Redactie Change Inc. 20 november 2026, 15:00

Topverhalen van de week: Kuddekapitalisme, burgerberaad in cultuursector en alternatieven voor warmtepomp

Van kuddekapitalisme tot de Ford Model T van de elektrische luchtvaart: dit zijn de belangrijkste verhalen over de duurzame transitie, speciaal voor jou geselecteerd.

Topverhalen van de week

Jeroen Smit over kuddekapitalisme en de tragiek van Paul Polman: ‘Bij pioniers is de kans groot dat het mislukt’

In zijn nieuwe boek Het slimme schaap gaat journalist Jeroen Smit in op het morele dilemma waar veel managers mee worstelen: in het weekend begaan met de wereld, op maandag weer over tot de orde van de dag. Toch is er reden voor hoop. ‘Wat we vooral nodig hebben zijn verbeelding en moed.’

Waarom moet je dit lezen: Corporates spelen een grote rol in het verduurzamen van de samenleving. Maar leidinggevenden vinden het lastig om professioneel verantwoordelijkheid te nemen voor dingen die ze als privépersoon belangrijk vinden. Jeroen Smit beschrijft waar dat door komt én hoe het anders kan.

Lees hier het interview met Jeroen Smit.

Cultuursector zet klimaat op de kaart met eigen ‘burgerberaad’, maar zelfs hier ligt beleidstaal op de loer

Liedjes, voorstellingen en tentoonstellingen zijn bij uitstek een bron van verbeelding en verwondering. Toch praat het Cultuurberaad Klimaat vooral over verduurzaming van de eigen sector. Zijn de ambities groot genoeg?

Waarom moet je dit lezen: Bij het Cultuurberaad Klimaat zijn het niet de (duurzaamheids)directeuren die met elkaar in gesprek gaan, maar de medewerkers en freelancers. Dat levert een interessante dynamiek op, en een aanpak die wellicht ook voor andere sectoren geschikt is. Al blijkt het lastig om 75 mensen op één lijn te krijgen, merkte redacteur Maaike Kooijman toen ze een dag meeliep.

Lees hier hoe het klimaatberaad van de culturele sector eraan toeging.

Startup Vaeridion bouwt de Ford Model T van de elektrische luchtvaart: ‘Je moet met het juiste product beginnen’

Als student bedacht Ivor van Dartel een vliegtuig op batterijen. Na een carrière bij Airbus ontwikkelt hij dat toestel met Vaeridion nu zelf. Daarmee wil hij de luchtvaart ‘wakker kussen’, zegt hij. De vluchten zijn niet alleen uitstootvrij – mits de stroom waarop ze vliegen duurzaam is opgewekt – maar ook een stuk goedkoper.

Waarom moet je dit lezen: Ivor van Dartel is ceo van een van Europa’s meest veelbelovende luchtvaartstartups: het Duits-Nederlandse Vaeridion. Begin november werd bekend dat het bedrijf 30 miljoen euro heeft opgehaald. Dat is op zichzelf al een prestatie. Andere elektrische luchtvaartstartups gingen recent failliet omdat geldschieters afhaakten, tekent redacteur Wilke Wittebrood op.

Lees hier hoe Vaeridion floreert in de moeilijke markt voor duurzame luchtvaartstartups.

Minder gas verbruiken: welke opties zijn er buiten de warmtepomp?

Nederland wil van het gas af. Maar wat kunnen woningeigenaren doen als ze op korte termijn geen toegang krijgen tot een warmtenet? Of als ze nog niet toe zijn aan een warmtepomp? Zeker voor de ongeveer drie miljoen huishoudens met zonnepanelen is die vraag actueel. Alternatieven zijn onder meer elektrische boilers en infraroodpanelen.

Waarom moet je dit lezen: Om van het gas af te komen, wil Nederland dat huishoudens massaal gebruik gaan maken van warmtepompen of warmtenetten. Maar vaak zijn er ook alternatieve deeloplossingen om het gasverbruik van woningen terug te dringen. Redacteur Jeroen de Boer bespreekt er vier.

Lees hier wat de alternatieven zijn voor een warmtepomp.

Change Inc. volgen via Google? Dat kun je hier doen

Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:

  • Snellere vergunningen voor uitbreiden elektriciteitsnet en aandeel groen in steden neemt af (19 november 2026)
  • Exponentiële groei van batterijopslag en nieuwe ceo voor online supermarkt Crisp (18 november 2026)
  • Wadden mogelijk bedreigd werelderfgoed en steviger beleid nodig om 7 miljoen huizen te verduurzamen (17 november 2026)
  • Forse publieke steun nodig voor betaalbare warmtenetten en Hoekstra kritisch over klimaatconferentie COP (16 november 2026)

Word Vriend!

Waardeer je onze verhalen? Word Vriend van Change Inc. en help onze journalistiek mogelijk maken. Jouw bijdrage geeft de redactie meer ruimte voor interviews, onderzoek en verhalen die verder kijken dan de waan van de dag. Zo kunnen we meer inspirerende doeners een podium bieden om extra positieve impact te realiseren.

Opmerkelijk: Plastic soep verandert de kleur van de oceaan

Microplastics worden overal gevonden: in voeding, hersenen, moedermelk, wilde dieren en ja, ook in de oceanen. Op die manier komen de plasticdeeltjes ook in zeedieren terecht, inclusief de vis die wij eten.Maar hóeveel microplastics er precies in de zeeën rondzwerven, dat is moeilijk vast te stellen. Want microplastics zijn zo klein dat ze nauwelijks te detecteren zijn met satellieten.Toen Noorse onderzoekers naar manieren zochten om de kleine stukjes plastic toch te kunnen opsporen, ontdekten ze iets opmerkelijks: microplastics lijken de kleur van de oceaan te veranderen. Opmerkelijk Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoogschiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.Oceaan verandert van kleur Microplastics zijn extreem kleine stukjes plastic die ontstaan als plastic slijt. Dat gebeurt ook bij de Great Pacific Garbage Patch, de ophoping van plastic in de Grote Oceaan die wij als 'plastic soep' kennen.Die microplastics maken dat het water op een andere manier licht weerkaatst. Als resultaat daarvan lijkt het wateroppervlak rondom de plastic soep steeds iets helderder groen en blauw te gaan kleuren dan de omringende oceaan, merkten onderzoekers toen ze drie periodes van twintig jaar aan satellietbeelden analyseerden. Hulp voor wetenschappers In een artikel in Nature Communications Earth & Environment schrijven de onderzoekers 'voorbij een redelijke onzekerheid' te kunnen stellen dat de kleurverandering wordt veroorzaakt door een ophoping van zwevende microplastics. Natuurlijke veranderingen in de kleur van de oceaan komen wel voor, maar zijn in dit geval minder waarschijnlijk. Want het lichtpatroon dat de satellieten waarnamen, kwam overeen met de manier waarop microplastics licht verstrooien, legt Phys.org uit.De kleur van de oceaan − of beter gezegd, hoe die wordt waargenomen − zou daarmee nuttige aanwijzingen kunnen bieden in het zoeken naar ophopingen van microplastics. Dat is niet alleen belangrijk voor de wetenschap, maar ook om mensen en bedrijven bewuster te maken van de gevolgen van plasticvervuiling. Lees ook:Microplastics in je hart en op je bord: is de opmars van de onzichtbare indringer nog te stoppen? Opmerkelijk: Minuscule robots ruimen microplastics op Opmerkelijk: Vissen veranderen lichaam om te overleven in opwarmende oceaan