Redactie Change Inc. 01 oktober 2026, 07:09

Nieuwsupdate: A-merken kunnen meer doen voor biologisch boeren en beperkt stroomverbruik airco's voor koeling

De meeste A-merken in Nederland doen weinig tot niets aan het ontwikkelen van een biologisch assortiment, blijkt uit onderzoek. Verder in het nieuws: Honderden miljoenen subsidie voor groene waterstof en gemiddeld stroomverbruik van airco’s voor koeling niet heel hoog, maar wel bij hittepiek.

biologisch supermarkt A merken | Credits: Unsplash.com / Steven Weeks

A-merken kunnen meer doen om biologisch boeren te ondersteunen

A-merken doen relatief weinig aan het ontwikkelen van biologisch aanbod, blijkt uit nieuw onderzoek van non-profitorganisatie Questionmark. Van de zeventig onderzochte merken hebben er zestig in Nederland geen biologische producten in het supermarktschap liggen. Positieve uitzondering zijn merken als HAK en Arla, die wel actief bezig zijn met hun biologische assortiment.

Nederland streeft voor de landbouw naar 15 procent biologisch areaal in 2030, terwijl van het huidige areaal bijna 5 procent biologisch is. Volgens Questionmark zetten supermarkten wel stappen met ambities voor het biologische assortiment, maar doen de meeste A-merken dit nog niet. Daarmee laten ze ‘een cruciale kans en verantwoordelijkheid liggen om met hun sterke merkposities de vraag naar biologisch aan te jagen.’ Als A-merken dat samen met supermarkten wel doen, bieden ze boeren het nodige perspectief om over te stappen naar biologische landbouw.

Lees ook: Boeren zoeken naar manieren om water op te slaan: ‘Dat we hier gewoon datacenters neer moeten zetten, is onzin’

Noodfonds Energie start in januari 2027, maar alleen voor laagste inkomens

Het Noodfonds Energie gaat op 4 januari 2027 open voor aanvragen van mensen met lage inkomens die getroffen zijn door hoge energiekosten. Tot 7 mei kunnen aanvragen worden ingediend, meldt minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief. Het fonds staat open voor huishoudens met een bruto inkomen van maximaal twee keer het sociaal minimum en relatief hoge energiekosten. Het gaat om een pot van 193 miljoen euro, waar naar verwachting een half miljoen huishoudens gebruik van kunnen maken.

Energiedeskundigen merken op dat het kabinet-Jetten hiermee geen oplossing biedt voor stille energiearmoede bij huishoudens die net te veel verdienen om voor de subsidie in aanmerking te komen. Dit zijn huishoudens die bijvoorbeeld de verwarming lager zetten in de winter, of helemaal niet stoken, om energiekosten te drukken. ‘Hun energierekening blijft zo laag, maar dat betekent wel dat ze in de winter in de kou zitten’, zegt TNO-onderzoeker Peter Mulder tegen de NOS.

Lees ook: Echte versnelling van thuisbatterij komt in 2027: ‘Dan zien mensen op hun energierekening hoeveel het scheelt’

ABN Amro ziet kleinere, slimmere landbouw met meer biodiversiteit

Hoe ziet de Nederlandse landbouw er over tien tot vijftien jaar uit? In een schets van de vooruitzichten van de agrarische sector ziet directeur Agrarische Bedrijven Pierre Berntsen van ABN Amro een kleinere en meer slagvaardige sector voor zich, meldt vakuitgave Nieuwe Oogst. Dat betekent mogelijk 35 tot 45 procent minder bedrijven, 25 procent minder melkvee en 45 procent minder varkens.

Tegenover die krimp staat dat de sector het stikstofprobleem de baas is en dat boeren door datagedreven inzichten een sterkere positie hebben in de voedselketen. Bovendien kan in een dergelijk scenario de biodiversiteit toenemen. Voorwaarde voor een succesvolle transitie is wel dat er duidelijke en realistische doelen worden gesteld, waarbij agrarische ondernemers weten waar ze aan toe zijn en rechtszekerheid voorop staat.

Lees ook: Duurzame Troonrede 2026: ‘Een duurzame landbouw is nodig en mogelijk

Honderden miljoenen subsidie voor stimulering groene waterstof

De overheid stelt twee subsidieregelingen open om het gebruik en de productie van groene waterstof te stimuleren, meldt het Nationaal Programma Verduurzaming Industrie. Halverwege 2027 gaat de STIHWI-regeling van start met een totaal subsidiebedrag van 662 miljoen euro. Doel is om het prijsverschil tussen hernieuwbare en fossiele waterstof voor industriële afnemers te verkleinen.

Daarnaast is er 780 miljoen euro gereserveerd voor de productie van groene waterstof via elektrolyse (OWE). Voor deze ronde, die naar verwachting in het slotkwartaal van dit jaar begint, zijn nieuwe criteria opgesteld. Die moeten helpen om beter te beoordelen of projecten haalbaar zijn.

Lees ook: Industrie staat te springen om goedkopere groene waterstof: innovatieve Nederlandse elektrolysers bieden kansen

Totaal stroomverbruik airco’s niet extreem hoog, maar wel tijdens hittepiek

Met de opmars van airco’s in Nederlandse woningen wordt de vraag relevant wat dit doet met het stroomverbruik. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft een nieuwe schatting gemaakt van het stroomverbruik voor koeling van woning met airco’s. In 2023 kwam dit uit op gemiddeld 83 kilowattuur per woning met airco en in 2024 op 72 kilowattuur. Het jaar 2023 was warmer dan 2024.

Het stroomverbruik voor koeling met airco’s kwam in beide jaren naar schatting uit op ongeveer in half procent van totale elektriciteitsverbruik van woningen, wat niet extreem hoog is. Tegelijk betekent dit niet dat de inzet van airco’s geheel probleemloos is. Die kunnen namelijk tijdens hittegolven wel zorgen voor piekvraag naar elektriciteit. Uit onderzoek dat de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie liet doen, blijkt dat tijdens de hittegolven van 2025 de totale vermogensvraag tijdens zeer warme dagen met bijna 2 gigawatt steeg.

Lees ook: Airco in opmars: hoe zit het met de milieueffecten? Verwarmen, koelen en extreem krachtige broeikasgassen

Ook in de media:

  • Heeft EU genoeg eigen capaciteit voor productie batterijen om doelen voor lokale productie te halen? (T&E)
  • Aandeelhouders Avantium keuren plan voor miljoenenfinanciering via aandelenemissie goed (Avantium)
  • Cosun krijg €18 miljoen subsidie voor terugdringen ammoniakuitstoot (NPVI)
  • Groen licht voor bouw kleine modulaire kerncentrale in de VS (Interesting Engineering)
  • Europa leidt opleving mondiale verkopen elektrische trucks (BloombergNEF)

Topverhalen van de maand: Van bliksemwater voor pesticiden tot thuisbatterij als hulpje tegen netcongestie

‘Bliksemwater’ van Eindhovense startup is alternatief voor pesticiden: ‘Voor oplossingen naar de natuur kijken’VitalFluid haalde ruim 17 miljoen euro op voor de uitrol van een innovatief gewasbeschermingsmiddel, dat wordt gemaakt met niets meer dan stroom, water en lucht. In het VK houdt het ‘bliksemwater’ van de startup al 100 hectare aan aardbeienvelden schimmelvrij.Waarom moet je dit lezen: Chemische bestrijdingsmiddelen blijven niet alleen achter op gewassen, maar belanden ook in het milieu. Voor het 'bliksemwater' van VitalFluid geldt dat niet. Met plasmatechnologie wordt een vloeistof gecreëerd die nitriet bevat, waardoor het tijdelijk een antibacteriële werking krijgt. Daarna vervalt het nitriet tot nitraat, dat weer door planten opgenomen wordt als voedsel.Lees hier hoe VitalFluid de komende jaren meer dan honderd 'bliksemmachines' wil neerzetten.KNMI-directeur Maarten van Aalst: 'Klimaatverandering raakt nu al het hele functioneren van de economie'De gevolgen van klimaatverandering werden deze zomer in Nederland heel concreet zichtbaar met hittegolven en droogte die onder meer de scheepvaart hinderden en oogsten van boeren raakten. ‘Het beeld was lang: iets doen aan klimaatverandering, dat is nodig voor een ijsbeer op de Noordpool in 2100. Maar klimaatverandering raakt ook nu al het hele functioneren van de economie', zegt KNMI-directeur Maarten van Aalst in een interview met redacteur Maaike Kooijman.Waarom moet je dit lezen: Van Aalst legt uit dat de realiteit van een extremer klimaat ervoor zorgt dat de rol van het KNMI verandert: ‘Eerder leverden we klimaatinformatie om ons voor te bereiden op een mogelijke toekomst. Nu moeten we ons ook veel meer richten op het vertalen van wetenschap naar actie.'Lees hier h0e het KNMI omgaat met de aanpassingen die nodig zijn door klimaatgerandering.Het nut van de thuisbatterij: van effectief gebruik zonnestroom tot hulpje bij netcongestieMet het verdwijnen van de salderingsregeling voor zonnepanelen wordt verhoging van het eigen verbruik van zonne-energie voor huishoudens financieel voordeliger. Daarbij komen thuisbatterijen in beeld. Het is echter lastig om goed in te schatten óf de aanschaf van een thuisbatterij zinnig is en waar je dan precies op moet letten. Change Inc. bespreekt de belangrijkste aandachtspunten aan de hand van een nieuw overzichtsboek.Waarom moet je dit lezen: Het grotere plaatje waar de thuisbatterij in past, draait om de decentralisatie van het energiesysteem. Lokale opwek met hernieuwbare energie (zonnepanelen) en gebruik van elektrisch aangedreven apparatuur (warmtepomp, inductiekookplaat, elektrische auto) vragen om betere afstemming in de tijd. Batterijopslag wordt daarvoor steeds belangrijker.Lees hier meer over de rol van thuisbatterijen in een veranderend energiesysteemNieuwe Europese richtlijn moet greenwashing voorkomen, maar levert veel onduidelijkheid opEuropa wil met nieuwe wetgeving voorkomen dat bedrijven hun producten als duurzamer aanbieden dan ze daadwerkelijk zijn. Nuttig om greenwashing te voorkomen, maar de risico’s zijn nog niet voor iedereen duidelijk.Waarom moet je dit lezen: Vanaf 27 september gaat een nieuwe Europese richtlijn in, met grote gevolgen voor merken die (willen) claimen duurzaam te opereren. Change Inc. zet de belangrijkste gevolgen op een rij.Lees hier alles wat je moet weten over de nieuwe Europese richtlijn tegen greenwashingNederland is met netcongestie de proeftuin van Europa: deze aanbieder van slimme energiesoftware ziet dat juist als een kansNederland loopt in Europa voorop met netcongestie. Dat betekent ook dat we al verder gevorderd zijn met oplossingen die in andere landen nog niet noodzakelijk zijn, zegt Christaan van der Waal, de nieuwe ceo van Tibo Energy. De aanbieder van slimme energiesoftware mikt op internationale groei.Waarom moet je dit lezen: De file voor het stroomnet is voor veel bedrijven een uitdaging, maar voor partijen als Tibo Energy juist een kans. 'We weten dat 80 procent van de West-Europese markten met vergelijkbare problemen te maken krijgt. Dat biedt een flink marktpotentieel voor het type oplossingen dat Tibo kan leveren', zegt de nieuwe ceo in een interview met redacteur Jeroen de Boer.Lees hier hoe Tibo Energy Europa wil veroveren met zijn slimme energiesystemen.Ceo Tom van Aken van Avantium: 'We bouwen een onderneming die een industrie wil veranderen'Op wereldwijde schaal bioplastic leveren via een netwerk van (licentie)fabrieken: dat is de droom van Tom van Aken. Als ceo van Avantium heeft hij al zo’n beetje alles gezien en meegemaakt: een mislukte én een geslaagde beursgang, de bouw van een proeffabriek en van een commerciële fabriek. ‘Met elk opgelost probleem is de kans groter dat de fabriek succesvol kan draaien.’Waarom moet je dit lezen: De ceo van Avantium werkt al ruim twintig jaar toe naar de opening van de eerste commerciële fabriek voor zijn bioplastics. Hoe blijft hij optimistisch? Redacteur Wilke Wittebrood interviewde hem over leiderschap en de potentie van Avantiums technologie.Lees hier het interview met Avantium-ceo Tom van Aken.Met Lego-blokjes en hoop wil Frank Holleman het voedselsysteem veranderenVeel mensen willen hun eetpatroon wel aanpassen, maar weten niet hoe. Met Fork Ranger wil Frank Holleman de drempel verlagen. Hij legt op sociale media met legoblokjes en toegankelijke infographics uit welke keuzes er écht toe doen als het gaat om het voedsel op je bord. En hij schreef een kookboek. ‘Ik geloof dat gedragsverandering uiteindelijk leidt tot systeemverandering.’Waarom moet je dit lezen: Fork Ranger wil laten zien dat het mogelijk is om een leven te leiden dat goed is voor het klimaat en waar je zelf ook gelukkiger van wordt. Holleman: 'Er is een wereld mogelijk met meer natuur en meer rust. Ik geloof dat we mensen daar enthousiast over kunnen krijgen.'Lees hier meer over hoe changemaker Frank Holleman gedrag rond eetpatronen op een positieve manier wil veranderen.Hoe Rob van Straten met CO2-filteraar Skytree de weg naar commerciële opschaling vondDe afgelopen vier jaar bouwde Rob van Straten als ceo Amsterdamse startup Skytree aan het marktrijp maken van machines waarmee je CO2 uit de lucht kunt filteren. Ofwel: direct air capture (DAC). In 2026 sloot Skytree overeenkomsten met glastuinbouwers in Nederland voor de levering van duurzame CO2 met zijn filtermachines. En dat is nog maar het begin.Waarom moet je dit lezen: Machines die CO2 uit de lucht filteren, kunnen bijdragen aan het beperken van de opwarming van de aarde. Maar er zijn ook praktische toepassingen voor onder meer de glastuinbouw en industrie. ‘CO2 wordt schaarser en duurder, terwijl onze machines steeds goedkoper worden.'Lees hier meer over hoe changemaker Rob van Straten een ecosysteem bouwt rond CO2-filteraar Skytree Word Vriend! Waardeer je onze verhalen? Word Vriend van Change Inc. en help onze journalistiek mogelijk maken. Jouw bijdrage geeft de redactie meer ruimte voor interviews, onderzoek en verhalen die verder kijken dan de waan van de dag. Zo kunnen we meer inspirerende doeners een podium bieden om extra positieve impact te realiseren.