Redactie Change Inc. 07 oktober 2026, 07:15

Nieuwsupdate: Bijmengverplichting groen gas en brancheclubs pleiten voor praktische aanpak bij afstandsnorm wind op land

De Tweede Kamer is akkoord met de invoering van een bijmengverplichting voor groen gas in 2027. Verder in het nieuws: scale-up SL Materials haalt 100 miljoen euro op voor het opschalen van duurzaam beton en brancheclubs pleiten voor een praktische aanpak bij de nieuwe afstandsnorm voor windmolens op land.

afstandsnorm windmolens land | Credits: Martijn Boudoin / Unsplash.com

Bijmengverplichting groen gas gaat door na akkoord Tweede Kamer

De Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met de invoering van een bijmengverplichting voor groen gas vanaf 2027. Daarmee moeten energieleveranciers de komende jaren verplichte hoeveelheden groen gas afnemen. Groen gas (biomethaan) wordt verkregen door vergisting van mest en andere biologische reststromen. Nederland heeft als doel om de productie op te schalen naar 840 miljoen kuub op jaarbasis in 2031.

Meer niet-fossiel gas van eigen bodem moet bijdragen aan het verminderen van de importafhankelijkheid van aardgas. Biomethaan heeft ook een lagere CO2-voetafdruk dan fossiel aardgas. Tegelijk blijft algehele vermindering van de gasconsumptie een cruciale opgave in de energietransitie.

Lees meer op Change Inc: Wat is het belang van groen gas van eigen bodem voor Nederland en de EU?

Nederlandse scale-up haalt € 100 miljoen op voor duurzaam beton

In een nieuwe financieringsronde verzekert scale-up SL Materials zich van 100 miljoen euro om op te schalen. Het geld komt van het ABN AMRO Sustainable Impact Fund en de Britse verzekeraar Aviva. SL Materials − voorheen Urban Mine − reduceert betonpuin tot de grondstoffen zand, grind en cement. Daarvan kan nieuw beton gemaakt worden. Dat levert tot 80 procent CO2-besparing op ten opzichte van gangbaar beton, claimt de scale-up.

Over een aantal maanden moet de bouw van een nieuwe fabriek beginnen, op een locatie die al een stikstofvergunning heeft. En er komt een productiefaciliteit in het Verenigd Koninkrijk, waar SL Materials veel potentie ziet.

Lees het verdiepende artikel op Change Inc: Hoe scale-up SL Materials duurzaam beton wil opschalen

ACM: deel huishoudens en bedrijven heeft een te grote netaansluiting

De wachtrijen voor grotere of nieuwe netaansluitingen groeien niet alleen door aanvragen van grote bedrijven, maar ook doordat meer huishoudens en mkb’ers zich hebben aangemeld. Wie wil verduurzamen met zonnepanelen, een thuisbatterij, eigen laadpaal, inductiekookplaat en warmtepomp kan in de knel komen met een aansluiting van 1 x 25 ampère (5,8 kilowatt) of 1 x 35 ampère (8 kilowatt). Voor een deel van de huishoudens en kleinere bedrijven geldt volgens toezichthouder ACM echter het omgekeerde: die hebben een grotere aansluiting dan ze nodig hebben.

Voor de meeste huishoudens en bedrijven is maximaal 3 x 25 ampère (17,3 kilowatt) voldoende. Maar zo’n 300.000 huishoudens en kleine bedrijven hebben een aansluiting van meer dan 3 x 25 ampère, terwijl dat op basis van hun verbruiksprofiel niet hoeft. Deze huishoudens en bedrijven zouden honderden tot duizenden euro’s per jaar kunnen besparen op de netkosten met een kleinere aansluiting.

Lees ook: We moeten het stroomnet niet zwaarder maken, maar slimmer, zegt hoogleraar Jan Rotmans

Plan om biomethanolfabriek Delfzijl te koppelen aan groene waterstof

Scale-up Perpetual Next wil in Delfzijl een fabriek voor biomethanol neerzetten met een capaciteit van 220.000 ton op jaarbasis. Naast grondstoffen uit biologische reststromen heeft de fabriek baat bij aanvullende waterstof. Om daar op een duurzame manier in te voorzien heeft Perpetual Next een intentieovereenkomst getekend met het bedrijf Lhyfe.

De bedrijven gaan een opzet onderzoeken waarbij Lhyfe jaarlijks 12.000 ton groene waterstof gaat leveren aan Perpetual Next met een eigen productiefaciliteit in Delfzijl. De biomethanol die Perpetual Next wil gaan produceren, biedt kansen voor verduurzaming van industriële processen die lastig te elektrificeren zijn. Met additionele groene waterstof kan een groter deel van de biogene koolstof worden omgezet in biomethanol.

Lees ook: Industrie staat te springen om goedkopere groene waterstof: innovatieve Nederlandse elektrolysers bieden kansen

Brancheclubs energie: ga slim om met nieuw afstandsnorm wind op land

Het kabinet-Jetten wil een vaste norm invoeren voor de afstand van windturbines op land tot de gebouwde omgeving. Het gaat daarbij om minimaal twee keer de tiphoogte (het hoogste punt van de wiek in verticale positie). Een groep brancheorganisaties – waaronder NedZero, Netbeheer Nederland en de NVDE – vindt de nieuwe norm niet slim gekozen, maar acht het wel belangrijk dát er hiermee duidelijkheid komt.

De brancheclubs roepen het kabinet op om ongewenste effecten van de nieuwe norm zoveel mogelijk te beperken. Dat kan met uitzonderingen voor bijvoorbeeld windparken bij industriegebieden, havens en bedrijventerreinen, en langs infrastructuur zoals snelwegen en verkeersknooppunten. Daarnaast zou de afstandsnorm gemeten moeten worden met woonkernen als referentiepunt.

Voor solitaire woningen gelden al milieunormen die bescherming bieden tegen geluid en slagschaduw. Afstemming van het beleid rond uitzonderingen is volgens de brancheorganisaties van groot belang voor de uitvoerbaarheid van de nieuwe regeling en het behalen van doelen voor wind op land.

Lees ook: Grafiek van de week: Grotere windmolens op land in opkomst

Ook in de media:

  • ‘Kabinet moet meer doen om installatie zonnepanelen op daken en gevels aan te jagen’ (Solar Magazine)
  • Bij betere bescherming dragen oesterriffen 12.000 miljard dollar bij aan gezondheid planeet (Phys.org)
  • Laadpaalbedrijven waarschuwen voor problemen met netaansluiting bij nieuwe aanbestedingen (FD)
  • Consumenten positief over inzet AI voor innovatieve en duurzame landbouw (WUR)
  • Vervanging Nederlands waternet kost 137 jaar bij huidige investeringstempo (TW)

Met € 100 miljoen financiering wil scale-up SL Materials zijn duurzame betonproductie flink opschalen

In Zaandam staat een fabriek die de bouwsector radicaal duurzamer kan maken. SL Materials − voorheen Urban Mine − reduceert er betonpuin tot de grondstoffen zand, grind en cement. Daarvan kan nieuw beton gemaakt worden. Dat levert tot 80 procent CO2-besparing op ten opzichte van gangbaar beton, belooft de scale-up.Dat komt goed uit, want de bouwsector is één van de vervuilendste industrieën ter wereld. Vooral bij het verhitten van kalksteen tot klinker komt veel CO2 vrij. De Nederlandse bouwsector heeft weliswaar ambitieuze doelen voor verduurzaming, maar vorig jaar werd nog geen 15 procent van het sloopbeton gerecycled tot nieuw beton. 100 miljoen euro voor circulair beton SL Materials, voortgekomen uit familiebedrijf Rutte Groep, heeft zijn technologie de afgelopen tien jaar ontwikkeld en geperfectioneerd. De 'SL' slaat op 'Smart Liberator', de naam van de machine waarmee het bedrijf zand, grind en cement uit betonpuin filtert. In Zaandam wordt een paar honderd duizend ton betonpuin per jaar gerecycled.Maar zo goed als de technologie werkt, zo langzaam gaat het opschalen ervan. SL Materials wil wel uitbreiden, maar de strenge stikstofnormen en het overvolle stroomnet gooien roet in het eten, zegt commercieel directeur Sven Hiskemuller van der Zijden. 'Wij zijn een schoolvoorbeeld van die problemen in de praktijk. We hebben wel een dak vol zonnepanelen, maar de opwek daarvan is niet genoeg om in onze hele stroomvraag te voorzien.'Toch gaat de opschaling er nu komen. Over een aantal maanden moet de bouw van een nieuwe fabriek beginnen, op een locatie die al een stikstofvergunning heeft. En er komt een productiefaciliteit in het Verenigd Koninkrijk, waar SL Materials veel potentie ziet.[caption id="attachment_187189" align="alignnone" width="900"] Credits: SL Materials / Bjorn Staps[/caption]Een nieuwe financieringsronde maakt dat mede mogelijk. Het ABN AMRO Sustainable Impact Fund en de Britse verzekeraar Aviva steken samen 100 miljoen euro in SL Materials. Dat wordt uitgekeerd op basis van prestaties. 'En als we meer geld nodig hebben voor opschaling, is die mogelijkheid er ook', zegt Hiskemuller. Sneller opschalen in het Vereniging Koninkrijk De financiering van het Britse Aviva is geen toeval. SL Materials verwacht in het VK veel sneller te kunnen opschalen dan in Nederland, zegt Hiskemuller. Dat heeft alles te maken met de tegenwerking die hij hier ervaart. 'In Nederland bepaalt de markt in grote mate de normen en richtlijnen rondom beton. Dat kan innovatie behoorlijk in de weg staan. Natuurlijk is het goed dat er strenge kwaliteitseisen zijn, maar niet dat die bepaald worden door vertegenwoordigers van grote marktpartijen. Dat is alsof je Shell en BP laat bepalen wat een duurzame brandstof is.'Keurmerk Komo, waar Hiskemuller op doelt, ontkent dat het verduurzaming bewust zou tegenhouden om de gevestigde belangen te dienen. ‘De techniek van SL Materials is mooi en ze zijn er bijna, maar er is nog iets meer onderbouwing nodig dat het ook echt tegen dwarskrachten bestand is’, zei Edwin Vermeulen van Komo onlangs. SL Materials wijst als bewijs voor zijn prestaties naar onderzoek van Rijkswaterstaat en TU Delft. Strengere duurzaamheidseisen voor gebouwen Naast het Verenigd Koninkrijk wil SL Materials op de lange termijn ook andere markten aanboren. Dicht bij huis, zoals België, maar ook verder weg, middels licenties. Hiskemuller droomt van een stuk of tien productielocaties in binnen- en buitenland. Een omzetdoel zegt hij niet te hebben: 'We willen vooral schalen, schalen, schalen.'Nieuwe duurzaamheidseisen voor de bouwsector geven hem goede hoop. In Nederland zijn de milieuprestatie-eisen voor gebouwen recent aangescherpt en uitgebreid. 'Dat is echt een katalysator', zegt Hiskemuller. Hij ziet vooral de vraag naar zijn beton voor grote bouw- en infraprojecten toenemen. Grote bouwbedrijven worden niet alleen over de streep getrokken door de CO2-besparing, maar ook door de prijs van het materiaal. 'Het is pas echt gaan lopen toen we ons beton voor een concurrerende prijs gingen aanbieden. Eerder hoopte ik nog dat duurzame voorlopers wel 10 procent meer wilden betalen, maar dat is echt een utopie.'Door de prijsverlaging verdient SL Materials minder aan zijn producten. Het is soms 'strijden' om het verdienmodel rond te krijgen, zegt Hiskemuller. Hij hoopt dat een groter volume dat deels compenseert. Nog minder CO2-uitstoot als normen veranderen Hoewel de focus de komende jaren vooral ligt op professionalisering en opschaling, heeft ook de technologie nog meer potentie. Het beton van SL Materials zou nóg duurzamer kunnen als er meer gerecycled materiaal in wordt verwerkt, zegt Hiskemuller. 'Het probleem is dat het dan niet meer aan de Europese richtlijnen voor beton voldoet. In het soort cement dat wij maken, moet 25 procent Portlandklinker zitten.'De scale-up wacht dus met smart op vernieuwde Europese cementnormen. 'Onder huidige normen kunnen we nog wel iets verduurzamen, maar we zijn bijna uit geïnnoveerd. Het is vooral wachten tot Europa eens met de vuist op tafel slaat en zijn normen aanpast aan de circulaire economie.' Lees ook:Beton maar dan anders: 5 duurzame oplossingen Hoe bamboe bouwers, betonfabrikanten en boeren helpt CO2-uitstoot te verminderen We hebben meer huizen nodig, maar die hoeven we niet allemaal te bouwen – liever niet, zelfs