Keert de houten windmolen terug? Als het aan de Duitse startup Voodin Blade Technology ligt in elk geval deels wel.
Het bedrijf maakte deze week bekend samen met drie partners een subsidie van 48 miljoen euro te hebben gekregen van het EU Innovation Fund. Dat geld wordt benut om een fabriek te bouwen voor de productie van houten rotorbladen voor windturbines. De fabriek komt in de Spaanse regio Navarra te staan en moet in 2031 operationeel zijn.
Rotorbladen van hout voor windturbines
De huidige generatie windmolens werkt met rotorbladen die gemaakt zijn van kunststofcomposiet, dat lastig te recyclen is. Met het afdanken van de huidige generatie windturbines komt er dan ook een flink berg met afval van rotorbladen op de markt.
De beste optie tot nu toe is hergebruik van rotorbladen voor bijvoorbeeld geluidsschermen bij wegen en toestellen voor speeltuinen, waar het Nederlandse bedrijf Blade Made de afgelopen jaren aan werkte. Daarnaast doet onder meer TNO onderzoek naar manieren om windturbinebladen op een commercieel levensvatbare manier te recyclen.
Maar met de verwachte groei van windenergie in Europa wordt het ook van groot belang om het ontwerp van nieuwe windmolens meer circulair te maken.
Voodin denkt het verschil te kunnen maken met rotorbladen van gelamineerd fineerhout (laminated veneer lumber, LVL). Hierbij worden tientallen dunne lagen in een zogenoemde unidirectionele opbouw (lange stukken in de lengterichting) verlijmd. Dat zorgt voor extreem sterke platen die ook makkelijk op maat gemaakt kunnen worden. Voodin wil op deze manier rotorbladen produceren met een lengte die varieert van 20 tot 90 meter.
Opmerkelijk
Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.
De fabriek in Navarra moet vanaf 2031 jaarlijks tot 160 sets rotorbladen opleveren. Daarbij is gekozen voor een sterk geautomatiseerd productieproces met investeringskosten die volgens Voodin ongeveer de helft lager zijn vergeleken met faciliteiten voor rotorbladen van kunststof. Ook zouden de houten rotorbladen 20 procent goedkoper geproduceerd kunnen worden.
Recyclebaar materiaal
Voodin stelt dat de houten bladen volledig recyclebaar zijn. Of dat om hoog- of laagwaardige recycling gaat, hangt mede af van de samenstelling van de gebruikte lijm. In de bouw wordt voor LVL vaak nog lijm op basis van fossiele grondstoffen gebruikt.
In presentaties geeft Voodin geen details over de verlijming, maar de startup claimt wel dat zijn oplossing een veel lagere milieuimpact heeft vergeleken met rotorbladen van kunststof. Ceo Tom Siekmann licht desgevraagd per mail toe dat de rotorbladen aan eind van de levensduur onder meer verwerkt kunnen worden tot plaatmateriaal voor de meubelindustrie en de bouw.
Gelamineerd fineerhout wordt in de bouw al jaren gebruikt en over de sterkte van het materiaal bestaan weinig twijfels. Een interessante vraag is wel hoe zwaar de houten rotorbladen zijn. Als rotorbladen van hout zwaarder zijn dan rotorbladen van koolstofvezel of glasvezel, kan dat gevolgen hebben voor andere onderdelen van windturbines.
Volgens ceo Siekmann zijn de rotorbladen echter zo ontworpen dat het gewicht vergelijkbaar is met conventionele windturbinebladen. ‘Dat maakt het mogelijk om ze op bestaande windturbines te monteren zonder significante aanpassingen van de infrastructuur.’
