt om de ecologische voetafdruk van de bouwsector te verkleinen. Deze regels moeten ervoor zorgen dat de milieubelastende impact van materialen en bouwmethoden voor gebouwen aan bepaalde milieunormen voldoen. Daarvoor wordt gekeken naar CO2-uitstoot van gebruikte materialen, maar ook naar de impact op luchtvervuiling en waterschaarste.
Deze wetgeving is relevant voor projectontwikkelaars en architecten die nieuwe kantoren of woningen ontwerpen. Voor kantoren worden de eisen 15 procent scherper en voor het eerst zijn er ook milieueisen voor scholen, winkels, zorginstellingen en bedrijfshallen. Kleinere woningen en sommige kantoren die lastig aan bepaalde eisen kunnen voldoen, krijgen juist te maken met een versoepeling van de milieuprestatie-eisen. Dat is bijvoorbeeld het geval als er relatief veel buitengevel is in verhouding tot het vloeroppervlak.
Netaansluiting voor kleinverbruikers: prioriteit voor essentiële diensten
Vanwege de toenemende drukte op het elektriciteitsnet introduceren netbeheerders op 1 juli 2026 een nieuw systeem voor prioritering bij netaansluitingen. Netbeheerders letten hierbij op het maatschappelijk belang van de aanvrager, op basis van het prioriteringskader van toezichthouder ACM. Die geeft voorrang aan ‘congestieverzachters’ (partijen die de flexibele capaciteit van het net vergroten), ‘veiligheid’ (noodhulpdiensten, ziekenhuizen, politie, defensie) en ‘basisbehoeften’ (woningbouw en onderwijs).
Wie een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt, kan op een wachtlijst terechtkomen als het lokale stroomnet vol is. Dat geldt ook voor kleinverbruikers met een aansluiting tot maximaal 3 x 80 Ampère. Daar vallen zowel huishoudens als kleinere bedrijven onder.
Controle op uitlaatsysteem AdBlue
Vanaf 1 juli 2026 intensiveert de politie de controles op uitlaatsystemen van voertuigen die rijden op diesel, gas of waterstof. Er wordt specifiek gecontroleerd op de correcte werking van AdBlue-systemen om illegale manipulatie tegen te gaan. Deze maatregel is van toepassing op alle bezitters en chauffeurs van dergelijke voertuigen.
Het doel is om de uitstoot van schadelijke stikstofoxiden te beperken en ervoor te zorgen dat voertuigen voldoen aan de wettelijke milieunormen tijdens het rijden.
Vernietigingsverbod op onverkochte producten zoals kleding
In het kader van de nieuwe Europese Ecodesign-verordening geldt vanaf 19 juli 2026 een verbod op het vernietigen van onverkochte consumentenproducten, te beginnen bij kleding en schoeisel. Bedrijven mogen onverkochte voorraden niet langer simpelweg weggooien of verbranden.
De wet is van toepassing op retailers en modefabrikanten binnen de EU. Het verbod dwingt hen tot een circulair beleid waarbij onverkochte artikelen moeten worden gedoneerd, hergebruikt of hoogwaardig gerecycled. In sommige gevallen is er een uitzondering en blijft vernietiging mogelijk omwille van gezondheid, veiligheid of regelgeving.
Recht op reparatie in EU
Per 31 juli 2026 treedt nieuwe EU-wetgeving in werking die het ‘recht op reparatie’ moet versterken. Deze wet verplicht fabrikanten om reparaties voor een aantal elektronicaproducten − zoals wasmachines, stofzuigers en mobiele telefoons − eenvoudiger en toegankelijker te maken voor consumenten.
De wetgeving stelt dat reparaties technisch mogelijk moeten zijn tegen een ‘redelijke’ prijs en binnen een redelijke termijn. Reserveonderdelen moeten langer beschikbaar blijven en er moet goede informatie over reparatiemogelijkheden beschikbaar zijn. Ook komt er een online register voor een overzicht van reparatiediensten.
Goedkoper geld lenen om te verduurzamen voor mkb
In het kader van het steunpakket voor hoge energieprijzen van het kabinet-Jetten is sinds 18 juni een regeling van kracht waarbij kleine en middelgrote bedrijven goedkoper geld kunnen lenen. Er zijn afspraken gemaakt met financieringsorganisatie Qredits, die de rente op de bestaande MKB Duurzaamheidslening heeft verlaagd van 4,95 procent naar 2 procent.
Deze kredietfaciliteit is bedoeld voor investeringen in verduurzaming bij het mkb, bijvoorbeeld voor energiebesparing of een circulaire bedrijfsvoering.
Lees ook:
- Niet technologie, maar samenwerking lijkt de sleutel tot het versnellen van circulaire bouw
- Netcongestie oplossen door energie slimmer te gebruiken: technisch kan het, maar het beleid loopt achter
- Nieuwe ceo Mud Jeans: ‘Vroeger waren we circulair en hadden we ook een mooi product. Nu is dat andersom’
