Jeroen de Boer
11 november 2026, 07:24

Nieuwsupdate: Lagere CO2-prijzen slaan gat in publieke financiering koolstofopslag en criteria voor ideale thuisbatterij

Als CO2-prijzen in de EU de komende jaren relatief laag blijven, heeft dat gevolgen voor de publieke financiering van opslagprojecten. Verder in het nieuws: RIVM stelt criteria op voor duurzame en veilige thuisbatterij, en dorp Moerdijk kan waarschijnlijk blijven.

verduurzaming industrie CCS CO2-opslag Een duiker aan het werk bij de aanleg van CO2-opslagproject Porthos., | Credits: Porthos

‘Europese belastingbetaler draait op voor lagere CO2-prijzen’

De hervorming van het Europese emissiehandelssysteem ETS betekent een tragere afbouw van CO2-emissierechten. Doordat er de komende vijftien jaar meer emissierechten beschikbaar blijven, kunnen CO2-prijzen lager uitvallen. Aan de ene kant betekent dat dat bedrijven, die emissierechten moeten kopen voor hun CO2-uitstoot, goedkoper uit zijn. Tegelijk ontstaat er op die manier een financieringsgat om de kosten van projecten voor de afvang en opslag van CO2 (CCS) te dekken.

Dit blijkt uit een nieuwe analyse van onderzoeksbureau IEEFA. Analisten wijzen erop dat opbrengsten die overheden krijgen via het veilen van CO2-emissierechten, deels gebruikt worden om CCS-projecten te financieren. Uitgaande van nieuwe prognoses van ABN AMRO van CO2-prijzen van 91 euro per ton in 2030, tegen eerdere schattingen van 138 euro per ton, is de verwachting dat het veilen van emissierechten minder gaat opleveren. Dat betekent dat publieke ondersteuning van CCS-projecten waarschijnlijk met andere belastingheffingen gedekt moet worden. Als CO2-prijzen inderdaad relatief laag blijven, ontstaat er volgens IEEFA al snel een financieringsgat van 39 miljard euro dat bij belastingbetalers terecht komt.

Lees ook: EU zwakt CO2-emissiehandelssyteem fors af en hoopt op inhaalslag met elektrificatie

Discussie over elektrificatie en afbouw van fossiele brandstoffen op COP31

Tijdens klimaatconferentie COP31 probeert gastheer Turkije deze week steun te verzamelen om zijn voorgestelde doel voor elektrificatie van het energieverbruik in de slotverklaring te krijgen. Het gaat om een wereldwijd doel voor het aandeel van stroom in de eindvraag naar energie van 35 procent, te behalen in 2035.

Uit verslagen van onder meer Reuters blijkt dat er bij COP31 discussie is over de vraag hoe groen het elektrificatiedoel moet zijn. Het maakt immers uit of je stroom produceert met kolen- en gascentrales of uit hernieuwbare bronnen. Turkije wil dit bewust in het midden laten, juist ook om brede steun te krijgen voor het doel van fossiel georiënteerde landen. Voorzitter Murat Kurum van COP31 suggereerde tijdens een persconferentie dat hernieuwbare stroom sowieso in het voordeel is: ‘Je hebt een keuze voor de toekomst, waarbij het ene pad duurder wordt en het andere pad goedkoper. Wat heeft dan je voorkeur?’

Een ander belangrijk onderwerp is de afbouw van het gebruik van fossiele brandstoffen. Tijdens de vorige COP-conferentie in Brazilië lukte het niet om dat onderwerp in de slotverklaring te krijgen. Dinsdag bracht de Duitse milieuorganisatie Urgewald een overzicht naar buiten van investeringsplannen van olie- en gasbedrijven. Daaruit bleek dat de sector nog altijd mikt op substantiële expansie in de komende decennia. Voor grote westerse energieconcerns als ExxonMobil, TotalEnergies, Shell, Eni en BP geldt dat ze bij elkaar nog bijna 30 miljard vaten olie-equivalent willen oppompen.

Lees ook: De heikele thema’s tijdens klimaattop COP31: elektrificatie, afbouw fossiele brandstoffen en klimaatfinanciering

Dorp Moerdijk blijft waarschijnlijk: beperkte uitbreiding industrie en haven

Het kabinet-Jetten verwacht dat het dorp Moerdijk toch kan blijven bestaan. Eerdere plannen voor uitbreiding van het haven- en industriecluster van Rotterdam, inclusief faciliteiten voor waterstof en batterijopslag, zijn in nieuwe scenario’s bijgesteld. Waar eerst een gebied van 450 hectare nodig werd geacht, lijkt 200 hectare nu voldoende. Dat heeft staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat laten weten in een Kamerbrief.

Het kabinet wil de nieuwe plannen nog bespreken met de provincie Noord-Brabant en de gemeente Moerdijk. Die moeten nog oordelen over onder meer de middelen voor sociaal-maatschappelijke, financiële en juridische ondersteuning die de overheid beschikbaar wil stellen voor het dorp.

Lees ook: Boudewijn Siemons (Havenbedrijf Rotterdam): ‘Geopolitiek en economisch hebben we wel wat huiswerk te doen’

RIVM maakt model voor beoordeling van de ‘ideale thuisbatterij’

Met de groeiende populariteit van thuisbatterijen gaat ook zwaarder tellen hoe ze scoren op criteria als veiligheid en duurzaamheid. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft een model gemaakt om thuisbatterijen te beoordelen. Daarbij zijn criteria opgesteld voor het gebruik van kritieke metalen, circulariteit, CO2-voetafdruk, cyberveiligheid, brandveiligheid en energie-efficiëntie.

Op grond hiervan heeft het RIVM een standaard bepaald voor de ‘ideale thuisbatterij’. Vervolgens zijn verschillende batterijsoorten (waaronder lithium-ion, natrium-ion, loodgel) op hoofdlijnen vergeleken met het ideaaltype. Het RIVM wil hiermee een basis leggen om concrete eisen te gaan stellen aan batterijen. Doel is om zo meer aandacht te vestigen op criteria voor veiligheid en duurzaamheid bij de aanschaf van thuisbatterijen.

Lees ook: Wat heb je aan een thuisbatterij? Van effectiever gebruik van zonnepanelen tot hulpje bij netcongestie

Alternatieven voor Quote 500: Nederlandse gezichten van duurzame impact

Sinds eind oktober is het nieuwe initiatief Impact500 live, een alternatief voor de lijst van Quote met de 500 rijkste Nederlanders. De Impact500 is ontwikkeld door Nicolette Loonen en Roxanne van Rijn. Genomineerden kunnen door andere mensen worden aangedragen. Inmiddels heeft dat een overzicht met 441 namen opgeleverd. De profielen zijn samengesteld door AI op basis van openbare gegevens, waardoor de lijst in eerste instantie als een soort ‘betaversie’ is opgezet.

Dinsdag bleek dat de Green Times een vergelijkbaar initiatief wil lanceren in 2027: De Green Times 500. Emma Kloppert van de Green Times deed op LinkedIn een oproep om mee te denken over genomineerden. Dat leidde in de commentaren tot vragen over hoe de twee initiatieven zich tot elkaar verhouden. Er blijkt inmiddels onderling contact te zijn.

Lees ook: Deze eigenschappen hebben leiders nodig in een transitie, volgens hoogleraar André Nijhof

Change Inc. volgen via Google? Dat kun je hier doen

Ook in de media:

  • Rijke landen moeten € 300 miljard per jaar bij elkaar brengen voor klimaatfinanciering: wat betekent dat voor Nederland? (AD)
  • Rapport: combinatie van zonne-energie en batterijen kan kosten van elektriciteit structureel verlagen (Duurzaam Ondernemen)
  • Turkse president blij met deals voor oliewinning, terwijl wereld bij COP31 praat over afbouw fossiele brandstoffen (NRC)
  • Irrigatiewagentje op zonne-energie biedt alternatief voor dure diesel in Bangladesh (New Atlas)

AI-model controleert of marketing van bedrijven voldoet aan Europese regels voor greenwashing: 'Compliance wint altijd'

Kleding van ‘100% duurzaam katoen’ verkopen, zonder dat daar een officieel keurmerk bij staat. Verpakkingen ‘100% recyclebaar’ noemen zonder dat te onderbouwen. Stellen dat klanten ‘klimaatneutrale’ benzine tanken - echt gebeurd, Shell maakte bij zijn tankstations ooit reclame voor CO2-neutraal rijden.Sinds bedrijven per 27 september aan de Europese richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition - kortweg ‘EmpCo’ - moeten voldoen, mogen dit soort statements niet meer. De nieuwe regels zijn bedoeld om consumenten beter te beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. Maar ze leveren organisaties ook een hoop hoofdpijn op, ziet Sjoerd de Kreij, medeoprichter en ceo van startup Typetone.ai.Bedrijven moeten niet alleen hun huidige en toekomstige uitingen aanpassen, maar zitten ook bovenop een enorme berg digitaal archiefmateriaal. Legacy content, noemt de De Kreij het: honderdduizenden vaak jaren oude webpagina's, artikelen, persberichten en socialmediaposts. Zie dat allemaal maar eens te controleren en op te schonen - en laat dat nou net de specialiteit van zijn AI-startup zijn. Eerder dan ChatGPT Een paar jaar geleden maakte Typetone nog AI-teksten op maat, maar door de snelle ontwikkelingen rond large language models heeft het bedrijf zijn focus verlegd. "Het is niet langer de kernfocus’, zegt De Kreij.Een jaar geleden, in november 2025, maakte Typetone de pivot naar AI-compliancetool. De startup heeft nu vijftien klanten voor de nieuwe dienst, namen mag De Kreij niet noemen, waarvan het merendeel Nederlands. De meesten maakten al gebruik van de content- en socialmediasoftware.De eerste aanwijzing dat dit weleens het nieuwe gouden ei kon zijn, was dat organisaties er zelf om vroegen, vertelt hij. ‘Wij praten met de marketeers, de  chief marketing officers. Die zijn verantwoordelijk voor alle uitingen en vroegen steeds vaker of wij konden controleren of hun legacy content nog aan alle regels voldeed.’Daarvoor was volgens de ondernemer nog geen oplossing. ‘Bij grote corporates, zoals grootbanken, zijn marketeers soms wel 30 procent van hun tijd kwijt aan het handmatig en steekproefsgewijs doornemen van oude pagina’s. En dan controleren ze alsnog maar 5 procent van het materiaal.’ Compliance wint altijd Typetone werkt op een andere manier. Het bedrijf toetst de publieke digitale content van merken en bedrijven op verschillende EU-regels; de Empco, maar ook de MiFID II- en MiCar-richtlijnen, die respectievelijk op de financiële markten en de cryptosector zijn gericht.Dat gebeurt in een paar stappen. Eerst haalt de startup alle openbare content op, door de website en sociale media te scrapen of een koppeling met het contenmanagementsysteem te maken. Dat materiaal wordt door de eigen AI-modellen gehaald en getoetst. De door AI gemarkeerde overtredingen worden vervolgens door een compliance officer – een mens – beoordeeld.Zij controleren niet alleen welke formuleringen inderdaad niet kloppen, en komen met alternatieven die 'veilig' zijn en de commerciële boodschap tegelijkertijd zoveel mogelijk overeind houden. ‘Al zijn marketeers niet altijd blij met de voorstellen’, zegt De Kreij. ‘Maar uiteindelijk wint compliance altijd.’De prijzen zijn maatwerk. Typetone berekent eerst hoeveel het een organisatie zou kosten om al het bovengenoemde werk handmatig te doen. ‘Stel dat tien medewerkers er een half jaar mee bezig zijn’, rekent De Kreij voor. ‘Dan praat je over 5 fte aan loonkosten op jaarbasis. Wij vragen een percentage van dat bedrag.’ Hoeveel precies, wil hij niet zeggen. ‘Dat varieert van enkele procenten tot zo'n tien procent.’ Bijna 30.000 mogelijke overtredingen Het antwoord in die salesgesprekken? ‘Dat is eigenlijk altijd ja.’ Dat komt ook omdat de boetes van toezichthouder ACM niet mals zijn: die kunnen oplopen tot 900.000 euro per overtreding of 10 procent van de jaaromzet. En er valt op dit moment nogal wat te beboeten, blijkt uit een analyse van Typetone van de websites van zo’n vijftig Europese bedrijven. De startup vond bijna 30.000 mogelijke overtredingen.Bij compliance wordt nog opvallend veel ouderwets handwerk gedaan, ondanks alle AI-investeringen van bedrijven, zegt De Kreij. ‘Voor het screenen van klanten en het opsporen van fraude en witwassen zijn hele AI-systemen opgetuigd, maar voor het in bulk toetsen van content op regelgeving was er nog niets.’Hoe dat komt? Hij grijnst: ‘Omdat het zo'n saaie niche is, zou ik bijna willen zeggen.’ Dan, serieuzer: ‘De technologie was er tot voor kort nog niet klaar voor. AI-modellen missen de data om overtredingen goed te herkennen. Wij streven naar 98 procent accuratesse. Maar met de hoge boetes kun je die resterende 2 procent niet aan het toeval overlaten. Daarom zetten wij er mensen bij.’Het is ook een beetje de aard van het beestje, vervolgt hij. ‘Compliance officers zijn risciomijdend. Daar worden ze voor aangenomen. Maar elke nieuwe technologie kan potentiële risico’s met zich meebrengen en daarom zijn ze daar extreem terughoudend mee.’ Dat merkte hij toen hij de sfeer ging proeven op vakcongressen. ‘Ik schrok ervan hoe behoudend het was. Al liepen er ook jongere compliance officers rond die wel open stonden voor innovatie. Die heb ik gelijk mijn kaartje gegeven.’Vindt hij zijn nieuwe vakgebied zelf eigenlijk saai? ‘Leuke vraag. Ik vind het leuk om met AI problemen op te lossen. Daar krijg ik energie van. En dit is een probleem waar veel professionals tegenaan lopen en waar nog geen oplossing voor bestond.’Dit artikel verscheen oorspronkelijk in een uitgebreidere versie op MT/Sprout Lees ook:Bedrijven worden strenger beoordeeld op duurzaamheidsclaims: dat betekent niet minder, maar eerlijker communiceren Nieuwe Europese richtlijn moet greenwashing voorkomen, maar levert veel onduidelijkheid op Wet die reparatie makkelijk én betaalbaar moet maken gaat in: dit moet je weten