Donovan van Heuven
20 februari 2025, 06:17

Nieuwsupdate: Brussel wil honderden miljarden extra voor betaalbare en schone energie en beleggers eisen inspraak bij klimaatkoerswijziging BP

Volgens de uitgelekte Clean Industrial Deal wil Brussel de komende jaren honderden miljarden extra voor betaalbare en schone energie. Ook in het nieuws: Franse investering van 1 miljard in Nederlandse elektrolyse, Polestar Capital heeft honderden miljoenen voor emissievrije logistiek, Albert Heijn stopt met verpakkingsvrije taps, Econowind ontvangt miljoen voor windzeilen in de scheepvaart en messen worden geslepen in aanloop naar het stikstofdebat van vandaag.

Europa wil de komende jaren honderden miljarden extra investeren in betaalbare en schone energie Uitgelekte Clean Industrial Deal: komende jaren honderden miljarden extra voor onder meer betaalbare en schone energie. | Credits: Getty Images

Brussels Clean Industrial Deal: meer geld voor schone technologie en aanpassing CO2-heffing

De concurrentiekracht van de Europese industrie moet rap versterkt worden, anders lopen we het risico ingehaald te worden in productiviteitsgroei. Dat stelt de Europese Commissie in een uitgelekte versie van de Clean Industrial Deal, meldt BNR.

Betaalbare energie staat centraal in het plan, dat onder meer voorziet in extra financiering voor start-ups in schone technologie en een grotere rol voor Europese investeringsbanken. Deze banken moeten garanties kunnen afgeven voor nieuwe contracten voor hernieuwbare energie. Ook wordt de CO2-grensheffing (CBAM) aangepast: de regels gelden voor minder bedrijven, maar wel voor meer producten. Daarnaast roept Brussel lidstaten op om hun energiebelastingen te verlagen om bedrijven te ondersteunen en komen er in juli minder strenge regels voor staatssteun.

De overgang naar schone energie vergt forse investeringen, stelt Brussel. In het plan wordt gesproken over een extra jaarlijkse investering van 480 miljard euro in energie, industrie en transport.

Beleggers eisen inspraak bij mogelijke klimaatkoerswijziging BP

Een groep beleggers, waaronder Robeco, Van Lanschot en pensioenfonds PMT, wil inspraak in een mogelijke koerswijziging van BP. In een brief aan de president-commissaris eisen zij een aandeelhoudersstemming als BP zijn klimaatdoelen aanpast, meldt het FD.

Hedgefonds Elliott zet het energieconcern onder druk om minder in hernieuwbare energie te investeren en meer op fossiele brandstoffen te focussen. De beleggers vrezen dat BP zijn belofte om de olieproductie te verminderen, verder afzwakt. De brief komt vlak voor BP’s beleggersdag, waar mogelijk een strategiewijziging wordt aangekondigd. Beleggers wijzen op risico’s van fossiele investeringen en eisen transparantie over de impact op het Klimaatakkoord van Parijs.

Franse investering van 1 miljard in Nederlandse elektrolyse

TotalEnergies en Air Liquide willen gezamenlijk ruim 1 miljard euro investeren in een elektrolyser van 250 megawatt (MW) in Vlissingen, meldt Energeia. De installatie, die in 2029 operationeel moet zijn, moet jaarlijks 30.000 ton groene waterstof produceren voor de nabijgelegen Zeeland Refinery. Dit moet het raffinageproces verduurzamen en CO2-uitstoot verminderen.

De financiering is nog niet rond. Beide bedrijven vragen subsidies aan bij de EU en de Nederlandse overheid. De groene stroom voor de elektrolyse moet komen van windpark Oranjewind (zo’n 700 MW) dat TotalEnergies ontwikkelt met RWE. Daarnaast zal Air Liquide vanuit Nederland groene waterstof leveren aan TotalEnergies in Antwerpen om ook daar de raffinage te verduurzamen.

Polestar Capital lanceert fonds van 500 miljoen voor emissievrije logistiek

Polestar Capital heeft het Polestar Capital E-Mobility & Infrastructure Fund (PCEIF) gelanceerd, een investeringsfonds van 500 miljoen euro voor zero-emissielogistiek. Het fonds biedt financiering aan bedrijven die overstappen op elektrische vrachtwagens en laadinfrastructuur.

PCEIF richt zich op laadpunten, depotinfrastructuur en elektrische wagenparken en speelt een sleutelrol in het versnellen van duurzame mobiliteit. Met deze uitbreiding beheert Polestar Capital bijna een miljard euro aan impactfondsen. “Via onze verschillende fondsen hebben we in 2024 alleen al een recordbedrag van 490 miljoen euro aan impactleningen verstrekt”, zegt CEO Jan-Willem König. “De overstap naar emissievrije logistiek is een van de meest impactvolle manieren om CO2-uitstoot drastisch te verminderen.”

Lees ook:
Jan-Willem König (CEO Polestar Capital) over de circulaire economie in Nederland: ‘We lopen wereldwijd voorop’

Albert Heijn stopt met verpakkingsvrije taps

Albert Heijn stopt met het verpakkingsvrij tappen van producten zoals koffie, rijst en macaroni, meldt RTL. De proef, die sinds 2022 in vijf XL-filialen liep, trok te weinig klanten. Volgens retailexperts vinden consumenten het systeem te onhandig en is het niet geschikt voor een breed publiek.

Als alternatief introduceert Albert Heijn kruiden in zakjes in plaats van glazen potjes. Dit bespaart verpakkingsmateriaal en biedt klanten de mogelijkheid hun bestaande potjes opnieuw te vullen. Ook navulverpakkingen, zoals hervulbare flessen voor schoonmaakmiddelen, blijven een optie. De supermarkt onderzoekt of de kruidenzakjes bij succes in meer winkels komen.

Lees ook: Dit dashboard brengt de uitstoot van broeikasgasemissies van Nederlandse supermarkten in kaart

Econowind ontvangt miljoen voor windzeilen in de scheepvaart

Econowind uit Zeewolde krijgt één miljoen euro van staatsbedrijf Invest International voor de ontwikkeling en tests van de VentoFoil XL, stalen windzeilen van 24-30 meter hoog. Deze innovatieve zeilen, gebaseerd op luchtvaarttechnologie en vergelijkbaar met vliegtuigvleugels, helpen grote schepen brandstof te besparen en CO2-uitstoot tot 15 procent te verminderen.

Econowind produceert al kleinere VentoFoils voor de kustvaart en richt zich nu op de diepzeescheepvaart. De eerste prototypes worden binnen twee jaar getest. Michiel Slootweg, Director Private Sector bij Invest International: “Met partners als scheepswerf Damen en klanten onder de tien grootste rederijen wereldwijd, is Econowind goed gepositioneerd voor wereldwijde uitrol.” Invest International biedt financiering aan Nederlandse bedrijven waar banken dat niet meer willen en kunnen.

Eerder: Zeeschepen kunnen nu ook windvleugels leasen en zo schoner en sneller varen

Kritiek op stikstofplannen Wiersma en LTO in aanloop naar debat

Landbouwminister Femke Wiersma en boerenorganisatie LTO zoeken juridische wegen om Nederland uit het stikstofslot te krijgen, zoals een hogere stikstofnorm en ‘intern salderen’. Maar in aanloop naar het stikstofdebat van donderdag waarschuwen experts in het FD dat versoepelingen zonder daadwerkelijke uitstootreductie niet volstaan.

Hoogleraar omgevingsbeleid Raoul Beunen stelt in het FD dat de focus op juridische ruimte afleidt. “We kijken eerst naar hoe we vergunningen kunnen verlenen en pas daarna naar uitstootreductie. Dat maakt het voor een rechter eenvoudig om een streep door beleid te zetten.” Advocaat Marijn Bodelier (Greenberg Traurig) ziet in de LTO-plannen ‘een mooi overzicht van juridische mogelijkheden’, maar mist maatregelen die uitstootvermindering daadwerkelijk borgen.

De Tweede Kamer is ongeduldig over het stikstofbeleid van Wiersma. Kritiek komt niet alleen van oppositiepartijen zoals GroenLinks-PvdA, D66 en CDA, maar ook van coalitiepartners VVD en NSC.

Ook in de media:

  • Wordt koolstofopslag onze redding? ‘Vrijwel iedereen heeft te hoge verwachtingen’ (Trouw)
  • Streep door extra tonnen voor burgerberaad klimaat (De Telegraaf)
  • Meterkast van de toekomst staat in Nederweert (De Limburger)
  • Arla-baas: onzekerheid over groene regelgeving remt investeringen (Financial Times)
  • Acht vragen en antwoorden in aanloop naar het stikstofdebat (NRC)

Nederlandse zoutbatterij zou ons minder afhankelijk kunnen maken van schaarse metalen uit het buitenland

Wat is een zoutbatterij? Natrium-ion-batterijen (ook wel sodium-ion- of zoutbatterijen genoemd) werken op een vergelijkbare manier als lithium-ion-batterijen. Net als lithiumbatterijen – momenteel de populairste variant – hebben zoutbatterijen een anode (pluspool) en een kathode (minpool). Daartussen zit een elektrolyt dat bestaat uit zouten en zuren. In een lithiumbatterij bewegen lithium-ionen van de ene naar de andere pool, waarbij stroom vrijkomt. Bij een zoutbatterij zijn dat natrium- (ofwel sodium-)ionen. Wat zijn de voordelen van zoutbatterijen? Vanwege de energietransitie is de vraag naar batterijen hoog, met name voor de productie van elektrische auto’s. Voor het maken van lithiumbatterijen zijn naast lithium ook de metalen nikkel en kobalt nodig. Die zijn niet alleen schaars, maar worden bovendien gedolven in landen als Congo, waar mensenrechten vaak met voeten worden getreden. Lithium is ruimer voorhanden. Maar omdat de hoofdmoot van de aanvoer uit China en Chili komt, brengt dat veel afhankelijkheid met zich mee. Voor zoutbatterijen zijn geen lithium, nikkel of kobalt nodig. Doorgaans worden ze gemaakt met grondstoffen die ruimer, en op Europees grondgebied, voorhanden zijn. Dat maakt Europa minder afhankelijk van de geopolitieke keuzes van andere landen. Ook zijn zoutbatterijen door het ontbreken van de schaarse materialen vaak goedkoper dan lithiumbatterijen. Een groot nadeel is dat zoutbatterijen momenteel nog een lagere energiedichtheid hebben dan lithiumbatterijen, wat ze minder aantrekkelijk maakt voor bijvoorbeeld elektrische auto’s. Welke Nederlandse partijen gaan de handen ineenslaan? Dat zijn Nobian, Exergy Storage, ISPT en de Universiteit Twente. Nobian is een Nederlandse zoutproducent die zout wint uit de grond in Twente en Hengelo. Onlangs sloot de overheid met Nobian de eerste ‘maatwerkafspraak’ om de CO2-uitstoot van het bedrijf terug te dringen. Exergy Storage is een Nederlandse producent van zoutbatterijen, die claimt een technologie te ontwikkelen met een even hoge energiedichtheid als lithiumbatterijen. ISPT (Institute for Sustainable Process Technology) werkt als innovatieplatform aan het versnellen van de duurzame transitie in Nederland. Welke stappen gaan ze ondernemen? Ze gaan samenwerken in een project dat ‘Starbatch’ heet. Het idee is om samen een nieuwe productieketen op te zetten die het ontwikkelen en uitrollen van zoutbatterijtechnologie in Nederland mogelijk moet maken. Naar eigen zeggen hebben de partijen met proefopstellingen kunnen aantonen dat de productie van hun zoutbatterij makkelijker en duurzamer is dan de gebruikelijke technologie van zoutbatterijen. Nu is het zaak om de boel op te schalen en het productieproces efficiënter te maken. Nobian levert daarbij het cruciale zout, Exergy Storage ontwikkelt de batterijen, en ISPT en de Universiteit Twente leveren ondersteunende diensten. Wanneer kunnen we de eerste zoutbatterijen verwachten? Zoals altijd met duurzame ontwikkelingen: moeilijk om daar een concreet jaartal op te plakken. De partijen zeggen voor 2030 de commerciële productie in gang gezet te willen hebben. Ze werken nu aan het opzetten van een pilotopstelling, waarbij gekeken wordt naar Rotterdam of Delfzijl als potentiële bouwplaatsen. Lees ook: Aggregaat op zon, batterij en brandstofcel voorkomt stikstofuitstoot op bouwplaatsHet Groningse IonIQs wil lithium terugwinnen uit afvalwaterNederlandse warmtebatterij koelt en verwarmt kassen én bespaart tot 30 procent energie