Hernieuwbare energiebronnen worden steeds belangrijker voor de elektriciteitsopwekking in Nederland. In het derde kwartaal van dit jaar leverden windenergie, zonne-energie en biomassa een hoeveelheid stroom die genoeg was om 60 procent van het binnenlandse gebruik af te dekken. De rest kwam van gas- en kolencentrales, restafval en kernenergie.
Dit blijkt uit donderdag door het Nationaal Klimaatplatform gepubliceerde kwartaalcijfers van Energieopwek.nl.
Het aandeel van hernieuwbare bronnen bij de opwek van elektriciteit voor binnenlands verbruik lag in het afgelopen kwartaal 2 procentpunt hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder. Toen kon 58 procent van het eigen verbruik gedekt worden met hernieuwbare bronnen. De export en import van elektriciteit worden hierbij buiten beschouwing gelaten, onder de (theoretische) aanname dat dit volledig grijze stroom betreft.
Wat betreft de mix van hernieuwbare bronnen zijn er wel verschillen in de bijdrage van zon, wind en biomassa vergeleken met vorig jaar. Zo is de bijdrage van biomassa in het derde kwartaal fors gegroeid, vanwege de toegenomen bijstook van biomassa in kolencentrales. Die leverden afgelopen kwartaal meer elektriciteit, vergeleken met het derde kwartaal van 2025.
Per saldo was het aandeel van biomassa afgelopen kwartaal 9 procent, tegenover 51 procent voor zon en wind. In het derde kwartaal van vorig jaar zat biomassa op bijna 6 procent en kwam 52 procent van de elektriciteit uit zon en wind.
Uitbreiding vermogen zon en wind vertraagt
De productie van elektriciteit uit zon en wind viel in juli, augustus en september licht lager uit. Dit heeft mede te maken met het stagneren van de uitbreiding van de capaciteit van zonnepanelen en windmolens, waardoor de productie sterker afhankelijk is van het aantal zonnige dagen en de hoeveelheid wind.
Bovengenoemde ontwikkelingen zorgden ervoor dat er in het derde kwartaal van 2026 minder momenten waren met overschotten aan stroom uit zon en wind. Hierdoor werd ook minder hernieuwbare energie verspild door tijdelijke afschakeling van zonnepanelen en windmolens. Slimmer verbruik, verbeterde batterijopslag en meer export van elektriciteit droegen hieraan bij.
Per saldo ging er de afgelopen drie maanden nog wel een hoeveelheid groene stroom verloren waarmee 200.000 huishoudens een jaar toe hadden gekund. Zonder afschakeling van zon en wind hadden hernieuwbare bronnen 66 procent van de stroomopwekking voor binnenlands verbruik kunnen dekken. Het nationale doel is om in 2030 te komen op een aandeel van 70 procent opwekking met hernieuwbare elektriciteit.
Wat betreft het totale energieverbruik van Nederland heeft elektriciteit een aandeel van ongeveer 20 procent. Warmteopwekking voor de gebouwde omgeving en industrie is goed voor 55 procent van de finale energieconsumptie en transport neemt ongeveer 25 procent voor z’n rekening.
Lees ook:
- Grafiek: Meer zonne-energie tijdens hittegolven van 2026, maar kolenstroom groeit harder
- Elektrische auto als batterij voor je huis of bedrijf: 8 dingen die je moet weten over bidirectioneel laden
- Opmerkelijk: duurzame scenario’s doen alsof olie- en gascrises geen effect hebben op de energierekening
