Netcongestie en negatieve terugleverprijzen zijn de nieuwe werkelijkheid: zo houd je grip op je energierekening

Negatieve elektriciteitsprijzen en een overvol elektriciteitsnet, helaas is dat de dagelijkse praktijk. En dat blijft voorlopig ook zo, stelt Jasper le Mahieu van Vattenfall. Het is de nieuwe werkelijkheid, zegt hij. Jasper is expert op het gebied van slimme energiesturing en helpt bedrijven met passende energie-oplossingen die integraal onderdeel zijn van de bedrijfsvoering

Een onderwerp dat de afgelopen jaren van bijzaak naar absolute hoofdzaak is verschoven. Het managen van zowel zonnepanelen, energieverbruik, batterijen, laadinfrastructuur voor elektrisch rijden, maken het energievraagstuk voor bedrijven steeds complexer.

Rekensommen die niet meer kloppen

Veel bedrijven komen bij Jasper met het probleem dat ze graag een grotere elektriciteitsaansluiting willen, voor een laadplein bijvoorbeeld, maar vaak is een wachttijd van vijf jaar geen uitzondering meer’, legt le Mahieu uit. Daar lopen ook fabrieken tegenaan, die bijvoorbeeld een extra machine willen plaatsen. Wanneer ze al tegen de grens van hun gecontracteerde vermogen zitten, is het ook voor hen helaas een kwestie van achteraan aansluiten. Voor vrijwel alle bedrijven betekent het dat oude zekerheden wegvallen. De businesscase van de zonnepanelen die ooit werd doorgerekend, ging uit van aannames die inmiddels achterhaald zijn.

Toch kunnen zonnepanelen nog steeds heel interessant zijn, zeker wanneer opwek en verbruik slim op elkaar worden afgestemd, eventueel in combinatie met een batterij. Maar duidelijk is wel dat we te maken hebben met een markt waarbij de elektriciteitsprijzen vaker en meer extreem bewegen. Dat heeft alles te maken met het aandeel hernieuwbare energie. ‘Veel ondernemers weten hierdoor niet meer precies wat hun investeringen gaan opleveren of tegen welke kosten ze zullen aanlopen.’

Een Energie Management Systeem: de verkeersleider voor elektriciteit

Geen grotere aansluiting, maar toch willen uitbreiden. Zonnepanelen op het dak van een kantoor of bedrijfspand, maar liever niet betalen voor de teruglevering van elektriciteit bij mooi weer. Hier komt voor ondernemers het energie management systeem in beeld, een EMS. Le Mahieu omschrijft het als een soort verkeersleider voor energiestromen. ‘Het systeem meet wat er bij de hoofdaansluiting in- en uitgaat en stuurt alle machines en apparatuur aan die flexibel ingezet kunnen worden. Daarbij kan rekening worden gehouden met de elektriciteitsprijzen op dat moment en de maximale capaciteit van de netaansluiting. Maar ook alle andere energiestromen, zoals van batterijen, een e-boiler of een warmtepomp kunnen daarin meegenomen worden.

En het hoeft niet heel complex te zijn, wat we zien is dat eenvoudigste toepassing ook de meest voorkomende is. Veel bedrijven gebruiken de opwek van hun zonnepanelen zelf, maar op zonnige dagen ontkom je er soms niet aan dat je alsnog teruglevert. En dat brengt vaak kosten met zich mee, omdat op die moment de prijzen veelal negatief zijn. Als bedrijf wil je dat natuurlijk niet. ‘In het geval van een EMS zal die dit signaleren en schakelt tijdelijk de opwek van de zonnepanelen dynamisch af. Maar het eigenverbruik gaat gewoon door’, aldus le Mahieu.

‘Een EMS hoeft niet direct te betekenen dat je een grote investering moet doen. Zeker bij een eenvoudige toepassing, zoals het slim aansturen van zonnepanelen, kunnen de kosten relatief beperkt blijven. Hoe complexer de situatie en hoe meer assets je wilt koppelen, bijvoorbeeld een batterij en/of laadpalen, hoe uitgebreider de EMS-oplossing wordt. Of en hoe snel de investering zich terugverdient, verschilt daarom per bedrijfssituatie. ‘

Batterijen: interessant of niet?

Het afschakelen van zonepanelen leidt er natuurlijk wel toe dat je niet de volledige capaciteit van de zonnepanelen gebruikt. Als je dit niet wil, dan zou je kunnen overwegen om ook een batterij te plaatsen. In dat geval schakel je de zonnepanelen niet uit, maar sla je de opgewekte elektriciteit tijdelijk op. Die energie kun je vervolgens op een later moment gebruiken, bijvoorbeeld voor het opladen van een elektrische auto of voor andere toepassingen binnen het bedrijf. Maar de in een batterij opgeslagen energie kan in een fabriek ook worden ingezet om extra machines in te zetten, waarmee de pieken boven het gecontracteerde vermogen kunnen worden opvangen.

Zo helpt een batterij om de gevolgen van netcongestie te beperken, maar je zou hem ook kunnen gebruiken om te handelen op nieuwe energiemarkten gericht op flexibiliteit. Op die manier is het niet alleen positief voor de business case, maar is het misschien wel een nieuw verdienmodel voor een onderneming. Maar zomaar een batterij aanschaffen zou ik niet doen, waarschuwt le Mahieu. Of een batterij echt een goede businesscase kan zijn voor je bedrijf, hangt volgens hem echt af van meerdere factoren.

Wat vaststaat is dat steeds meer bedrijven de toegevoegde waarde en noodzaak van energiemanagement inzien. Zeker als ze willen elektrificeren of het bedrijf willen uitbreiden. Een EMS is schaalbaar, zodat het aansluit op alle assets,het energiecontract en het gecontracteerd vermogen. Maarhet begint in eerste instantie allemaalmet het meten van het huidige verbruik en wat er teruggeleverd wordt, daarna voeg je er nieuwe assets zoals laadpalen of een batterij aan toe.

Zelf een energie-expert worden hoeft volgens le Mahieu overigens niet. ‘Je kunt met dit vraagstuk altijd bij ons terecht. Wij kunnen daar vanzelfsprekend in ondersteunen. Voor de ondernemer lijkt het vaak ingewikkeld, maar het is zeker de moeite waard om hier kennis over op te doen en je in te verdiepen, het levert vaak meer op dan verwacht.’