Maaike Kooijman
07 september 2026, 07:45

Nieuwsupdate: McDonald's bestraft om wegwerpbekers en 'subsidiefuik' Tata Steel loopt op tot bijna € 11 miljard 

McDonald’s heeft beloofd dat het per 2027 overstapt op herbruikbare bekers in al zijn Nederlandse filialen. Anders volgt er dwangsom van ruim zes ton per week. Verder in het nieuws: ‘subsidiefuik’ Tata Steel loopt op tot bijna € 11 miljard en CO2-uitstoot door wegverkeer daalt.

McDonald's beker | Credits: Getty Images

Miljoenen euro’s boete als McDonald’s niet overstapt op herbruikbare bekers

Wie iets te drinken bestelt bij McDonald’s, krijgt dat in een plastic wegwerpbeker die niet gerecycled wordt. En dat mag niet, zegt de de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Wegwerpbekers die plastic bevatten zijn al sinds 2024 verboden voor consumenten die ter plaatse iets drinken. Voor afhaal geldt dat verbod niet.

Volgens Nu.nl is McDonald’s begin 2024 wel degelijk overgestapt op herbruikbare bekers, maar heeft het datzelfde jaar toch weer wegwerpbekers in gebruik genomen omdat ‘de plasticregels niet bij zijn bedrijfsmodel passen’. ‘Gasten die binnen hebben gegeten, besluiten regelmatig om hun drankje alsnog mee te nemen voor onderweg’, zegt een woordvoerder tegen de nieuwssite.

McDonald’s heeft de ILT nu beloofd dat het per 5 januari 2027 overstapt op herbruikbare bekers in al zijn Nederlandse filialen. Doet de fastfoodketen dat niet, dan volgt er dwangsom van ruim zes ton per week, tot een maximum van  3,75 miljoen euro.

Lees ook: Zo maakt Droppie een verdienmodel van afval: ‘Plastic kan bij ons wél weer een voedselverpakking worden’

Stikstofplannen kunnen doel bereiken, maar ook ‘generieke korting’ voor boeren nodig

De voorgestelde uitstootdoelen voor stikstof in de landbouw (minstens 42 procent minder in 2035) kunnen ‘binnen bereik komen’ met de stikstofplannen van het kabinet. Dat schrijft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een analyse van de plannen. Tegelijkertijd waarschuwt het dat de concreet uitgewerkte maatregelen nog niet voldoende  zijn om het gestelde doel te halen.

Volgens het PBL is ook een zogenoemde generieke korting van 5 tot 10 procent nodig op de productierechten van boeren, ofwel een gedwongen krimp van het aantal dieren dat boeren mogen houden. Het planbureau erkent dat dat niet voor alle bedrijven financieel haalbaar is. LTO Nederland stelde dan ook direct dat zo’n generieke korting ‘onbespreekbaar‘ is. Ook landbouwminister Jaimi van Essen noemt het een ‘no-go’ voor het kabinet. Hij wil eigen plannen ‘verder uitwerken’ om de doelen voor 2035 te behalen.

Lees ook: Wat doet het coalitieakkoord met klimaat en stikstof? Uitstoot broeikasgassen daalt, vooral bestaande industrie profiteert

‘Subsidiefuik’ Tata Steel loopt op tot bijna € 11 miljard

Deo overheidssubsidie voor Tata Steel Nederland kan oplopen tot 10,8 miljard euro als de maatwerkafspraak met het staalbedrijf doorgaat. Dat concluderen Milieudefensie en kenniscentrum SOMO na eigen onderzoek. Het kabinet onderhandelt met Tata over staatssteun van 2 miljard euro, maar de kans is groot dat daar kosten bijkomen, zeggen de twee organisaties. Het gaat bijvoorbeeld om extra kosten om Tata’s productie mogelijk te maken, bijvoorbeeld door subsidies voor biomethaan, nettarieven en de verwerking van staalslakken.

Milieudefensie en SOMO wijzen ook op extra kosten door ‘niet ondenkbare’ financiële tegenvallers voor Tata Steel. Een groep van ruim honderd economen wees al eerder op datzelfde risico. De economen vrezen dat de overheid uiteindelijk veel meer dan 2 miljard euro kwijt is, omdat Tata Nederland financieel gezien geen sterk positie zou hebben. Daarnaast wijzen ze erop dat het produceren van groen staal in Nederland structureel duurder zal blijven dan elders, door de kosten van onder meer groene waterstof en groene stroom.

Lees ook: Unieke milieustrafzaak tegen Tata Steel: ‘De uitkomst kan een nieuw juridisch precedent scheppen’

CO2-uitstoot door wegverkeer daalt, vooral door opmars elektrisch rijden

De CO2-uitstoot van het Nederlandse wegverkeer is vorig jaar voor het eerst sinds de coronapandemie gedaald. Dat blijkt uit cijfers van het CBS. (Vracht)auto’s stootten in Nederland 26,6 miljard kilo CO2 uit. Dat is 1,6 procent minder dan in 2024 en zelfs 2,2 procent minder dan in 2015.

De daling komt onder andere doordat er meer kilometers elektrisch gereden worden, zegt het CBS. Bedrijven stappen bijvoorbeeld sneller over op een elektrische leasevloot door de hoge brandstofprijzen. Belangrijke kanttekening is wel dat het CBS alleen naar de CO2-uitstoot tijdens het rijden heeft gekeken. Bij volledig elektrische auto’s is die er niet. Maar ze kunnen indirect nog wel voor CO2-uitstoot zorgen, bijvoorbeeld als de stroom waarop ze rijden niet volledig hernieuwbaar is.

Lees ook: Elektrische auto groeit via markt voor occasions:’Beter bereikbaar voor grotere groep Nederlanders’

Bureaus waarschuwen voor versoepelen ETS: meer uitstoot, nauwelijks lagere energiekosten

De voorgestelde aanpassingen van de Europese Commissie aan het EU-emissiehandelssysteem (ETS) kunnen tot 2050 leiden tot 33 procent meer CO₂-uitstoot in de energie-intensieve industrie, elektriciteitsproductie, scheepvaart en luchtvaart. De verwachte daling van de emissieprijs is daarentegen beperkt, blijkt uit een analyse van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

De Commissie wil onder meer de afbouw van het zogenoemde emissieplafond drastisch vertragen. Dat betekent dat er in de periode tot 2040 veel meer ruimte blijft voor bedrijven om CO2 uit te stoten. Bedrijven zullen als gevolg van die extra emissierechten minder gaan investeren in het verlagen van hun uitstoot, zeggen CPB en PBL. Dat zou leiden tot 33 procent meer uitstoot binnen het EU-ETS, wat neerkomt op 2,9 miljard ton extra CO₂ tot 2050.

Lees ook: EU zwakt CO2-emissiehandelssyteem fors af en hoopt op inhaalslag met elektrificatie

Patagonia sluit zich aan bij rechtszaak tegen Trump om nationale parken

Outdoormerk Patagonia sluit zich aan bij een rechtszaak tegen president Donald Trump. Die wil twee nationale parken in Utah, Bears Ears en Grand Staircase-Escalante, fors verkleinen om ruimte te maken voor olie- en gaswinning. Volgens The Guardian gaat het om een inkrimping tot 90 procent.

Patagonia verzette zich tijdens Trumps eerste termijn al tegen vergelijkbare plannen, die later door Joe Biden werden teruggedraaid. De ceo van Patagonia zegt dat het bedrijf ditmaal opnieuw ‘niet werkloos zal toekijken’.

Lees ook: Patagonia geeft levenslange garantie op kleding, en dat is slimmer dan je denkt

Ook in de media:

  • Kabinet wil ‘makkelijker statiegeldsysteem’ met meer duidelijkheid en meer inzamelpunten (Rijksoverheid)
  • Frankrijk trekt ruim 1 miljard euro uit voor boeren na extreem weer (Nu.nl)
  • Zoetwaterbeleid loopt vast, kosten stijgen en minister pakt te weinig regie (BNR)
  • Plug-in hybrides blijken nog veel vervuilender dan gedacht (ICCT)
  • Arla maakt afspraken met Barry Callebaut over zuivel met kleine CO2-voetafdruk (AgriHolland)
  • Spanje wil Europees fonds voor klimaatadaptatie (Reuters)
  • Onderzoek: waterkwaliteit Nederlandse (zwem)wateren gaat achteruit (Natuur & Milieu)
  • Verzekeraars waarschuwen voor klimaatschade: ‘Kan niet garanderen dat alles verzekerbaar blijft’ (BNR)

Topverhalen van de week: Natuurlijk alternatief voor pesticiden, Avantium-ceo Tom van Aken en coöperaties werken aan nieuwe economie

‘Bliksemwater’ van Eindhovense startup is alternatief voor pesticiden: ‘Voor oplossingen naar de natuur kijken’VitalFluid haalt 17,2 miljoen euro op voor de uitrol van een innovatief gewasbeschermingsmiddel, dat wordt gemaakt met niets meer dan stroom, water en lucht. In het VK houdt het ‘bliksemwater’ van de startup al 100 hectare aan aardbeienvelden schimmelvrij.Waarom moet je dit lezen: Chemische bestrijdingsmiddelen blijven niet alleen achter op gewassen, maar belanden ook in het milieu. Voor het 'bliksemwater' van VitalFluid geldt dat niet. Met plasmatechnologie wordt een vloeistof gecreëerd die nitriet bevat, waardoor het tijdelijk een antibacteriële werking krijgt. Daarna vervalt het nitriet tot nitraat, dat weer door planten opgenomen wordt als voedsel.Lees hier hoe VitalFluid de komende jaren meer dan honderd 'bliksemmachines' wil neerzetten.Coöperaties werken aan een nieuwe economie: 'Zelf de handen uit de mouwen als overheid en bedrijven achterblijven'Meebeslissen over én profiteren van een windmolen of boerderij: steeds meer burgers en ondernemers willen samen de economie van de toekomst vormgeven. Je hebt coöperaties voor energie, voedsel, auto’s en zelfs kleding. Die hebben niet alleen een duurzaam, maar ook een sociaal en democratisch potentieel, zeggen experts.Waarom moet je dit lezen: Een economie waarin de meeste macht in handen ligt van slechts enkele mensen en bedrijven is niet erg democratisch − en doorgaans niet erg duurzaam. Coöperaties bieden daar een alternatief voor. Ze verhogen het draagvlak voor duurzame maatregelen én stimuleren samenwerking. ‘ En samenwerking is cruciaal als er iets moet veranderen.’Lees hier welke rol coöperaties (kunnen) spelen in de economie van de toekomst.Ceo Tom van Aken van Avantium: 'We bouwen een onderneming die een industrie wil veranderen'Op wereldwijde schaal bioplastic leveren via een netwerk van (licentie)fabrieken: dat is de droom van Tom van Aken. Als ceo van Avantium heeft hij al zo’n beetje alles gezien en meegemaakt: een mislukte én een geslaagde beursgang, de bouw van een proeffabriek en van een commerciële fabriek. ‘Met elk opgelost probleem is de kans groter dat de fabriek succesvol kan draaien.’Waarom moet je dit lezen: De ceo van Avantium werkt al ruim twintig jaar toe naar de opening van de eerste commerciële fabriek voor zijn bioplastics. Hoe blijft hij optimistisch? Redacteur Wilke Wittebrood interviewde hem over leiderschap en de potentie van Avantiums technologie.Lees hier het interview met Avantium-ceo Tom van Aken.Een duurzame modesector volgens Remake Society: 'In een circulaire economie zorg je goed voor materialen én voor mensen' Bij Remake Society in Rotterdam-Zuid krijgt kleding een tweede leven – en mensen ook. Mensen die het vak van kleermaken in hun thuisland leerden, kunnen dat hier eindelijk weer inzetten. Oprichter Esther Smit: ‘Voor mij is integratie wederkerig.’Waarom moet je dit lezen: Duurzaam en sociaal ondernemen gaan volgens Esther Smit vanzelfsprekend samen. Met Remake Society wil ze laten zien dat maatschappelijke uitdagingen ondernemend opgelost kunnen worden. ‘Ik wil niet de sociale troetelbeer zijn.’Lees hier hoe Esther Smit een goedlopend bedrijf neerzette meer aandacht voor mens én milieu.Voormalig inkoopdirecteur gooide het roer om en helpt nu industrie verduurzamen: 'Bewustwording leidt niet altijd tot actie' Gerwin Bukkems werkte ruim twintig jaar in hogere managementfuncties bij grote bedrijven, maar startte afgelopen jaar een advies- en implementatiebureau voor industriële verduurzaming. ‘Mensen leggen de link tussen klimaatverandering en hun eigen handelen vaak niet’, zegt de changemaker van de week.Waarom moet je dit lezen: De stap van plan naar uitvoering is meestal de grootste uitdaging, merkte Gerwin Bukkems bij de grote bedrijven waar hij werkte. Daarom zet hij zijn ervaring met oplossingen nu breder in. ‘Dat vraagt om een systematische aanpak die door alle afdelingen binnen een onderneming wordt gedragen.’Lees hier wat volgens changemaker Gerwin Bukkems de sleutel is tot verduurzaming van de industrie. Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:100 bedrijven sluiten akkoord voor verduurzaming en lagere CO2-uitstoot in China (3 september 2026) Maakindustrie komt (terug) in Nederland en Frankrijk pakt Chinese ultrafast fashion aan (2 september 2026) Laadpalenproducent We Drive Solar failliet en batterijpark van € 180 miljoen in Groningen (1 september 2026) Raad van State moet oordelen over gerecycled bouwmateriaal en EV-strijd tussen Tesla en Chinese merken (31 augustus 2026)Word Vriend! Waardeer je onze verhalen? Word Vriend van Change Inc. en help onze journalistiek mogelijk maken. Jouw bijdrage geeft de redactie meer ruimte voor interviews, onderzoek en verhalen die verder kijken dan de waan van de dag. Zo kunnen we meer inspirerende doeners een podium bieden om extra positieve impact te realiseren.