Maaike Kooijman
20 november 2026, 10:27

Opmerkelijk: Plastic soep verandert de kleur van de oceaan

Lijkt de oceaan opvallend felgekleurd te zijn? Dan zouden er weleens veel microplastics in kunnen ronddwarrelen, zeggen Noorse onderzoekers. Ze ontdekten dat de oceaan rondom de plastic soep er net iets anders uitziet.

Plastic afval in de oceaan | Credits: Getty Images

Microplastics worden overal gevonden: in voeding, hersenen, moedermelk, wilde dieren en ja, ook in de oceanen. Op die manier komen de plasticdeeltjes ook in zeedieren terecht, inclusief de vis die wij eten.

Maar hóeveel microplastics er precies in de zeeën rondzwerven, dat is moeilijk vast te stellen. Want microplastics zijn zo klein dat ze nauwelijks te detecteren zijn met satellieten.

Toen Noorse onderzoekers naar manieren zochten om de kleine stukjes plastic toch te kunnen opsporen, ontdekten ze iets opmerkelijks: microplastics lijken de kleur van de oceaan te veranderen.

Opmerkelijk

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoogschiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.

Oceaan verandert van kleur

Microplastics zijn extreem kleine stukjes plastic die ontstaan als plastic slijt. Dat gebeurt ook bij de Great Pacific Garbage Patch, de ophoping van plastic in de Grote Oceaan die wij als ‘plastic soep’ kennen.

Die microplastics maken dat het water op een andere manier licht weerkaatst. Als resultaat daarvan lijkt het wateroppervlak rondom de plastic soep steeds iets helderder groen en blauw te gaan kleuren dan de omringende oceaan, merkten onderzoekers toen ze drie periodes van twintig jaar aan satellietbeelden analyseerden.

Hulp voor wetenschappers

In een artikel in Nature Communications Earth & Environment schrijven de onderzoekers ‘voorbij een redelijke onzekerheid’ te kunnen stellen dat de kleurverandering wordt veroorzaakt door een ophoping van zwevende microplastics. Natuurlijke veranderingen in de kleur van de oceaan komen wel voor, maar zijn in dit geval minder waarschijnlijk. Want het lichtpatroon dat de satellieten waarnamen, kwam overeen met de manier waarop microplastics licht verstrooien, legt Phys.org uit.

De kleur van de oceaan − of beter gezegd, hoe die wordt waargenomen − zou daarmee nuttige aanwijzingen kunnen bieden in het zoeken naar ophopingen van microplastics. Dat is niet alleen belangrijk voor de wetenschap, maar ook om mensen en bedrijven bewuster te maken van de gevolgen van plasticvervuiling.

Lees ook:

Dit zijn de finalisten voor de Changemaker van het Jaar Awards 2026

Verandering begint bij mensen die voorop durven te lopen. Daarom zet Change Inc. duurzame pioniers in de spotlights in de Changemaker-interviewreeks. Die draait om degenen die innovatieve technologieën ontwikkelen, nieuwe verdienmodellen opzetten en hele sectoren inspireren.Ook het afgelopen jaar portretteerde Change Inc. bijna wekelijks duurzame veranderaars. Tijdens het Changemaker Impact Dinner op donderdag 26 november worden de Changemaker van het Jaar Awards uitgereikt aan degenen die de indrukwekkendste stappen zetten op het gebied van duurzame verandering.Net als vorig jaar is er zowel een publieksprijs als een juryprijs. Voor die eerste kon jij de afgelopen weken je stem uitbrengen. De juryprijs zal worden uitgereikt door een vakjury bestaande uit Maurits Groen (o.a. Duurzame Dinsdag), Monique Lempers (Fairphone), Machtelt Groothuis (Rubio) en Jeroen de Boer (Change Inc.). De jury kijkt onder meer naar leiderschap, visie en hoe impactvol ideeën (kunnen) zijn.De afgelopen weken maakte de jury een shortlist. Tijdens het Changemaker Impact Dinner bij B. bar in Amsterdam krijgen deze drie topfavorieten de kans om hun duurzame visie voor de jury te pitchen. Dit zijn hun namen, op alfabetische volgorde. Finalist 1: Celina Kroon (UMC Utrecht) Technische optimalisaties van ziekenhuissystemen, minder verspilling van medicijnen, hernieuwbare energie inkopen. Het zijn mooie eerste stappen. Maar als we echt naar een gezonde wereld willen, moeten we duurzaamheid gaan zien als kernvoorwaarde van een toekomstbestendig zorgsysteem, weet Celina Kroon.Door de focus op hygiëne en veiligheid gebruikt de zorg veel wegwerpmaterialen die het milieu belasten. Celina Kroon plaveit de weg naar duurzame zorg binnen UMC Utrecht, waar ze velen achter zich weet te scharen. Ze schreef ook mee aan 'Hooghangend fruit', een landelijke transitieagenda voor radicale verduurzaming van de ziekenhuiszorg.‘Stel je voor dat de druk op de zorg zo groot wordt dat we niet meer iedereen kunnen helpen. Dat zou best weleens de toekomst kunnen zijn', zei Kroon tegen Change Inc. 'Voor het welzijn van een patiënt is een extra behandeling lang niet altijd passend. Soms is pijnbestrijding een logischere keuze. Maar er is een cultuurverandering nodig om daarover überhaupt in gesprek te kunnen gaan.'Uiteindelijk is het een kwestie van gezond verstand, vindt ze. 'Zorg leveren die past bij de patiënt én de grenzen van de planeet.'Lees het interview met Celina Kroon. Finalist 2: Koen Mulders (Currentt) Ceo Koen Mulders van cleantechbedrijf Currentt doorliep een bijna 20-jarige leerschool in diverse hoge posities bij Philips. Die bleek van grote waarde toen hij begon met een eigen startup. 'Bij het ontwikkelen van nieuwe producten gaat het niet alleen om marktonderzoek en het identificeren van waardevolle innovaties. Het gaat er ook om hoe je een verhaal overbrengt naar potentiële klanten, hoe je teams samenstelt en motiveert, en de operationele en commerciële kant organiseert', zei hij tegen Change Inc.Mulders wilde iets doen waarbij duurzame positieve impact echt op de eerste plaats zou staan - maar dan wel met een schaalbare businesscase waarmee je grote groepen kan bereiken. Dat werd het energiemanagementsysteem van Currentt, dat slimme afstemming van stroomopwek, -verbruik en -opslag achter de meter mogelijk maakt. Door de lokale aansturing blijft het systeem ook werken als het internet uitvalt.Maar impact maken gaat verder dan de techniek, zegt Mulders. 'Je moet ook zorgen dat je de samenleving meekrijgt om gedrag te veranderen. Het is dan belangrijk om met verschillende partijen samen op te trekken om een nieuw ecosysteem te creëren, waarmee je het energiesysteem kunt transformeren.’Lees het interview met Koen Mulders. Finalist 3: Klaske Postma (VanHier) Na haar studie industrieel productontwerp werkte Klaske Postma ruim tien jaar voor gevestigde bedrijven, waaronder Brabantia. ‘Daar ben ik echt opgevoed met kwaliteit’, zegt ze. ‘Maar ik merkte ook dat ik mijn ontwerptekeningen vaak naar Oost-Europa of China moest sturen om de ontwerpen geproduceerd te krijgen. Dat moet anders, dacht ik.’Met haar eigen bedrijf VanHier werkt Postma aan een bioregionale economie. Dat ziet ze als de sleutel tot een transparante keten én een circulaire economie. 'Ik hoef geen grote fabriek; ik geloof veel meer in een netwerk van meerdere kleine fabrieken', zei ze tegen Change Inc. 'Niet alleen om transport zo veel mogelijk te beperken, maar ook om werkgelegenheid te creëren en de waarde in de regio te houden. En: ik heb uitgerekend dat we op die schaal ook concurrerend kunnen zijn.'VanHier maakt biobased plaatmaterialen van onder meer riet, hennep en miscanthus. Nu worden daar nog vooral meubels van gemaakt, maar uiteindelijk ziet Postma vooral veel potentie voor bouwmaterialen. Isolatieplaten, bijvoorbeeld, of biobased platen die gipsplaten kunnen vervangen. 'De urgentie om klimaatvriendelijker te bouwen is groot.'Lees het interview met Klaske Postma.De Changemaker-reeks wordt mede mogelijk gemaakt door Vattenfall.