Maaike Kooijman
29 oktober 2026, 07:44

Nieuwsupdate: 'Kweekmelk' komt naar Nederland en nieuwe proeftuin voor biodiversiteit in de gebouwde omgeving

Senara opent een vestiging in Maastricht. De Duitse biotechstartup werkt aan een manier om zuivel te maken in het lab. Verder in het nieuws: Schiphol kijkt naar Europese rechters voor natuurvergunning en cateraars gaan werkelijke prijzen voor voedsel rekenen.

kweekmelk | Credits: Natalie Behn via Unsplash

Bedrijf voor ‘kweekzuivel’ komt naar Maastricht

Senara opent een vestiging in Maastricht. De Duitse biotechstartup werkt aan een manier om zuivel te maken in het lab. Melkproducerende cellen worden gekweekt in een bioreactor, waar zij melk produceren zoals ze dat ook in de uier van koeien doen. Dat kost minder ruimte en energie, en scheelt bovendien een heleboel methaanuitstoot.

‘We willen melk niet veranderen, maar de productiewijze verbeteren’, zegt ceo Svenja Dannewitz in een persverklaring. ‘Op termijn kunnen boeren deze technologie met bioreactoren op hun eigen bedrijf toepassen.’

In Nederland wil Senara werken aan de verdere ontwikkeling en opschaling van de technologie. Het bedrijf ziet zijn zuivel ‘binnen enkele jaren’ in de schappen liggen en onderzoekt toepassingen voor onder meer ijs, kaas en panna cotta. Het krijgt daarvoor een investering van de Limburgse regionale ontwikkelingsmaatschappij (LIOF). Ook veel andere startups die aan cellulaire agricultuur werken zitten in Limburg, waaronder kweekvleesproducent Mosa Meat.

Lees ook: In het lab van Those Vegan Cowboys wordt échte kaas gemaakt, zonder koe

Schiphol kijkt naar Europese rechters voor natuurvergunning

Schiphol vindt dat Nederlandse rechters de Europese wetgeving te streng uitleggen. Vorig jaar werd de natuurvergunning van Schiphol vernietigd en inmiddels is het hoger beroep tegen die uitspraak begonnen. De luchthaven dringt er bij de Raad van State op aan om het Europese Hof om uitleg te vragen. Het Hof zou meer ruimte bieden in het stikstofdossier dan Nederlandse rechters.

De Raad van State beslist later of ze dat ook daadwerkelijk gaat doen. Gebeurt dat, dan kan het anderhalf tot twee jaar duren voordat het Europese Hof de vragen heeft beantwoord, schrijft Nu.nl. De zaak zou dan pas in 2028 verdergaan. Schiphol opereert nu onder een gedoogvergunning.

Lees ook: Hoe ziet Schiphol er in 2050 uit? ‘Ook dan is vliegen nog niet klimaatneutraal’

Cateraars gaan werkelijke prijzen voor voedsel rekenen

Cateraars Vermaat, Vitam, Appèl, Food & I en Cirfood hebben afgesproken om vanaf volgend jaar de true price van maaltijden te rekenen. Dat houdt in dat de negatieve milieu- en gezondheidseffecten van dierlijke producten in de prijs worden meegenomen. Producten die een positieve milieu-impact hebben, zoals peulvruchten, worden dan goedkoper.

De ondertekenaars vertegenwoordigen bijna 50 procent van de Nederlandse cateringmarkt.  Uiterlijk 1 juli 2027 gaan ze true pricing ‘zo veel en waar mogelijk toepassen’, in ieder geval bij vlees en kaas. Hoewel ze hun eigen strategie bepalen, delen ze hun kennis en bevindingen met elkaar. De partners achter het convenant staan ook open voor nieuwe deelnemers.

Lees ook: Meerderheid Nederlanders bereid meer te betalen voor vlees, maar we doen het (nog) niet

Nieuwe proeftuin voor biodiversiteit in de gebouwde omgeving

Op het terrein van The Green Village in Delft is een nieuwe proeftuin geopend: NatuurBuurt. Daar kunnen onderzoekers, bedrijven en overheden innovaties testen en doorontwikkelen die natuur en biodiversiteit beter integreren in de gebouwde omgeving. De eerste innovaties zijn al gestart met testen en doorontwikkelen, waaronder ‘Luistervinken’, die de biodiversiteit in gebieden in kaart brengen met behulp van slimme sensoren en AI.

De tests op The Green Village zijn voor veel duurzame startups een belangrijke stap in de ontwikkeling van hun product. Zo was de batterij van Ore Energy er de eerste ijzer-luchtbatterij die werd aangesloten op het Europese stroomnet, en test Geheco er zijn boortechnologie voor grondwarmtepompen.

Lees ook: Biodiversiteit is ondergeschoven kindje bij bedrijven: nieuwe ‘managementtaal’ voor de natuur zou helpen

Duurzaam managementtalent in de Next Leadership 50

Ze rammelen ongeduldig aan de deuren van de boardrooms met hun verfrissende inzichten en ideeën – of ze zitten daar zelfs al. MT/Sprout, de zustertitel van Change Inc., presenteert vandaag de Next Leadership 50 van 2026: de lijst met de meest veelbelovende managers van Nederland.

Op de lijst staan onder anderen Frank Fischer (Frank Fischer (cfo Westland Kaas & commissaris Those Vegan Cowboys), Bart Raessens (head of strategy ASN Bank) en Daphne Verreth (directeur energiesysteem & omgeving Enexis). Laatstgenoemde werkt bij Enexis aan een toekomstbestendig energiesysteem. Dat vraagt niet alleen om oog voor schaarse ruimte, maar vooral ook om intensieve samenwerking met lokale overheden en het wegnemen van drempels, vertelt ze aan MT/Sprout.

Lees ook: De 50 grootste managementtalenten van MT/Sprout laten zien hoe het leiderschap van de toekomst eruitziet

Energiesector gaat statushouders opleiden voor uitbreiden stroomnet

De energiesector wil de komende jaren duizend statushouders opleiden als technici, met baangarantie. Dat staat in het pact ’Energy Skills’, waarmee energiebedrijven in totaal 5.000 nieuwe mensen wil opleiden om het elektriciteitsnet in Nederland uit te breiden. Het kabinet draagt vanuit het Klimaatfonds 25 miljoen euro bij, de sector zelf investeert 200 miljoen euro in de komende jaren, meldt De Telegraaf.

Alexander Baas leidt het initiatief van netbeheerders Enexis, TenneT, Alliander en Stedin, die samenwerken met Refugee Talent Hub. Hij ziet dat veel talent onbenut blijft doordat hoogopgeleide nieuwkomers in banen terechtkomen die niet aansluiten bij hun opleiding en ervaring. ‘Bijvoorbeeld engineers die we in Nederland heel hard nodig hebben: die werkten bij Picnic of PostNL en reden in een busje door Nederland. Dat werk is ook belangrijk, maar het is zonde als technische kennis en ervaring op deze manier onbenut blijven.

Change Inc. volgen via Google? Dat kun je hier doen

Ook in de media:

  • Biochemiebedrijf Corbion haalt bioplastics uit etalage, toont fors herstel in derde kwartaal (De Telegraaf)
  • Olie-industrie heeft miljarden extra verdiend sinds oorlog in Iran gaande is (Nu.nl)
  • Europese gasprijs doorbreekt grens van 100 euro (BNR)
  • Meest kritieke materialen komen vooral uit China (CBS)
  • Meer laadpalen nodig, maar Nederlandse makers kwakkelen (RTL Nieuws)
  • Laatste ijs van gletsjer op hoogste bergtop Slovenië gesmolten na hete zomer (Nu.nl)

Grafiek: Wereldwijde opslagcapaciteit voor CO2 nog sterk gedomineerd door projecten voor extra oliewinning

Het afvangen en opslaan van CO2 geldt als een belangrijke aanvullende technologie om naar netto nul uitstoot te komen. Maar er is veel discussie over het tempo van opschaling. Het gebruik van fossiele brandstoffen zorgt immers voor een jaarlijkse CO2-uitstoot van rond de 38 miljard ton.Minder fossiele brandstoffen gebruiken is daarom prioriteit nummer één. Tegelijkertijd is CO2-afvang en -opslag waarschijnlijk nog lange tijd nodig, omdat de concentratie van CO2 in de atmosfeer zorgt voor gevaarlijke opwarming van de aarde. Er moet dus flink wat CO2 uit de atmosfeer worden gehaald, ook nadat de wereld het punt van netto nul uitstoot heeft bereikt. Wereldwijde opslagcapaciteit voor CO2 Het Global CCS Institute publiceert jaarlijks een rapport over de stand van zaken rond CO2-opslagprojecten, inclusief de totale opslagcapaciteit en een schatting van projecten die in de pijplijn zitten. In de nieuwe editie becijferen analisten de huidige jaarcapaciteit op 68 miljoen ton, terwijl er voor 328 miljoen ton aan jaarlijkse capaciteit op de rol staat. Grafiek van de week Voor de transitie naar een duurzame economie is meer nodig dan alleen rationele argumenten. Maar cijfers zeggen wél heel veel. In een wereld waarin je wordt overspoeld met informatie is het vaak lastig om te bepalen wat echt belangrijk is. In de rubriek ‘Grafiek van de week‘ licht Change Inc. op een visuele manier een onderwerp uit dat substantiële impact heeft op duurzame transities. De huidige opslagcapaciteit staat gelijk aan ongeveer 0,2 procent van de jaarlijkse CO2-uitstoot door fossiele brandstoffen. Opvallend genoeg valt zelfs op dit lage cijfer het nodige af te dingen. Een groot deel van 88 actieve projecten waarvoor data beschikbaar zijn, bestaat namelijk uit zogenoemde 'enhanced oil recovery' (EOR). Dat gaat om CO2 die bij oliewinning vrijkomt en wordt afgevangen. De CO2 wordt vervolgens opnieuw geïnjecteerd in olievelden, met als doel méér olie uit bestaande velden te halen.Je kunt je afvragen of dat bijdraagt aan doelen om het gebruik van fossiele brandstoffen zoals olie te verlagen. EOR is immers gericht op optimaler en langer gebruik van olievelden. Bijna driekwart van CO2-opslagcapaciteit onderdeel van oliewinning Op basis van de onderliggende data in het rapport hebben we de mondiale CO2-opslagcapaciteit daarom onderverdeeld in EOR en 'overige ondergrondse opslag'. Bij die laatste categorie gaat het om opslag in lege gasvelden, ondergrondse zoutlagen en via binding van CO2 aan gesteente (mineralisatie). Dat laatste gebeurt onder meer in IJsland, waar het bedrijf Climeworks CO2 uit de lucht filtert met grote afvangmachines.In de grafiek hieronder is te zien dat 49 miljoen ton van de huidige opslagcapaciteit (72 procent) enhanced oil recovery betreft. Overige opslagprojecten zijn goed voor 19 miljoen ton CO2 per jaar (28 procent).Het grootste operationele project voor EOR is het Santos Basin in Brazilië. Dit is een diepzeewinningsproject van energiereus Petrobras, met een injectiecapaciteit van ruim 14 miljoen ton CO2 per jaar.(function(){function e(){window.addEventListener(`message`,function(e){if(e.data[`datawrapper-height`]!==void 0){var t=document.querySelectorAll(`iframe`);for(var n in e.data[`datawrapper-height`])for(var r=0,i;i=t[r];r++)if(i.contentWindow===e.source){var a=e.data[`datawrapper-height`][n]+`px`;i.style.height=a}}})}e()})();EOR zorgt voor ongeveer 0,32 ton CO2-uitstoot per vat olie, blijkt uit zogenoemde well-to-wheel-analyses waarin ook de uitstoot bij verbruik is meegenomen. Dat is ongeveer een derde minder dan bij conventionele oliewinning, doordat de CO2 wordt afgevangen.Pas je dit toe op de winning in het Santos Basin, dan zorgen ruim 900 miljoen opgepompte vaten olie voor 288 miljoen ton CO2-uitstoot per jaar over de hele cyclus van winning tot en met gebruik. Daarmee wordt 171 miljoen ton aan uitstoot bespaard vergeleken met conventionele oliewinning. Tegelijk neemt dat niet weg dat EOR geen stimulans geeft om oliewinning af te bouwen.Buiten de olie- en gassector heeft CO2-afvang en ondergrondse opslag veelal een andere functie. Zo zorgt cement- en betonproductie voor veel CO2-uitstoot. Na afvang en opslag van die emissies is geproduceerd beton in gebouwen echter geen bron meer van CO2-uitstoot; het kan zelfs voor CO2-opname zorgen. Per sector zijn er dus grote verschillen wat betreft de bijdrage van CO2-opslag aan emissiereductie. CO2-opslag: projecten in Nederland en Noorwegen Bij de 'overige' opslagcapaciteit van CO2 is het Australische Moomba-project momenteel het grootst. Dat project gebruikt oude gasvelden en heeft een capaciteit van 1,7 miljoen ton per jaar.In Europa komt er de komende jaren flink wat capaciteit bij in Noorwegen en Nederland. Het Northern Lights Project wil opschalen naar een jaarcapaciteit van 5 miljoen ton CO2. Het Rotterdamse Porthos-project moet in 2027 operationeel worden en mikt op 2,5 miljoen ton aan CO2-opslag per jaar. En het Aramis-project wil zelfs 22 miljoen ton aan CO2 per jaar gaan opslaan in oude gasvelden onder de Noordzee. Lees ook:Grafiek: Minimaal 3 keer zo veel opwekvermogen van hernieuwbare energie nodig in 10 jaar tijd Hoe Rob van Straten met CO2-filteraar Skytree de route naar commerciële opschaling heeft gevonden Duurzaam cement en beton: schalen van groene oplossingen is grote uitdaging, maar Europa komt in actie