Jeroen de Boer
04 november 2026, 07:04

Nieuwsupdate: Industrie krijgt extra korting op elektriciteitskosten en stikstofwet blijft grotendeels overeind

Het kabinet-Jetten heeft voor 2027 een pot van 150 miljoen euro gereserveerd om hoge stroomkosten voor de industrie te dempen. Verder in het nieuws: minister Jaimi van Essen voegt een beetje maatwerk toe aan de stikstofwet en lessen van pilot met waterstofproductie op zee.

Kabinet geeft industrie steun om hoge kosten elektriciteit te beperken. | Credits: Michael Pointner via Unsplash

Industrie krijgt voor € 150 miljoen korting op elektriciteitskosten in 2027

Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei heeft voor 2027 een bedrag van 150 miljoen euro gereserveerd om de elektriciteitskosten voor de industrie te verlagen. Uit een Kamerbrief blijkt dat het kabinet hiermee een begin wil maken met het creëren van een gelijk speelveld met omringende landen. In onder meer Duitsland profiteren industriële bedrijven van extra overheidskortingen die de elektriciteitskosten verlagen.

‘Uit onderzoeken blijkt steevast dat de hoge elektriciteitskosten één van de belemmeringen zijn, zo niet de grootste, om te komen tot een duurzame businesscase. Daarom heeft het kabinet in het coalitieakkoord besloten om deze kosten te verlagen’, schrijft Van Veldhoven. Het kabinet heeft voor 2027 een speciale regeling ontworpen, waardoor de subsidie van 150 miljoen euro gecombineerd kan worden met de zogenoemde IKC-aftrek. Dat is een andere compensatieregeling voor industriële bedrijven die te maken heeft met het feit dat elektriciteitsleveranciers CO2-heffingen doorberekenen aan industriële eindgebruikers.

Lees ook: Boudewijn Siemons (Havenbedrijf Rotterdam): ‘Geopolitiek en economisch hebben we wel wat huiswerk te doen’

Kabinet presenteert stikstofwet met meer ruimte voor ‘maatwerk’

Met enkele dagen vertraging presenteerde minister Jaimi van Essen van Landbouw dinsdag het wetsvoorstel waarmee de stikstofcrisis moet worden aangepakt. In hoofdlijnen werden de plannen al voor de zomer bekend. Doel is een drastische verlaging van de stikstofuitstoot in 2035. Voor de landbouw gaat het om 42 tot 46 procent minder uitstoot vergeleken met 2019, en voor de industrie en voor mobiliteit om 50 procent.

In de aangepaste versie krijgen provincies meer ruimte voor eigen invulling van het beleid rond gevoelige natuurgebieden, meldt onder meer de NOS. Plannen daarvoor moeten uiterlijk in september 2028 zijn ingediend. Anders gaan strenge landelijke regels gelden. Oorspronkelijk zou rond vijftien natuurgebieden een zone van 1.000 meter met strenge beperkingen gelden. Hier wordt nu meer maatwerk toegestaan, maar de hoofddoelen blijven staan.

Lees ook: Prinsjesdag 2026: dit zijn de opvallendste maatregelen van het kabinet-Jetten op het gebied van klimaat en duurzaamheid

Afgifteplicht bedrijven voor afgedankte elektrische apparaten vanaf 2027

Professionele partijen zoals metaalbedrijven, installateurs, bouwbedrijven, kringloopbedrijven, ziekenhuizen en datacenters krijgen vanaf 1 januari 2027 te maken met een afgifteplicht voor oude elektrische apparaten. Die moeten worden ingeleverd bij gecertificeerde inzamelaars en verwerkers. Stichting OPEN, die als ketenorganisatie de inzameling van elektronisch afval coördineert, is blij met de verplichting.

In 2025 werd 72 procent van het elektrisch afval ingezameld, terwijl het streefdoel op 85 procent ligt. Met de nieuwe afgifteplicht kunnen volgens OPEN veel meer apparaten worden ingezameld die nu buiten de gecertificeerde verwerkingsketen belanden. Op jaarbasis zou het om 35 miljoen kilo gaan.

Lees ook: Grafiek: Recycling batterijen en opschalen gedeeld vervoer cruciaal voor grondstofgebruik van de energietransitie

Nieuwe subsidieregeling voor duurzame vliegtuigbrandstof van start

De Nederlandse overheid is per 3 november gestart met een subsidieregeling om de productie van duurzame, synthetische luchtvaartbrandstof (e-SAF) te ondersteunen. Bedrijven kunnen via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) aanvragen doen voor de Tijdelijke Subsidieregeling Duurzame Luchtvaartbrandstoffen. Hiervoor is een pot van 205 miljoen euro beschikbaar. Het gaat dan om subsidie voor de voorbereiding of de bouw van een fabriek, en uitbreiding van productiefaciliteiten.

Synthetische brandstof wordt gemaakt met een combinatie van (groene) waterstof en CO2 en vormt een alternatief voor de productie van motorbrandstoffen uit aardolie. De subsidieregeling is gericht op het wegnemen van financiële en technologische belemmeringen voor de commerciële ontwikkeling van e-fuels.

Lees ook: Duurzamer vliegen: biobrandstof heeft het moeilijk, maar er zijn ook andere opties

Lessen uit pilot met waterstofproductie op de Noordzee: technisch kan het

Het Nederlandse waterstofproject Poshydon heeft het eindrapport gepresenteerd van een pilot op de Noordzee. Daar is ter plekke waterstof geproduceerd met elektrolysers, gevoed door groene stroom van windmolens. Dit biedt onder meer kansen om bijvoorbeeld windenergie op te slaan in de vorm van waterstof voor later gebruik. De belangrijkste conclusie van de pilot is dat de techniek niet het probleem is. De uitdagingen liggen vooral bij de integratie van waterstofproductie op zee in het energiesysteem.

‘De echte les is dat succesvolle offshore waterstofprojecten staan of vallen met systeemintegratie. Je moet techniek, infrastructuur, vergunningen, veiligheid en marktpartijen vanaf de eerste dag als één geheel benaderen’, aldus directeur energie-infrastructuur Rene Peters van TNO in een perstoelichting. Het project is tot stand gekomen met steun van een breed consortium van publieke en private partijen, waaronder EBN, Eneco,  Gasunie, TAQA Energy en TNO.

Lees ook: Industrie staat te springen om goedkopere groene waterstof: innovatieve Nederlandse elektrolysers bieden kansen

Change Inc. volgen via Google? Dat kun je hier doen

Ook in de media:

  • Amerikaanse zakenbank JP Morgan toont interesse voor financiering van Europees stroomnet (Energy Connects)
  • Ore Energy ziet datacenters als kans voor ijzer-luchtbatterij, naast opslag van windenergie (Recharge)
  • Nederland en VK zetten in op uitstootvrij vliegen voor onderlinge vluchten (BNR)
  • Wetenschappers ontwerpen biocomputer die bacteriën benut om wiskundige problemen op te lossen (Eureka)
  • Investeringsbedrijf van familie Brenninkmeijer snijdt in duurzame projecten  (FD)
  • Fabrikant van elektrische bussen Ebusco schort salarisbetaling medewerkers op (Nu.nl)

Nederland gidsland voor gendergelijkheid? We zijn de weg volledig kwijt

Ik ben boos. En moe. Voordat iemand het vraagt: nee, ik ben niet ongesteld. Ik heb gewoon het nieuws gelezen.Nederland presteert slecht. Ooit hadden we het idee dat we een gidsland waren. Tolerant, modern en geëmancipeerd. Ik denk dat we onszelf daarmee altijd al overschat hebben, maar inmiddels rennen we echt hard achteruit.Zo las ik over de wereldranglijst voor gendergelijkheid. In 2008 stond Nederland op plek 9. In 2024 verschoven we naar plek 28. En nu staan we op plek 46. Als dit een voetbalteam was, hadden we de bondscoach ontslagen en de spelers uitgejouwd. Maar het gaat over vrouwen, dus we denken ‘ach’ en bestellen nog een cappuccino.Wat ik ook las, is dat Marokko sinds september zijn eerste vrouwelijke premier heeft, Fatima Ezzahra El Mansouri. In steeds meer landen is het normaal dat een vrouw aan het roer staat. Het Verenigd Koninkrijk, Finland, Denemarken, IJsland, Italië, Nieuw-Zeeland, Pakistan, Bangladesh, Tunesië en Japan hebben allemaal al een vrouwelijke premier gehad. Goed nieuws natuurlijk.Maar het geeft wel te denken. In Nederland hebben we nog nooit een vrouwelijke premier gehad. Alleen koninginnen. Het lijkt wel alsof we niet alleen een glazen plafond hebben, maar ook een soort cultureel erfgoed beschermen. ‘De premier in Nederland is man, laten we dat omwille van traditie vooral in stand houden…’ Fopfeminisme Cabaretier, zangeres en podcastmaker Lisa Loeb schreef er een boek over: Fopfeminisme. Een rake titel, want dat is precies wat we doen. We houden onszelf voor dat emancipatie een afgerond project is. Iets wat we ergens tussen de invoering van de pil en het eerste vrouwelijke journaalanker hebben afgevinkt.Dan is er nog de Monitor Genderbalans van de Sociaal Economische Raad (SER). De jaarlijkse analyse van de man-vrouwverhouding in de top en subtop van het Nederlandse bedrijfsleven. Ook al zo'n hoopgevend document. Het aandeel vrouwen in besturen van grote ondernemingen is gestegen naar 17,3 procent, staat in de monitor. Het werd gepresenteerd als vooruitgang. Maar wat er eigenlijk staat is dat vijf op de zes bestuurders nog steeds mannen zijn. Als mijn telefoon nog 17 procent batterij heeft, zoek ik een oplader.Maar wat doen we? We organiseren een symposium over de prachtige stappen die zijn gezet. Met een panel van vier mannen en één vrouw. I kid you not. Vrouwenrechten als 'bonusartikel' bij Belastingplan Het kan nog gekker. Rob Jetten en zijn partner verwachten een baby. Prachtig nieuws, zou je denken. Twee mensen die graag ouders willen worden. Maar naast felicitaties volgde een stortvloed aan homohaat en morele verontwaardiging. Bij de NOS hebben ze na een paar uur de comments onder hun bericht uitgezet, het werd te erg.Natuurlijk mag je vragen stellen over draagmoederschap en de rechten van alle betrokkenen. Maar de manier waarop sommige mensen zich plotseling tot opperrechter van andermans gezinsgeluk benoemden, was verbijsterend.Ondertussen gebeurt er in Den Haag iets waar mijn bloed echt van gaat koken. JA21, BBB en de SGP hebben de handen ineengeslagen, voor een constructief aanbod. Steun voor de begrotingen, waar ze iets voor terugvragen: een pas op de plaats bij 'medisch-ethische' kwesties. Wat de SGP daarmee bedoelt, is duidelijk. De ontwikkelingen rond abortus en draagmoederschap stilzetten. Pardon?Sinds wanneer zijn vrouwenrechten een bonusartikel bij de begrotingsonderhandelingen? ‘Doe ons maar een belastingverlaging, de btw afschaffen voor sierteelt en graag een stuk zelfbeschikking inleveren voor de helft van de Nederlandse bevolking.’ Tijd om boos te zijn Het. Valt. Niet. Mee. We kunnen dit niet wegwimpelen met simpele redeneringen zoals dat vrouwen er zelf voor kiezen om parttime te werken. En dat ze daardoor minder verdienen, minder pensioen opbouwen en minder macht hebben. Dit is geen kwestie van eigen schuld, dikke bult.Want wat individuele keuzes lijken, legt steeds weer dezelfde collectieve ongelijkheid bloot. Maar daar mogen wij vrouwen vooral niet boos over worden. Want boze vrouwen zijn vermoeiend. Te fel. Te emotioneel. Ze moeten het gesprek constructief voeren. Bruggen bouwen. Mannen meenemen. Liefst met een glimlach, lekker aantrekkelijk.Ik heb inmiddels meer bruggen gebouwd dan Rijkswaterstaat en ik ben klaar met iedere nieuwe ranglijst die bevestigt wat we al lang weten. Klaar met het applaus voor een procentpunt vooruitgang. En boos om de gedachte dat mijn dochters straks dezelfde gesprekken moeten voeren die hun moeders en oma's al voerden.Dus, laten we stoppen met onszelf in slaap sussen met het verhaaltje hoe geweldig geëmancipeerd we zijn. Er wordt aan de poten van ons zelfbeschikkingsrecht gezaagd, we zakken op belangrijke ranglijsten. We doen het ronduit slecht! Het is hoog tijd om daar voluit boos over te zijn. Vrouwen en mannen. Nancy Kabalt heeft ruim twintig jaar ervaring in de energiesector en was onder andere algemeen directeur van netbeheerder Stedin. Inmiddels is ze als toezichthouder betrokken bij diverse energiebedrijven, zoals FastNed en Sympower. Ze is ook oprichter van consultancy- en interimbedrijf Windkracht5.Lees ook:Procureur-generaal Sue Preenen over leiderschap en inclusie: 'Ik weet dat je de regie kunt pakken' Oprichters adviesbureau House of Inclusion: 'Bedrijven willen laten zien dat ze achter diversiteit en inclusie blijven staan’ Hoe vrouwelijke leiders zichzelf terugvinden: weg van de apenrots