EU bouwt hernieuwbare energie uit, tempo elektrificatie moet omhoog
Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie benadrukte woensdag in haar jaarlijkse toespraak voor het Europarlement dat Europa vol moet inzetten op elektrificatie en duurzame energie. Alleen dan kan de EU de afhankelijkheid van fossiele importen verminderen. Die visie sloot goed aan bij een nieuw rapport van energiedenktank Ember over ‘The Age of Power’. Dat benadrukt het belang van de combinatie van duurzame elektrificatie en digitalisering, ofwel elektrotech.
Ember merkt op dat momenteel alleen China de dubbele investering doet in duurzame elektrificatie (zon- en windenergie, plus warmtepompen, EV’s) en bijbehorende high tech (chips, robotica, AI). De VS zet ook in op AI, maar loopt achter met duurzame elektrificatie, terwijl Europa wel inzet op hernieuwbare energie, maar achterblijft met elektrificatie van het energiesysteem en AI. Genoeg te doen dus.
Lees ook: EU kan terrein terugwinnen van China met verkoop elektrische auto’s
Kabinet verwacht minder sterke stijging stroomvraag tot 2040
Op Prinsjesdag publiceerde het kabinet naast de Miljoenennota ook een update van het Nationaal Plan Energiesysteem. Dat leverde een aantal nieuwe inzichten op. Zo is de verwachte stijging van de vraag naar elektriciteit richting 2040 met ongeveer een vijfde verlaagd ten opzichte van de prognose in 2023. Dat komt vooral doordat Nederland naar verwachting minder groene waterstof gaat produceren met elektrolyse, waarvoor veel stroom nodig is. In plaats daarvan rekent het kabinet op meer waterstofproductie uit aardgas in combinatie met CO2-afvang. Per saldo gaat het kabinet nog wel uit van een 2,5 keer zo hoge elektriciteitsvraag van ongeveer 260 terawattuur in 2040.
Om zoveel mogelijk met duurzame bronnen aan de elektriciteitsvraag te kunnen voldoen mikt het kabinet-Jetten voor het jaar 2040 op 30 gigawatt aan vermogen voor wind op zee, 12 tot 14 gigawatt wind op land, 75 tot 95 gigawatt aan zonne-energie, aangevuld met 2,7 tot 3,7 gigawatt aan kernenergie. Het eindverbruik van energie moet in 2040 voor 45 procent elektrisch zijn, in lijn met recente ambities van de Europese Commissie.
Lees ook: Grafiek: de energietransitie is niet duur
Uitbreiding 20 Europese luchthavens schendt limieten opwarming aarde
Uitbreidingsplannen van twintig grote Europese luchthavens, waaronder Schiphol, zijn niet in lijn met wat nodig is om de uitstoot van CO2 voldoende te limiteren. Dat stelt non-profitorganisatie Transport & Environment. Verdere uitbreiding van de grote luchthavens in Europa draagt bij aan het overschrijden van sectorbudgetten voor CO2-uitstoot. Naar verwachting wordt hiermee over een jaar de limiet van 1,5 graden opwarming van de aarde overschreden en in 2033 de grens van 1,7 graden opwarming.
Het kabinet-Jetten kondigde dinsdag aan vanaf 2027 een nieuwe vliegtaks in te voeren die differentieert naar de gevlogen afstand. Dit komt neer op een indirecte uitstootheffing. Voor langeafstandsvluchten (meer dan 5.500 kilometer) gaat het om 59,43 euro per vlucht. Voor korte vluchten (tot 2.000 kilometer) is het beoogde tarief 30,25 euro en voor middellange vluchten (tot 5.500 kilometer) 47,24 euro.
Mondiale CO2-emissies op koers voor daling in 2026
De mondiale CO2-emissies die gepaard gaan met gebruik van fossiele brandstoffen kunnen dit jaar ongeveer een half procent lager uitvallen dan in 2025, voorspelt Carbon Brief. Het gaat dan om een uitstootdaling van een kleine 200 miljoen ton, ten opzichte van totale emissies van ruim 38 miljard ton in 2025.
De reden voor de daling is wel incidenteel. Door de crisis in de Straat van Hormuz zijn de prognoses voor de vraag naar olie en gas fors neerwaarts bijgesteld. Dat effect is volgens Carbon Brief sterker dan de stijging van de vraag naar kolen in 2026. Voor olie geldt dat energie-agentschap IEA dit jaar een daling van de wereldconsumptie met 2,5 miljoen vaten per dag verwacht. Voor 2027 rekent de IEA op een herstel van de olievraag met 2,6 miljoen vaten per dag.
Lees ook: Opmerkelijk: Nederlandse scaleup legt 10 keer zo veel CO2 vast met nieuwe generatie cementvervanger
Zeewater ontzilten zonder problemen met zoutkorsten
Toenemende mondiale tekorten aan drinkwater zorgen ervoor dat ontzilting van zeewater al een tijdje flink in de belangstelling staat. Veel ontziltingstechnologieën kampen echter met het probleem dat ze energie-intensief zijn en dat er zoutkorsten ontstaan die de efficiëntie van de apparatuur verminderen. Een Amerikaans onderzoeksteam denkt een oplossing te hebben gevonden voor deze problemen, meldt Science Daily.
De basis ligt bij een systeem dat gebruik maakt van zonlicht met panelen die zijn blootgesteld aan extreme laserstraling. Hierdoor ontstaan speciale microscopische structuren. Als een laagje zeewater op de panelen door blootstelling aan zonlicht verdampt, hoopt het achterblijvende zout zich niet op, maar wordt dit gelijkmatig afgevoerd. Tests met echt zeewater dat ook magnesium, calcium en andere stoffen bevat, pakten positief uit. De volgende stap ligt bij het opschalen van de technologie om te kijken of die ook werkt met grotere opstellingen.
Ook in de media:
- Zware industrie zoekt groene reddingsboei (Trouw)
- Provincie Gelderland geeft nieuwe financiering aan Foodvalley voor upcyclinginitiatief (FoodValley)
- Duitsland wil rem op extra EU-emissierechten die CO2-prijs kan drukken (Energy Connects)
- Bedrijventerrein in Veghel zet windenergie lokaal in voor energiehub tegen netcongestie (Duurzaam Ondernemen)
- Wielrenner Bram Tankink: ‘Impactinvesteren is als downhill race op de mountainbike’ (FD)
