Maaike Kooijman
14 oktober 2026, 10:28

Grafiek: Aandeel biologische landbouw verschilt flink per provincie en moet nog flink omhoog

We eten steeds meer biologisch in Nederland, maar de groei gaat te langzaam. De overheid begint een nieuwe campagne om daar iets aan te doen. Maar zet die zoden aan de dijk?

biologische landbouw areaal bilogisch supermarkt | Credits: Steven Weeks via Unsplash/bewerking Change Inc.

‘Biologisch. Dat smaakt naar meer.’ Met die slogan vraagt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur vanaf deze week aandacht voor biologische landbouw.

Het ministerie heeft immers nog maar vier jaar om haar eigen doel van 15 procent biologische landbouwgrond in 2030 te halen. ‘Voor deze groeiambitie is het stimuleren van de vraag noodzakelijk’, weet het zelf ook. Vandaar: een charmeoffensief over de voordelen van biologisch voedsel.

Biologische landbouw groeit te langzaam

Het aandeel biologisch in de totale oppervlakte landbouwgrond groeit elk jaar gestaag. Maar wie de huidige lijn doortrekt, ziet dat die in 2030 nog lang niet bij 15 procent is. In 2025 was 4,8 procent van de Nederlandse landbouwgrond biologisch. 5,1 procent, als je het land in omschakeling meetelt.

Daarbij worden overigens alleen biologisch gecertificeerde bedrijven meegenomen. Boeren die ‘regeneratief’ of ‘natuurinclusief’ boeren, worden niet meegeteld als ze geen keurmerk hebben. Daarom is het moeilijk te bepalen hoeveel boeren al in harmonie met de natuur werken.

Er is hoe dan ook nog een lange weg te gaan, al lijkt de uitdaging niet in elk gebied even groot. Flevoland zit al bijna op 15 procent, tegenover slechts 2,3 procent in Zeeland.

Dat betekent niet dat elke provincie per definitie het landelijke doel moet halen; in sommige provincies is de bodem geschikter voor biologische landbouw dan in andere.

Albert Heijn aan kop in biologisch

Dinsdag werd ook de jaarlijkse update van het Dashboard Supermarkten uitgebracht. Dit overzicht laat zien welke Nederlandse supermarkten het meeste biologisch verkopen. Van de grootste retailers scoort Albert Heijn het hoogst, gevolgd door Lidl. Aldi scoort het slechtst; alleen Nettorama en Spar verkopen nog minder biologisch.

Van de supermarkten met een kleiner marktaandeel lopen biosupers Ekoplaza en Odin vanzelfsprekend aan kop. Picnic heeft net als Albert Heijn een biologisch aandeel van zo’n 6 procent in de totale voedselomzet.

Deze cijfers gaan over het hele assortiment. Kijk je alleen naar de huismerken, dan is het aandeel biologisch in veel supermarkten iets hoger. Questionmark, de stichting die supermarkten verantwoordelijk houdt voor hun bijdrage aan de voedseltransitie, stelt zelfs dat A-merken ‘nog nauwelijks een rol spelen’ in de omslag naar biologisch.

Grafiek van de week

Voor de transitie naar een duurzame economie is meer nodig dan alleen rationele argumenten. Maar cijfers zeggen wél heel veel. In een wereld waarin je wordt overspoeld met informatie is het vaak lastig om te bepalen wat echt belangrijk is. In de rubriek ‘Grafiek van de week‘ licht Change Inc. op een visuele manier een onderwerp uit dat substantiële impact heeft op duurzame transities.

Veel retailers hebben doelen voor hun biologische omzet, maar de ambitie en omvang verschillen nogal. Waar sommige supermarkten kijken naar hun hele voedselassortiment, kijken andere alleen naar hun huismerk of bijvoorbeeld naar groenten en fruit.

De vraag is of de nieuwe overheidscampagne daadwerkelijk een impuls kan geven. Sectormanager akkerbouw Gea Bakker van Rabobank is sceptisch. ‘Met voorlichting bereik je de burger wel. Maar de consument in de supermarkt maakt toch een andere keuze’, zei ze eerder tegen Change Inc. ‘Zolang biologisch anderhalf tot twee keer zo duur is, gaat de vraag niet voldoende stijgen om 15 procent van het areaal te rechtvaardigen.’

Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.

Lees ook:

Nieuwsupdate: Financiële problemen voor groene staalfabriek in Zweden en TenneT verzwaart stroomnet

Financiële problemen voor groene staalfabriek in Zweden Nog voor de bouw van de groene staalfabriek van het Zweedse bedrijf Stegra is afgerond, zijn er al grote financiële problemen. Onvoorziene kosten hebben geleid tot een gat in de financiering van liefst 1,5 miljard euro, meldt de Financial Times. Het totale pakket aan financiering en leningen is inmiddels opgelopen tot 8 miljard euro.Het Zweedse project bestaat uit drie onderling verbonden fabrieken: één voor groene waterstof, één voor de directe reductie van ijzer en één voor staalproductie. Stegra gebruikt groene waterstof om de zuurstof uit het ijzererts te verwijderen. Voor de benodigde elektriciteit worden wind- en waterkracht gebruikt. Tegen 2030 zal de fabriek ongeveer 5 miljoen ton aan ruwstaal per jaar moeten gaan produceren.Lees ook: 3 routes voor groen staal in Europa: kiest Tata Nederland voor radicale innovatie? Made in EU-eisen maken elektrische auto's stukken duurder Als de EU autofabrikanten verplicht om meer onderdelen en batterijen in Europa te produceren, worden elektrische auto zo'n 2.000 euro duurder. Dat blijkt uit onderzoek van Allianz Trade. Europa wil haar batterij-industrie versterken met de opbrengsten van het emissiehandelssysteem. Volgens de kredietverzekeraar is het te duur en 'technologisch nauwelijks haalbaar' om de volledige productieketen van elektrische auto's in Europa te hebben.'Het klinkt logisch om te zeggen: laten we onze elektrische auto's en batterijen zo veel mogelijk zelf maken. Maar als dat de auto duizenden euro's duurder maakt, verslechter je juist de concurrentiepositie van Europese fabrikanten', zegt Johan Geeroms van Allianz Trade in een persverklaring.Lees ook: Groen staal vrijgesteld van Made in EU-eisen, die gaan gelden voor cement, zonnepanelen, batterijen en windmolens Stikstofplannen kabinet vragen grote investeringen van boeren Wanneer mest en urine van koeien samenkomen, ontstaat ammoniak. Dat is een stikstofverbinding, en dus focussen de stikstofplannen van het kabinet-Jetten zich voor een groot deel op veehouders. Dat baart veehouders zorgen, blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws en vakblad Boerderij. De aanpassingen die van hen worden gevraagd, vragen grote investeringen.Het kabinet wil de stikstofnormen voor boeren strenger maken. Slechts 4 procent van de ondervraagde melkveehouders verwacht die zonder grote aanpassingen te kunnen behalen. Een vijfde denkt dat het wel lukt, maar alleen met extra investeringen in bijvoorbeeld filtertechnieken of ander veevoer. Een groot deel van de boeren staat voor zulke maatregelen open. Maar daarvoor moet het beleid wel stabiel blijven, en daar hebben boeren nu juist een hard hoofd in.Een ‘alliantie’ van boerenorganisaties, waaronder Agractie, heeft inmiddels haar eigen ideeën over de stikstofcrisis aan de Tweede Kamer gepresenteerd. Die boeren zeggen alleen met landbouwminister Van Essen te willen praten over hun eigen plannen, niet over de zijne.Lees ook: Wat doet het coalitieakkoord met klimaat en stikstof? Uitstoot broeikasgassen daalt, vooral bestaande industrie profiteert Tot 30 procent meer elektriciteit over verzwaarde kabels TenneT gaat de komende jaren ruim 800 kilometer aan kabels voor bovengrondse hoogspanningsverbindingen verzwaren. Daarmee moet meer ruimte komen op het stroomnet voor bijvoorbeeld warmtepompen, EV's en elektrificatie van de industrie. Na deze 'opwaardering' kan de netbeheerder tot zo’n 30 procent meer elektriciteit transporteren over deze lijnen. Niet overbodig, want de capaciteit van het net moet minimaal verdubbelen om in de snelgroeiende vraag naar elektriciteit te voorzien, schrijft TenneT.Veel hoogspanningsverbindingen in Nederland zijn in de jaren zestig en zeventig gebouwd. 'Daarom voeren we meteen groot onderhoud uit als we de lijnen vervangen', aldus Marco Kuijpers van TenneT. 'We vervangen bijvoorbeeld isolatoren en bliksemdraden en versterken het staalwerk van de masten waar dat nodig is. Ook verbeteren we de funderingen van de masten.'Lees ook: Nederland is met netcongestie de proeftuin van Europa: deze aanbieder van slimme energiesoftware ziet dat juist als een kans Startup wil mensen hun thuislaadpalen laten delen De Nederlandse startup Voltbee lanceert een app waarmee thuislaadpalen gedeeld kunnen worden. Zulke laadpalen worden gemiddeld maar 10 procent van de tijd gebruikt, schrijft de startup. Als de overige tijd wordt ingevuld door andere elektrisch rijders, kunnen laadpaaleigenaren geld verdienen, terwijl de 'gasten' goedkoper kunnen laden.Voltbee zegt elektrisch rijden op die manier toegankelijker te willen maken en bij te dragen aan een 'slimmer en decentraler' energiesysteem. Het bedrijf werkt samen met Chargee, een platform voor slim energiemanagement. Daarmee kunnen laadsessies worden afgestemd op woningverbruik, netcapaciteit en lokaal opgewekte zonnestroom. Voltbee werkt ook samen met energiecoöperaties in Enschede en Lochem.Lees ook: Geld verdienen met je laadpalen: dat kan nu met een nieuw soort emissiecertificaten Ook in de media:Doelstelling verdere verduurzaming van de landbouw uit zicht zonder extra actie (ACM) Renewi test nieuwe route van afvalhout naar hernieuwbare brandstoffen en chemie (Duurzaam ondernemen) Saudi-Arabië, Rusland en China pushen IPCC om belangrijk klimaatrapport uit te stellen (The Guardian) Europese Commissie wil de normen voor pesticiden versoepelen: ‘Winst gaat boven de gezondheid van mensen’ (de Volkskrant) Biotech en landbouw vragen om 450 miljoen euro van overheid (De Telegraaf)