Tesla behoort in veel landen nog altijd tot de best verkopende merken van elektrische auto’s. Over de eerste acht maanden van dit jaar is de Model Y bijvoorbeeld de best verkopende EV in Nederland met ruim 5.200 stuks, volgens cijfers van brancheclub Bovag.
Wel is er inmiddels stevige concurrentie van onder meer KIA, dat dit jaar tot nog toe in totaal ruim 10.000 elektrische auto’s verkocht in Nederland. Op de langere termijn is de vraag inmiddels in hoeverre Tesla-topman Elon Musk nog echt interesse heeft in EV’s voor de particuliere en zakelijke markt.
Tesla trekt al maanden volop de aandacht met een heel ander type EV: zonder stuur of pedalen. De Cybercab is gemaakt om in te zetten als taxi door Uber-achtige diensten. De productie komt al aardig op gang, maar de vraag is of de afzet in hetzelfde tempo oppikt. Afgezien van wat aandachttrekkers (vaak mét stuur) in andere steden ziet alleen Austin in Texas ze rondtuffen.
Daar zijn sinds september 45 wagens geregistreerd die in een deel van de stad rijden. Zonder stuur, nog binnen een door geofencing afgebakend gebied en onder toezicht op afstand, want de software maakt de voertuigen nog niet volledig autonoom. Tussen 6:00 uur ‘s ochtends en 22:00 uur pikken ze passagiers op die met hun Tesla-app een ritje hebben geboekt. De Cybercab is een derde goedkoper dan de Tesla’s Model Y die al langer autonoom rondrijden.
Puntje van orde: de Cybercab is met een prijs van rond de 30.000 dollar ook een koopje, maar is niet bedoeld voor consumenten. Die moeten het doen met de Model 3 en Model Y, de sedan en suv-achtige die de elektrische autobouwer al jaren levert. Afgezien van periodieke updates en het geschuif met prijzen en uitrustingen waar Tesla patent op heeft, is daar weinig nieuws te verwachten.
Blijft Tesla nog leveren aan consumenten?
Terwijl modellen van Europese autofabrikanten de levensduur van hooguit acht jaar hebben en Chinese EV-makers de markt jaarlijks overspoelen met nieuwe modellen, is het überhaupt de vraag hoe lang Tesla nog auto’s blijft maken voor consumenten.
De productie van de grote Model S en de X met zijn vleugeldeuren is al begin dit jaar stopgezet. Tesla heeft namelijk grote ambities met robots en wil ruimte vrijmaken voor de productie van zijn mensachtige Optimus, waar ceo Elon Musk zo snel mogelijk 1 miljoen per jaar van wil produceren.
Toegegeven: de S en X verkochten ook nauwelijks meer, en waren goed voor hooguit 5 procent van het autovolume. Niet gek, als je bedenkt dat de eerste S al in 2012 op de markt verscheen en in essentie ongewijzigd is gebleven.
De Model 3 verscheen al in 2017 op de weg en heeft ook niet het eeuwige leven. Komen er nog wel opvolgers?
Miljoen Optimus robots, 2 miljoen Cybercabs
Als je naar de langetermijnplannen van Musk luistert, is die kans klein. Tesla wil naast die miljoen robots op termijn ook 2 miljoen Cybercabs per jaar produceren, verdeeld over verschillende fabrieken.
Vorig jaar produceerden de Teslafabrieken wereldwijd iets meer dan 1,6 miljoen voertuigen, een stuk minder dan de 1,8 miljoen uit recordjaar 2024 – daaronder ook Cybertrucks en Semi vrachtwagens. De productiecapaciteit zou boven de 2 miljoen auto’s liggen, maar als je 1 en 1 optelt, is er dus niet eens plaats voor Tesla-modellen mét stuur als de Cybercab een succes wordt.
In Elons ideale wereld is Tesla een robotproducent met een portfolio van mensachtige modellen en vierwielige robots voor het vervoer van mens en vracht. Maar zo ver is het nog lang niet.
Autonome vloot maakt brokken
De echte wereld is er een van droom en daad, met daartussen wetten en praktische bezwaren. Musk zelf gaf in een toelichting op kwartaalcijfers aan dat veiligheidstesten een rem zetten op de uitrol van zijn robotaxis. Gigafactory Texas heeft een capaciteit van meer dan 125.000 stuks, maar Tesla kan de Cybercab pas in serieuze aantallen leveren als ze vrijuit de weg op mogen.
Tot nu toe mogen de robotaxi’s alleen in een stukje Austin rondrijden, en verreweg de meeste onder menselijk toezicht. De software en camera’s waarmee ze hun weg vinden, is namelijk niet goedgekeurd voor zelfrijden op het hoogste niveau zonder mens aan de knoppen.
De autonome Tesla-vloot was het afgelopen jaar in Austin betrokken bij 23 aanrijdingen, crashes die het braaf aan de NHTSA rapporteert, de Amerikaanse veiligheidswaakhond National Highway Traffic Safety Administration. Die komt eind deze maand met een oordeel over de manier waarop Tesla checkt of zijn producten aan alle veiligheidsstandaarden voldoen.
Cybercab komt ook naar Europa
Duidelijk is wel dat de software nog niet in alle situaties voldoet. Dat FSD (Full Self-Driving) systeem, in Nederland een tijd geleden al toegelaten voor Tesla’s met stuur en chauffeur, wordt inmiddels van de grond af opnieuw ontworpen, liet Musk weten. Overigens belooft hij al sinds 2016 ‘volgend jaar’ volledige autonomie voor FSD. Aan de hardware ligt het wat hem betreft niet. Tesla gebruikt alleen camera’s, waar makers van andere zelfrijdende auto’s ook radar inzetten om hun weg te vinden.
Musk liet op X onlangs ook doorschemeren dat de Cybercab niet alleen in Amerikaanse steden gaat rijden. Gezien de nabijheid van een Tesla-fabriek zou Berlijn een mooie eerste stap in Europa zijn. Maar daarvoor moeten de auto’s, en vooral de zelfrijdende software, ook een Europese goedkeuring krijgen. Tesla heeft met vallen en opstaan laten zien dat het massaal auto’s kan produceren, maar de IT zet voorlopig een rem op het succes van zijn nieuwste model.
Volgende Tesla: Cybercab met stuur en pedalen
Maar afgezien van een beroerd track record op het gebied van deadlines en beloftes heeft Tesla er natuurlijk ook een handje van om twee stappen naar voren te zetten, en vervolgens weer een terug. Denk aan iets kleins als de richtingaanwijzer van de Model 3, die een paar jaar geleden werd vervangen door een knopje aan het stuur. En weer terugkeerde na een lawine van protesten door eigenaren en veiligheidsexperts.
Misschien is de Cybercab zo’n manoeuvre op een veel grotere en kostbaardere schaal. Dan zien we hem alsnog terug in een consumentenversie, mét stuur, pedalen en spiegels.
Dit artikel verscheen eerder op MT/Sprout
