Wilke Wittebrood
20 juli 2026, 14:59

Financiering van clean tech: het geld rolt vooral naar volwassen oplossingen voor de energietransitie

Roerige tijden voor klimaatstartups. SeaO2 ging failliet, Carbyon werd overgenomen; het lukte de bedrijven niet om (zelfstandig) financiering op te halen om door te kunnen groeien. In plaats van clean tech-beloftes rolt het geld nu naar klimaattechnologie die al verder ontwikkeld is, en vooral naar energiebedrijven.

clean tech fin | Credits: Getty Images

Het kan snel gaan. Nog geen jaar geleden presenteerde Carbyon vol trots het nieuwe prototype van zijn CO2-stofzuiger, de Carbyon Go, plus plannen om de machines die CO2 uit de lucht filteren vanaf het vierde kwartaal van 2026 aan klanten te gaan leveren. Nu wordt de scaleup uit Eindhoven ingelijfd door een branchegenoot, het Britse Airhive.

Carbyon haalde 15 miljoen euro op voor de ontwikkeling van het apparaat, maar voor de stap naar commerciële verkoop was opnieuw geld nodig. Oprichter Hans de Neve liet aan RTL Z al doorschemeren dat het niet makkelijk zou worden om dat kapitaal op te halen. Samen sta je sterker, is de gedachte achter de overname. ‘Investeerders willen momenteel vooral geld stoppen in defensie en AI. Klimaat is veel minder populair geworden.’

De cijfers lijken dat op het eerste oog te onderschrijven. De investeringen in startups en scaleups actief in klimaattechnologie piekten in 2022, blijkt uit cijfers van klimaat- en energieplatform Net Zero Insights. Dat jaar vloeide er wereldwijd 91,4 miljard dollar naar climate tech, tegenover (naar verwachting) 75,9 miljard dollar in 2025.

Bijna 200 miljoen euro aan investeringen

Hier in Nederland ging er volgens cijfers van o.a. de Dutch Startup Association en Golden Egg Check, die de investeringen in ons land elk kwartaal in kaart brengen, in piekjaar 2022 181 miljoen euro naar klimaatstartups en -scaleups. Zij hanteren de definitie clean tech, en scharen daar bedrijven onder die zich bezighouden met het opwekken van schone energie, energieopslag en CO2-afvang.

Als je daar de investeringen in impactbedrijven bij optelt, waaronder bijvoorbeeld de rondes van het duurzame tandenpoetsmerk Smyle en het circulaire chemiebedrijf ChainCraft, kom je op 199,2 miljoen euro uit.

Alleen al in de eerste helft van 2026 is door clean tech- en impactbedrijven bijna hetzelfde bedrag opgehaald: met nog zes maanden te gaan, staat de teller al op 176,5 miljoen euro (eigenlijk 196,5 miljoen euro, maar de 20 miljoen euro voor het mentale gezondheidsplatform OpenUp hebben we hier buiten beschouwing gelaten).

Meer naar impact, minder naar cleantech

Zo bezien gaat het helemaal niet zo slecht – met de kanttekening dat die miljoenen nu wel anders verdeeld zijn. Zo gaat er naar verhouding meer geld naar impactbedrijven (46,1 miljoen euro in 16 deals) en minder naar clean tech.

Het aantal deals in clean tech halveerde in de eerste helft van 2026 bijna ten opzichte van dezelfde periode vier jaar eerder. Toen waren het er 12, nu 7. Daarbij is de 130,4 miljoen euro die clean tech-bedrijven in de eerste zes maanden van dit jaar samen ophaalden, grotendeels toe te schrijven aan de megarondes van twee bedrijven.

Rift scoorde 83,1 miljoen euro (plus een subsidie van 30,7 miljoen euro vanuit het EU Innovation Fund) om een commerciële fabriek te bouwen voor ijzerbrandstof en Volta Energy ving 38 miljoen euro voor het verdubbelen van zijn vloot duurzame mobiele energiesystemen.

Eddy Grid verdient een eervolle vermelding. De scaleup helpt bedrijven met een (te) krappe netaansluiting meer uit het net te halen, met een combinatie van een slim energiemanagementsysteem en batterijen, en haalde daar afgelopen mei 7,5 miljoen euro voor op.

Geld rolt naar energie

Het geld rolt dus wel, maar vooral naar alles wat met energie te maken heeft. Diezelfde conclusie kun je trekken als je kijkt naar de beursgangen en overnames in climate tech. Wereldwijd werden er in de eerste helft van 2026 153 transacties aangekondigd, 70 procent meer dan in dezelfde periode een jaar eerder, meldt Bloomberg op basis van gegevens van onderzoeksbureau Currence.

Twee derde van die transacties bestond uit overnames, maar er gingen ook zeventien climate tech-bedrijven naar de beurs. Dat is het hoogste aantal sinds – daar gaan we weer – de piek in 2022. Alleen beperkte die opleving zich tot een specifiek type bedrijven. Meer dan een derde van de overgenomen bedrijven was een energiebedrijf, en dat gold ook voor zes van de tien IPO’s.

Bedrijven die in de ontwikkelingsfase zitten, hebben het daarentegen moeilijker, ziet Thomas Mensink, startup-analist en partner bij Golden Egg Check. In het bijzonder als ze zich bezighouden met de ontwikkeling van kapitaalintensieve hardware. Hij wijst op het recente faillissement van een ander bedrijf dat zich bezighield met CO2-afvang, maar dan uit zeewater: SeaO2.

Steeds opnieuw kapitaal nodig

De kas was leeg, zei curator Roland Camphuis tegen MT/Sprout. Ook deze startup haalde recent groeigeld op: ruim 2 miljoen euro, voor de bouw van een testfabriek op de Afsluitdijk. Maar het kapitaal om daarna door te kunnen groeien, bleek lastiger te vinden dan gedacht. De curator doet nog onderzoek naar de mogelijkheden voor een doorstart.

‘Het probleem is dat je er met een pilot plant nog lang niet bent’, zegt Mensink. ‘Het kost heel veel tijd en geld om dit soort nieuwe technologieën op schaal te krijgen, wat nodig is om te kunnen concurreren op prijs. De volgende stappen zijn een demonstratiefabriek en daarna een commerciële fabriek, en bij elke stap moet er geld bij. En ondertussen kan het zomaar tien jaar duren voor er geld wordt verdiend.’

Het is een binair spel, zegt Mensink, met slechts twee uitkomsten. ‘Of het lukt, en dan heb je een geweldige marktpositie veroverd; of het lukt niet, en dan gaat er heel veel geld verloren. Maar alsnog: het is geen schande als het niet lukt.’

Golf van optimisme

De startup-analist merkt op dat investeerders nu minder happig zijn om de portemonnee te trekken voor zo’n onzeker avontuur dan vier jaar geleden. ‘Toen was er veel optimisme. Achteraf gezien hebben veel startups – ook startups in climate tech – toen tegen te hoge waarderingen geld opgehaald, op basis van beloften die niet zijn waargemaakt.’

Probeer dan maar eens niet aan Lightyear te denken. Oprichter Lex Hoefsloot haalde 200 miljoen euro op voor zijn droom om een zonneauto de weg op te krijgen. Het liep anders: het bedrijf ging failliet, en startte in een afgeslankte versie door: als leverancier van zonnedaken.

‘Dat ligt niet alleen aan die startups zelf, maar ook aan externe factoren’, zegt Mensink. ‘Er is nu minder urgentie bij bedrijven, hun potentiële klanten. Daardoor is het lastiger geworden om op te schalen en omzet te genereren, en daarmee in waardering te groeien.’

Nieuw narratief

Geldschieters zijn kritischer geworden, signaleert ook Net Zero Insights in hun State of Climate Tech 2025-rapport. In topjaar 2022 profiteerde de sector van het ‘momentum’ na de pandemie. Kapitaal was mede dankzij de lage rente in overvloed beschikbaar, er was een recordaantal deals, plus het optimisme dat we ons uit de klimaatcrisis konden innoveren. ‘Nu heeft dat zich ontwikkeld tot een markt die uitvoering boven experiment en bewijs boven ambitie stelt, en commerciële gereedheid belangrijker vindt dan een technologische belofte’, aldus het rapport.

Vergeet ook de invloed van Donald Trump niet, die zijn tweede termijn aftrapte door maar weer eens uit het Akkoord van Parijs te stappen. Door de gure anti-ESG-wind die vanuit het Witte Huis waait, kijken bedrijven wel uit zich al te ambitieus te tonen op het gebied van klimaat of milieu.

Daar is volgens Net Zero Insights een nieuw narratief voor in de plaats gekomen: de wens om veerkrachtiger en weerbaarder te worden. Ook dat werkt door in de investeringen, in combinatie met het feit dat adaptatie door het veranderende klimaat simpelweg steeds urgenter wordt.

Meer geld voor klimaatadaptatie

Nog steeds gaat het grootste deel van het kapitaal – 70 procent in 2025 – in climate tech naar startups en scaleups die werken aan oplossingen om de CO2-uitstoot te verminderen. Maar het stuk van de taart voor bedrijven die ons helpen om te gaan met de gevolgen van klimaatverandering, wordt steeds groter (8,2 procent in 2025, een stijging van 64 procent).

Illustratief is de investering van 43 miljoen dollar die Overstory eind 2025 ontving. Deze Amsterdamse scaleup ontwikkelde AI-software die energiebedrijven met behulp van satellietbeelden helpt om stroomstoringen en bosbranden te voorkomen, door in kaart te brengen waar bomen mogelijk op de kabels kunnen vallen.

Dat verhaal landt ook in het Amerika van Trump, zegt ceo Fiona Spruill tegen MT/Sprout, waar Overstory vooral actief is. ‘Iedereen is voor betrouwbare energievoorziening en betaalbare stroom. Dat heeft niets te maken met je politieke voorkeur.’

Dit artikel verscheen eerder op MT/Sprout.

Lees ook:

 

Dit bedrijf bespaart extreem veel stroom met contactloze magneetkoppeling voor industriële pompen

‘Voor het oplossen van netcongestie wordt veel gesproken over uitbreiding van het stroomnet en het balanceren van vraag en aanbod. Maar je hoort relatief weinig over een derde oplossing. En die is eigenlijk veel eenvoudiger: zorgen dat je geen stroom verspilt.’Elektriciteit besparen gebeurt vaak achter de schermen en valt minder op dan het plaatsen van nieuwe zonnepanelen en batterijparken. Maar het is wel extreem effectief, weet Frank Boekholtz.Met industrieel techbedrijf Zytec, waar hij ceo van is, levert Boekholtz een technische oplossing om industriële pompen zuiniger te laten werken. In Nederland draaien er meer dan 100.000 van dergelijke pompen met een vermogen van boven de 10 kilowatt. Daarbij wordt standaard meer vermogen ingezet dan strikt noodzakelijk.Zytec lost dat op met een efficiëntere regeling van het toerental door middel van een contactloze magneetkoppeling. In potentie kan de industrie met deze aanpak in totaal liefst 2,7 gigawatt aan vermogen vrijspelen op het elektriciteitsnet, becijferde Zytec.De geschatte energiebesparing bedraagt bijna 4 terawattuur op jaarbasis, ruim 3 procent van het Nederlandse stroomverbruik. Dat scheelt naar schatting ook 1 miljoen ton aan CO2-uitstoot. Het leverde Zytec de Transition Award 2026 in de categorie Energie op.Hoe is Zytec ontstaan?‘Mijn achtergrond ligt in de werktuigbouw en technische bedrijfskunde. Ik heb jarenlang bij grote concerns in de automotive sector en de bouwmaterialenindustrie gewerkt. Toen ik vijftig werd, besloot ik mijn droom om ondernemer te worden na te jagen.In die periode kwam ik in contact met mijn huidige zakelijk partner Danny van Nielen en we zijn inmiddels ruim tien jaar onderweg met Zytec. De technologie die we hebben ontwikkeld, is baanbrekend en biedt oplossingen die eerder voor onmogelijk werden gehouden.Duurzaamheid is voor ons een belangrijke drijfveer. We willen een grote positieve impact maken op de wereld maken.’Hoe hebben jullie de technologische oplossingen van Zytec ontwikkeld?'De basis komt uit de Verenigde Staten, maar wij hebben die in eigen beheer volledig doorontwikkeld en met eigen patenten vastgelegd. Daardoor beschikken we nu over een uniek palet aan producten.De focus ligt op wat we 'rotating equipment' noemen: alle industriële installaties die ronddraaien, zoals pompen, ventilatoren, generatoren en compressoren. We bieden hiervoor twee hoofdoplossingen aan op basis van technologie die werkt met contactloze magneetkoppeling.Ten eerste hebben we toerenregelingen waarmee het toerental van een machine kan worden aangepast. Daarnaast leveren we speciale koppelingen die de motor en de pomp zonder fysiek contact met elkaar verbinden voor de overdracht van rotatiekracht, dus wat je in technische taal het koppel noemt.Het belang hiervan voor de industrie is enorm. Omdat je in vrijwel elk productieproces vloeistoffen of lucht moet verplaatsen, kom je onze technologie overal tegen. Pompen zijn alleen al verantwoordelijk voor 20 procent van het totale elektriciteitsverbruik van de industrie.’ Transition Awards De Transition Awards zijn een initiatief van Change Inc. en adviesbureau nlmtd. Ze belonen initiatieven die niet alleen ambitieus zijn, maar ook tastbare impact hebben op het gebied van klimaat, sociale aspecten of organisatiebestuur. Zytec won de Transition Award 2026 in de categorie Energie. Alle winnaars vind je hier. Op welk segment van de markt richt Zytec zich?‘Wij werken met middelgrote tot grote industriële systemen, met een vermogen tussen de 10 en 375 kilowatt. In dit bereik zie je dat pompen vanuit het ontwerp altijd overcapaciteit hebben; niemand wil immers een te kleine pomp kiezen, waardoor ze vaak groter zijn dan strikt noodzakelijk.Zytec biedt een oplossing om het toerental van de pomp direct te verlagen, met een sterke daling van het elektriciteitsverbruik tot gevolg. Dat zorgt voor een aanzienlijke energiebesparing die kan oplopen tot wel 50 procent.’Wat levert dat bedrijven op?‘Wij kijken bij een oplossing altijd naar het totale systeem en de total cost of ownership. Naast directe besparing op de elektriciteitskosten, biedt het contactloze karakter van onze koppeling grote bijkomende voordelen.Aangezien er geen fysiek contact is, wordt een eventuele misuitlijning tussen de motor en de pomp irrelevant. Hierdoor gaan de lagers en afdichtingen veel langer mee, wat de onderhoudskosten drastisch verlaagt.Het is dus een technologie die gehele installaties onderhoudsarm en betrouwbaarder maakt. Dat helpt ook om de schaarse capaciteit van technisch personeel vrij te spelen voor andere belangrijke projecten.’[caption id="attachment_182965" align="aligncenter" width="900"] Commercieel directeur Danny van Nielen (l) en ceo Frank Boekholtz van Zytec bij de uitreiking van de Transition Awards 2026. | Credits: Tristan Fopma[/caption]Wat betekent dat voor de terugverdientijd?‘Op basis van alleen de energiebesparing verdient een bedrijf de investering vaak binnen twee tot drie jaar terug. Als je de besparingen op onderhoud ook meerekent, is de terugverdientijd soms zelfs korter dan een jaar.Bovendien is het systeem eenvoudig te implementeren. Een bestaande koppeling kan vaak binnen drie tot vier uur worden vervangen door onze oplossing. Je ziet daarna direct een lager stroomverbruik op de meter.’Wat zijn projecten van Zytec waar je echt trots op bent?‘Een mooi voorbeeld is een project dat we recent bij een raffinaderij in Zeeland hebben gedaan. Na een quick scan van een aantal pompen bleek er een enorme potentie te zijn om tussen de 1,8 en 3 miljoen kilowattuur per jaar te besparen.We zijn begonnen met één pomp die op een vermogen van 50 kilowatt draaide. Na het installeren van onze koppeling daalde dat naar 25 kilowatt, een besparing van 50 procent. Aangezien de pomp continu draait, is de besparing op deze ene pompinstallatie al 200.000 kilowattuur per jaar. Dan heb je het over het stroomverbruik van 80 huishoudens. Een mooi voorbeeld van hoe groot de impact kan zijn.’Wat zijn de grootste uitdagingen voor jullie om deze oplossing breder toe te passen?‘Het belangrijkste op dit moment is simpelweg de bekendheid van de technologie. Hoewel we al succesvol werken voor grote partijen in sectoren als de petrochemie, chemie, papierindustrie, voedingsmiddelenindustrie, maritieme sector en bij waterschappen, zou het nog veel sneller kunnen gaan.Veel bedrijven willen nog steeds eerst een eigen pilot doen voordat ze beslissen over een roll-out, terwijl de technologie zich inmiddels ruimschoots heeft bewezen bij talloze toonaangevende bedrijven in alle verschillende sectoren.’Welke ambities heb je voor de komende twee tot drie jaar?‘Onze focus ligt op verdere opschaling. Dat doen we niet alleen in Nederland en België, we zijn ook volop bezig met verdere internationalisering.’Welke lessen wil je meegeven aan andere ondernemers die duurzame projecten groot willen maken?‘Doorzettingsvermogen is essentieel; zeker bij baanbrekende technologieën heb je een lange adem nodig. Daarnaast is het cruciaal om heel goed naar de behoeften van de klant te luisteren.Maak je resultaten daarbij meetbaar. Dat is iets dat we altijd doen bij het aantonen van bijvoorbeeld een lager elektriciteitsverbruik, minder trillingen, minder onderhoud en meer uptime. Als je een oplossing vervolgens integraal kunt uitrollen, creëer je duurzame, zichtbare impact. Dat inspireert anderen en laat zien dat iets wél kan.’ Lees ook:Deze volledig elektrische duwboot is het nieuwe werkpaard van de binnenvaart De doos van je pakketje bij het oud papier? Als het aan Boxo ligt, is dat binnenkort verleden tijd 5 lessen van Transition2026: 'Je hoeft niet in duurzaamheid te geloven om toch duurzaam te doen'